هر سازی باید کوک شود تا صدای خوبی داشته باشد و کالیمبا هم همینطور است. کوک این ساز به جای دقیق تیغهها و طول آنها بستگی دارد. پس برای کوک کردن کالیمبا باید یاد بگیرید که هر تیغه را چطور سر جای خودش تنظیم کنید. خوشبختانه، این کار خیلی سخت نیست؛ فقط کمی دقت و حوصله میخواهد. در ادامه، گام به گام شما را برای کوک کردن این ساز دوستداشتنی همراهی میکنیم. اگر دنبال آموزشهای بیشتر درباره کالیمبا هستید، سری هم به وبلاگ یافتو بزنید.
چه زمانی لازم است کالیمبا را کوک کنیم؟
بیشتر کالیمباهای امروزی برای چندین ماه کوک خود را نگه میدارند. بنابراین بهتر است حدود هر دو ماه یک بار آنها را کوک کنید. اگر زیاد و با شدت تمرین میکنید، پیشنهاد میشود این کار را هر هفته انجام دهید.
گاهی اوقات لازم است کالیمبای خود را بلافاصله کوک کنید، حتی اگر همین یک روز پیش کوک شده باشد. برای نمونه، اگر ساز زمین بخورد، ضربه ببیند یا تیغههای آن به چیزی گیر کند، باید دوباره کوک شود.
مقاله سازهای پر کاربرد موسیقی حماسی ایران حاوی اطلاعات جامعی است.
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً تکست یا لیریکس؟ کدام صحیح است؟ را بخوانید.
وسایل مورد نیاز
۱. چکش مخصوص کالیمبا
وقتی یک کالیمبا میخرید، معمولاً یک چکش کوچک هم همراه آن است. از این چکش برای ضربه زدن به تیغهها و جابهجا کردن آنها استفاده میشود. بعضی افراد به جای چکش، از وسیلههای فلزی دیگر مانند سکه یا حتی از انگشتان خود برای تنظیم تیغهها کمک میگیرند. هرچند این روشها ممکن است کار را پیش ببرند، اما احتمال دارد به ساز شما آسیب برسانند. علاوه بر این، با چکش مخصوص میتوانید تیغهها را با دقت بسیار بالا و به اندازه میلیمتر جابهجا کنید. به همین دلیل، چکش مخصوص، بهترین وسیله برای کوک کردن کالیمبا است.
۲. تیونر
تیونر وسیلهای است که برای تشخیص و تنظیم نتها استفاده میشود. این وسیله میتواند به صورت فیزیکی باشد یا یک برنامه روی تلفن همراه شما نصب شود. امروزه بیشتر افراد از اپلیکیشنهای موبایل برای کوک کردن کالیمبا استفاده میکنند. خوشبختانه این برنامهها برای همه در دسترس هستند و میتوانید آنها را روی گوشیهای اندروید و آیفون نصب کنید. در ادامه، چند نمونه از برنامههای محبوب برای کوک کالیمبا معرفی شده است:
– Smart Kalimba (اسمارت کالیمبا)
– Datuner
– gStrings
۳. آچار آلن
گاهی اوقات برای کوک کردن کالیمبا به یک آچار آلن نیز نیاز دارید. این آشار معمولاً وقتی به کار میآید که پس از کوک، صدای وزوز از تیغهها به گوش برسد. در بیشتر موارد، این آچار همراه با کالیمبا فروخته نمیشود و باید آن را به صورت جداگانه تهیه کنید.
برای مطالعه بیشتر، به چرا کلاس سلفژ برای یادگیری ویولن ضروری است؟ سری سر بزنید.
مراحل کوک کردن کالیمبا
۱. فرقی نمیکند که از تیونر معمولی یا یک برنامه تیونر روی موبایل استفاده میکنید؛ در هر دو حالت، تیونر یا گوشی را نزدیک ساز کالیمبا قرار دهید.
۲. یکی از تیغهها را فشار دهید و به نام نتی که روی آن نوشته شده توجه کنید. اگر نت، کوک باشد، تیونر همان نام نت را با رنگ سبز و در مرکز صفحه نشان میدهد. اگر نت کوک نباشد، تیونر باز هم همان نت را با رنگ نارنجی یا قرمز و در سمت چپ یا راست عقربه نمایش میدهد. گاهی اوقات وقتی نت بسیار ناکوک است، با فشردن تیغه، تیونر نام نت دیگری را نشان میدهد!
۳. وقتی مطمئن شدید که یک نت ناکوک است، باید به جهت عقربه تیونر دقت کنید. اگر عقربه به سمت راست متمایل شد، برای کوک کردن باید از بالا به تیغه ضربه بزنید. اگر عقربه به سمت چپ رفت، باید از پایین به تیغه ضربه بزنید. به زبان ساده، ضربه زدن از بالا باعث بمتر شدن صدا میشود و ضربه از پایین، صدا را زیرتر میکند.
۴. وقتی طول همه تیغهها را برای کوک تنظیم کردید، ممکن است دوباره صدای وزوز از ساز بشنوید. در این حالت دو کار مهم باید انجام دهید: اول، با آچار آلن پیچهای تیغهها را کمی شل یا سفت کنید (اگر سازتان پیچ ندارد، این کار را با دست انجام دهید). دوم، فاصله بین تیغهها را تنظیم کنید. در یک کالیمبای کوک شده، همه تیغهها باید فاصله یکسانی از هم داشته باشند.
چطور کالیمبا را روی یک کلید متفاوت کوک کنیم؟
بیشتر کالیمباهای موجود در بازار روی نت «دو» تنظیم شدهاند. اما گاهی برای نواختن بعضی آهنگها، لازم است کوک کالیمبا را روی یک کلید دیگر تغییر دهید. اگر تمام آهنگها را فقط با کوک اصلی بنوازید، ممکن است برخی از آنها شبیه نسخه اصلی به نظر نرسند. به همین دلیل، یادگیری تغییر کوک کالیمبا میتواند مفید باشد.
خوشبختانه برای این کار نیازی نیست جای تیغهها را جابجا کنید. کافی است مراحل زیر را دنبال کنید:
۱. ابتدا کلید آهنگ مورد نظرتان را پیدا کنید. برای این کار میتوانید در گوگل جستجو کنید. اگر آهنگ خارجی است، از این عبارت استفاده کنید و به جای نقطهها، نام آهنگ را بنویسید:
What is the key of …
۲. در مرحله بعد، باید نتهای مربوط به آن کلید را پیدا کنید. فرض کنید میخواهید کالیمبا را روی «دو ماژور» کوک کنید. میتوانید با جستجوی «نتهای دو ماژور روی پیانو» این اطلاعات را به دست آورید. در این مرحله به وجود نتهای دیز یا بمل در کلید جدید دقت کنید.
۳. در مرحله آخر، تفاوتهای بین کوک فعلی و کوک جدید را بررسی کنید. ممکن است در کوک فعلی شما، نت «دو دیز» وجود نداشته باشد، اما در کلید جدید لازم باشد. در این حالت، باید با استفاده از چکش مخصوص، تمام نتهای «دو» را به «دو دیز» تغییر دهید. این کار را برای هر نتی که باید عوض شود تکرار کنید تا به کوک دلخواه برسید.