بلا ویکتور یانوش بارتوک که بیشتر با نام بلا بارتوک معروف است، از بزرگترین آهنگسازان کشور مجارستان به شمار میرود. او از همان سالهای نخست زندگی به دنیای موسیقی قدم گذاشت و تأثیر عمیقی بر موسیقی سرزمین خود گذاشت. در ادامه، با زندگی و آثار این هنرمند برجسته بیشتر آشنا خواهید شد.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله آشنایی با ساز خوش آهنگ و قدیمی فاگوت مراجعه کنید.
مقاله چه زمان باید رزین ویولن را تعویض کنیم؟ منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
در این مقاله ترس از اجرا یا صحنه چیست؟ اطلاعات مفیدی آمده است.
برای گسترش دانش خود، به مقاله ساپورت در متد CVT در صداسازی و آواز چیست؟ سر بزنید.
بیوگرافی بلا ویکتور یانوش بارتوک
بلا ویکتور یانوش بارتوک (به مجاری: Béla Bartók) در روز ۲۵ مارس سال ۱۸۸۱ در یک شهر کوچک در پادشاهی مجارستان متولد شد. این شهر امروزه با نام سننیکولائو مره شناخته میشود و در خاک کشور رومانی قرار دارد. او آهنگساز، پژوهشگر موسیقی و نوازنده چیرهدست پیانو از مجارستان بود. بارتوک یکی از پیشروان موسیقی مدرن در جهان به شمار میرود و به دلیل علاقه و تلاشش در گردآوری ترانههای محلی و فولکلور مناطق شرق اروپا، از پایهگذاران رشته مطالعات موسیقی قومی محسوب میشود. نام او همراه با فرانتس لیست، به عنوان بزرگترین و مشهورترین آهنگسازان مجارستان در تاریخ ثبت شده است.
زندگینامه :
بلا بارتوک وقتی پنج سال داشت، پدرش از دنیا رفت. پس از آن، به همراه مادر و خواهرش در شهرهای گوناگونی مثل پرسبورگ و براتیسلاوا ساکن شدند. آموزش پیانو را نیز از همان سن، نزد مادرش پائولا شروع کرد.
به دلیل بیماری اگزما، بیشتر در خانه میماند و زمان خود را در تنهایی و با شنیدن صدای پیانوی مادر سپری میکرد.
او از همان سالهای نخست کودکی، استعدادش در موسیقی را نشان داد. بر اساس نوشتههای معتبر که از گفتههای خود بارتوک نقل شده، او در سن کم میتوانست تفاوت ریتمهای مختلف پیانو را در قطعههای رقص تشخیص دهد.
آغاز آهنگسازی در ۱۱ سالگی
مادر بارتوک نواختن پیانو را از همان سالهای کودکی به او آموخت. بلا بارتوک از یازده سالگی ساختن آهنگ را نیز آغاز کرد و در طول دو سال، یک قطعه کوتاه به نام «مسیر رود دانوب» خلق نمود.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه بیوگرافی علی مولایی.
توصیه میکنیم این مطلب ساز هارپجی چیست؟ را حتماً بخوانید.
در این مقاله آشنایی با انواع مضراب سه تار برای نواختن اطلاعات مفیدی آمده است.
او نوازندگی پیانو را نزد ایستوان تومان فرا گرفت که خود شاگرد فرانز لیست بود. همچنین برای یادگیری آهنگسازی، نزد جانوس کسلر در آکادمی موسیقی سلطنتی بوداپست آموزش دید.
در این مقاله ضرب آهنگ یا ریتم چیست؟ اطلاعات مفیدی آمده است.
بارتوک بسیار تحت تأثیر زولتان کودالی قرار گرفت که بعدها به یکی از نزدیکترین دوستانش تبدیل شد. آن دو با هم در پژوهش و جمعآوری موسیقی فولکلور مجارستان همکاری نزدیکی داشتند.
سبک موسیقی بارتوک تازه و اصیل است و از نغمهها و ضربآهنگهای موسیقی مجار و دیگر گونههای موسیقی سنتی الهام گرفته است. او نخستین اثر ارکسترال خود را با نام «کاسووت» ساخت که ملودیای احساسبرانگیز و برای بزرگداشت لاجوس کاسووت، یکی از قهرمانان مجارستان در سال ۱۸۴۸، خلق شده بود.
اطلاعات جامعتری در مورد این موضوع را در زندگینامه مهران روحانی،آهنگساز برجسته ایرانی پیدا کنید.
توصیه میشود به مطالعه مقاله سازهای ابداعی استاد شجریان ادامه دهید.
او حتی در همان سالهای آغازین زندگیاش توانست حدود چهل قطعه موسیقی را با پیانو به زیبایی اجرا کند. از میان آثار مشهور او میتوان به اپرای «قلعه ریشآبی»، قطعه «برای سازهای کوبهای، چلستا و سازهای دیگر»، «کانتاتا پروفانا» و مجموعهای ۱۵۳ قطعهای برای پیانو اشاره کرد که با نام «دنیای ذرات» شناخته میشود.
دو رمند مهم د رموسیقی بارتوک
بارتوک در کارهای موسیقایی خود دو روش اصلی را دنبال کرد که تأثیر زیادی بر آهنگسازان سدههای بیستم و بیستویکم گذاشت. نخست، به کارگیری روشهای تازه برای خلق هارمونیهای تنال و دوم، استفاده از نغمههای بومی در آثارش بود. بارتوک با الهام از موسیقی فولکلور، به ویژه موسیقی مجارستانی، قالبهای تنال نوینی را پدید آورد.
در سال ۱۹۰۷، بلا بارتوک به تدریس پیانو در آکادمی رویال مشغول شد. این موقعیت به او فرصت داد تا به عنوان پیانیست، سفرهای هنری مختلفی در اروپا انجام دهد و در مجارستان نیز به فعالیت بپردازد. از میان شاگردان او افرادی مانند فریتز ریاینر، جورج سلتی، گئورگی ساندور، ارنو بالوق و لیل کراس موفق به دریافت جایزه نوبل شدند.
مهاجرت به آمریکا
پس از آن، بارتوک به آمریکا نقل مکان کرد و در آنجا به شاگردانی همچون جک بیسون و ویولت آرچر درس میداد. در سال ۱۹۰۸، او به همراه کودالی به مناطق روستایی مجارستان سفر کردند تا دربارهی نغمههای قدیمی و سنتی ماگیار پژوهش کنند. اشتیاق فراوان و پایانناپذیر آنان به موسیقی فولکلور، با دلبستگی به فرهنگ بومی آن نواحی درآمیخته بود. دستاوردهای آنان در این زمینه بسیار چشمگیر و ارزشمند بود.
موسیقی ماگیار در گذشته اغلب به عنوان موسیقی کولیها شناخته میشد. آن دو دریافتند که این ملودیهای سنتی بر اساس گامهای پنجنتی (پنتاتونیک) ساخته شدهاند که مشابه شیوههای رایج در موسیقی شرق آسیا، آسیای مرکزی، آناتولی و سیبری است.
بارتوک و همکارش از این ملودیها در کارهای خود بهره بردند و آنها را با سبک شخصی خود ترکیب کردند. موسیقی بارتوک آمیزهای است از عناصر موسیقی سنتی، کلاسیک و مدرن.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه ساز چنگ را بیشتر بشناسید.
توصیه میکنیم این مطلب علیرضا فیروزیان، مدرس موسیقی کودک را حتماً بخوانید.
اگر سوالاتی دارید، مقاله آشنایی با ساز بندیر به شما کمک خواهد کرد.
ملودیها و هارمونیهای او نیز به شدت تحت تأثیر موسیقی مجارستان، رومانی و دیگر فرهنگها قرار دارد. بلا بارتوک در آثار نخستین خود، به وفور از ریتمهای نامتقارن رقصهای محلی و هارمونیهای پُرطنین موسیقی بلغارستان استفاده کرده است.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله آیا نواختن هنگ درام سخت است؟ مراجعه کنید.
وفات
بارتوک در ۲۶ سپتامبر ۱۹۴۵ در نیویورک چشم از جهان فروبست. در آن لحظات پایانی، همسرش دیتا و پسرش پتر در کنارش بودند. پیکر او نخست در نیویورک به خاک سپرده شد. سالها بعد، در ۱۹۸۸، پس از آنکه تغییراتی در مرزهای سیاسی اروپا رخ داد، پسرش بلا جی.آر این امکان را یافت تا بقایای پدر را به بوداپست، زادگاهش، بازگرداند. امروزه تندیسی از بارتوک در مقابل دومین کلیسای بزرگ بوداپست نصب شده است.
در صورت علاقهمندی، مطلب آشنایی با موسیقی جنوبی (بندری) را از دست ندهید.