در این نوشته از وبلاگ آموزشگاه موسیقی الهام، قصد داریم دربارهی عبارتها و اصطلاحاتی صحبت کنیم که هنگام شنیدن موسیقی ارکستری زیاد میشنوید. پیشنهاد میکنیم برای آشنایی با این مفاهیم، تا پایان این مطلب با ما همراه بمانید.
اصطلاحات موسیقی در ارکستر
ارکِستر:
ارکستر یکی از شناختهشدهترین واژهها در دنیای موسیقی است. به گروهی از نوازندگان و سازهای مختلف که با هم قطعات موسیقی را اجرا میکنند، ارکستر گفته میشود. در هر ارکستری، یک رهبر نیز وجود دارد. رهبر ارکستر فردی است که نوازندگان را راهنمایی و هماهنگ میکند تا اجرای منسجم و یکپارچهای داشته باشند.
پارتیتور:
نتنویسی که شامل نتهای تمامی سازها و بخشهای آوازی یک گروه بزرگ موسیقی، یک گروه موسیقی کوچکتر یا دیگر همنوازان باشد و در جلوی رهبر گروه قرار میگیرد.
اگر سوالاتی دارید، مقاله آشنایی با سید جواد ذبیحی به شما کمک خواهد کرد.
توصیه میشود به مطالعه مقاله نسترن نفریه، مدرس پیانو ادامه دهید.
رپرتوار:
رپرتوار در معنای اصلی خود به فهرست یا جدول گفته میشود، اما در دنیای موسیقی به مجموعهای از قطعهها اشاره دارد که یک نوازنده یا خواننده برای اجرای زنده مانند رسیتال یا کنسرت، آنها را تمرین کرده و آماده میکند. معمولاً تعداد آهنگهایی که در این مجموعه قرار دارد، بیشتر از تعداد قطعاتی است که در برنامهی اجرا اعلام میشود. دلیل این است که گاهی پس از پایان برنامه، حضار با تشویقهای خود، درخواست اجرای قطعات بیشتری را میکنند و هنرمند باید آمادگی پاسخگویی به این درخواستها را داشته باشد.
سمفونی:
در دنیای موسیقی کلاسیک، به قطعهای که برای ارکستر نوشته شده و از چند قسمت مستقل به نام موومان تشکیل شده باشد، سمفونی میگویند. ساختار اصلی یک سمفونی، معمولاً بر پایهی قالب سونات است. این قالب در واقع به معنای همان چهار بخش یا چهار موومان است. ریشههای این فرم موسیقی به سدهی هجدهم میلادی در اروپا برمیگردد. آهنگسازان بزرگی مانند یوهان سباستین باخ، موتزارت، هایدن و بتهوون نقش بسیار مهمی در پدید آمدن و تکامل آن داشتهاند.
اصطلاحات موسیقی در ارکستر
سونات:
به قطعهای موسیقایی گفته میشود که برای یک ساز تنها یا تعداد محدودی ساز نوشته شده و در چند بخش جداگانه اجرا میشود.
سوئیت:
یک واژه در دنیای موسیقی وجود دارد که به چند قطعهٔ به هم پیوسته و مرتبط برای ساز یا ارکستر گفته میشود. این قالب موسیقی در سدهٔ چهاردهم از ترکیب چند آهنگ رقص پدید آمد و به تدریج تا آغاز سدهٔ هفدهم، به مجموعهای از پنج رقص، گاهی همراه با یک مقدمه، تبدیل شد. بخشهای مختلف این مجموعه معمولاً از نظر درونمایه یا حالوهوای موسیقایی با هم پیوند دارند.
اپرا:
اثری موسیقایی و آوازی که معمولاً در ابعادی گسترده اجرا میشود. در این نمایش، ارکستر حضور دارد و هنرمندان دیگری مانند تکخوانها، گروه همخوانی و رقصندگان باله نیز بر روی صحنه ظاهر میشوند.
برای گسترش دانش خود، مقاله وحید ابوالقاسمی مدرس آواز سنتی ایرانی را مطالعه کنید.