اسکرتسو یکی از قالبهای موسیقی است که معمولاً شاد، پرانرژی و سرزنده است.
در این نوشته از وبلاگ یافتو، میخواهیم به طور کامل به معرفی و بررسی این سبک موسیقی بپردازیم.
تا پایان این مطلب همراه ما باشید تا با ویژگیهای جذاب اسکرتسو آشنا شوید.
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً تیونر چیست؟ را بخوانید.
توصیه میکنیم این مطلب پنج دلیل دلزدگی نوازندگان از ساز و راهکارهای آن را حتماً بخوانید.
اسکرتسو در موسیقی به چه معناست؟
اسکرتسو (scherzo) یک قالب موسیقایی در موسیقی کلاسیک غربی است. این قالب معمولاً به عنوان بخشی از یک سمفونی، سونات یا کوارتت زهی به کار میرود. در بسیاری از آثار چهار یا پنج قسمتی، اسکرتسو در قسمت سوم جایگزین فرم مینوئت شده است.
ماهیت این فرم، شوخ و بازیگوش است و این حالت را بیشتر با سرعت و جنب و جوش نشان میدهد. واژهٔ اسکرتسو در زبان ایتالیایی به معنی “شوخی” یا “لطیفه” است. گاهی به جای آن از اصطلاح فرانسوی badinerie نیز استفاده میشود که آن هم معنای مشابهی دارد.
وقتی یک آهنگساز از قالب اسکرتسو استفاده میکند، منظور این است که قطعه باید با حالتی زنده و شاداب اجرا شود. این فرم معمولاً سرعت بالا، ریتمهای سهضربی (مانند ۳/۴) و انرژی فراوانی دارد.
اولین بار در آغاز دورهٔ باروک نام اسکرتسو مطرح شد؛ آهنگسازانی مانند کلودیو مونتوردی، آنتونیو برونلی و یوهان باپتیست شنک از پیشگامان به کارگیری این فرم بودند. بتهوون نیز در هر نه سمفونی خود قطعۀ اسکرتسو گنجاند، هرچند فقط در سمفونیهای شماره دو و سه، مستقیماً از این عنوان استفاده کرد.
اسکرتسو جایگزین مینوئت
مینوئت که با نام منوئه هم شناخته میشود، نوعی رقص فرانسوی با ریتمی آرام و سه ضربی بود. در سده هجدهم، اسکرتسو جای آن را گرفت. مینوئت حال و هوایی اشرافی، رسمی و مجلسی داشت و بسیار باوقار بود؛ در مقابل، اسکرتسو پرجنب و جوش و پرهیاهو بود! با این حال، این دو رقص شباهتهای زیادی هم دارند؛ مثلاً هر دو بخشی به نام تریو دارند و از ریتمهای تکرارشونده و تغییرات ناگهانی بهره میبرند.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه مفهوم کشش نتها یا دیرند در موسیقی.