سید جواد ذبیحی، صدای آشنا و دلنشین مناجات و اذان در میان شیعیان بود. او در زمینه خواندن دعاهای مذهبی و نیز اجرای آوازهای سنتی ایرانی فعالیت داشت. ذبیحی از سالهای پایانی دهه ۱۳۲۰ همکاری خود را با رادیو ایران آغاز کرد و خیلی زود، صوت پرشور و روحبخش او در اذان و مناجات، در خاطرۀ مردم آن دوران ماندگار شد. در ادامه، بیشتر با زندگی و کارهای این هنرمند آشنا خواهید شد.
در اینجا میتوانید اطلاعات کاملتری درباره چرا گیتار از کوک خارج می شود؟ بیابید.
برای گسترش دانش خود، مقاله آیا جنس چوب گیتار بر صدای ساز تاثیر می گذارد؟ را مطالعه کنید.
سید جواد ذبیحی
سید جواد ذبیحی آثار زیادی از خود به جای گذاشته است. بسیاری از این آثار امروزه کمیاب هستند، چون قبلاً از رادیو پخش میشدند. او در برنامهی گلها هم از اولین روزهای شروع آن حضور فعالی داشت و در بیش از ۶۰ برنامه از این مجموعه اجرا کرده است.
ذبیحی، مانند خواجه عبدالله انصاری، به خواندن مناجاتهای فارسی اهمیت زیادی میداد؛ مناجاتهایی که برای همه قابل درک بود و در دل مردم اثر میگذاشت.
نام سید جواد ذبیحی با مناجاتخوانی در سالهای قبل از انقلاب پیوند خورده است. سبک مناجاتخوانی او بر پایهی ردیفهای موسیقی ایرانی بود.
در این مقاله سوردین چیست؟ اطلاعات مفیدی آمده است.
برای گسترش دانش خود، مقاله آشنایی با ساز صندلی، کاخون یا کاخن را مطالعه کنید.
اگرچه او به شکل آکادمیک و رسمی موسیقی نخوانده بود، اما با ردیفهای موسیقی ایرانی به خوبی آشنا بود. پدرش، سید اسدالله ذبیحی اهل درکه، از مداحان ساکن روستای درکه در شمال تهران محسوب میشد. سید جواد ذبیحی نیز از جوانی عمامه بر سر میگذاشت و در مراسم مذهبی تهران و دیگر شهرها شرکت میکرد.
همکاری با اساتید بزرگ
او از سال ۱۳۳۶ با همکاری داوود پیرنیا و هنرمندانی مانند حسن کسایی، رضا ورزنده، جلیل شهناز، احمد عبادی، مرتضی محجوبی، علی تجویدی، پرویز یاحقی، حسین تهرانی، مهدی خالدی و فرهنگ شریف، وارد دنیای موسیقی غیرمذهبی شد و آوازهای زیبایی را همراه با ساز این هنرمندان از خود به جای گذاشت.
روش کار او به این صورت بود که همراه با ساز آواز نمیخواند. ابتدا چند دقیقه نوازندگان به صورت بداهه ساز میزدند، سپس ذبیحی یک آواز کامل را بدون موسیقی میخواند و در پایان، دوباره نوازندگان قطعهای موسیقی بدون کلام اجرا میکردند.
در سال ۱۳۴۷ مجموعهای از شعرهایی که او در مناجاتهایش در رادیو ایران میخواند، در ۱۶۵ صفحه منتشر شد. این کتاب با مقدمهای از محیط طباطبائی و توسط انتشارات عطایی به چاپ رسید. عنوان آن **نغمههای آسمانی** است.
برای درک عمیقتر این موضوع، مطلب انواع چوب های مناسب برای ساز گیتار را بخوانید.
پس از انقلاب
پیشینه او و فعالیتش در نهادهای حکومتی پیشین باعث شد پس از انقلاب سال ۱۳۵۷ از سوی انقلابیون مورد خشم قرار گیرد.
کسانی که به آرشیوهای رادیو دسترسی پیدا کردند، تعدادی از آثار صوتی کمیاب او را نابود کردند. به همین خاطر امروزه جز تعدادی ضبط با کیفیت پایین از برنامههای رادیو و چند نوار که نزد شاگردان و علاقهمندانش باقی مانده، اثر با کیفیتی از او در دسترس نیست.
پس از انقلاب، مدتی را در زندان گذراند و پس از آزادی، چند نفر به خانه او آمدند و به بهانه برگزاری مراسم مذهبی، او را با خود بردند و به شکلی فجیع به قتل رساندند. عصر همان روز، روزنامه اطلاعات به نقل از یک گروه، گزارشی منتشر کرد که در آن ادعا شده بود سید جواد ذبیحی به دلیل اجرای برنامههای مذهبی در رادیوی حکومت پیشین کشته شده است.
سالها بعد، صادق خلخالی در کتاب خاطرات خود که در سال ۱۳۷۹ چاپ شد، نام سیدجواد ذبیحی را در فهرت افرادی آورد که حکم اعدامشان توسط او صادر شده بود.
توصیه میکنیم حتماً مقاله چرا هنگ درام گران است؟ را مطالعه کنید.