موسیقی سنتی ایران با نام بزرگان و استادان بسیاری گره خورده است. در میان این چهرههای ماندگار، نام شهرام ناظری میدرخشد. اگر بخواهیم یکی از برجستهترین این اسامی را نام ببریم، بهیقین انتخاب استاد شهرام ناظری گزینهای شایسته است. در این نوشته از وبلاگ یافتو، زندگینامه این هنرمند نامآشنا را مرور میکنیم.
بیوگرافی استاد شهرام ناظری
شهرام ناظری، خواننده، موسیقیدان و آهنگساز ایرانی، در سال ۱۳۲۹ در شهر کرمانشاه در یک خانواده فرهیخته و علاقهمند به هنر و موسیقی به دنیا آمد. او تا امروز بیش از ۴۰ آلبوم موسیقی ارائه کرده است.
ایشان از همان دوران خردسالی، همانند بسیاری از خوانندگان که صدای خوب در خانوادهشان ارثی است، استعداد آوازخوانی را از پدر و مادر خود به ارث برد. پدرش که صدای نرم و دلنشینی داشت و از شیوه خوانندگان قدیم و به ویژه از سبک استاد شیخ داوودی، خواننده بزرگ آن منطقه، الهام گرفته بود، آموزش فرزندش را بر عهده گرفت.
پایهگذار اصلی این خانواده هنرمند، استاد حاجی خان ناظری (پرویز خان پورناظری) بودند که بسیاری از موسیقیدانان کرمانشاه را با نت و موسیقی اصیل ایرانی آموزش دادند و خود از شاگردان استادانی مانند درویش خان و کلنل وزیری محسوب میشوند.
در صورت علاقهمندی، مطلب خط اتصال در موسیقی چیست؟ را از دست ندهید.
شهرام ناظری از ابتدای دهه پنجاه خورشیدی در سطح کشور ایران به عنوان چهرهای هنرمند شناخته شد. نخستین آلبومهای او به صورت کارهای مشترک با محمدرضا شجریان و با درونمایههای میهنی و آزادیخواهانه، در پایان دهه پنجاه توسط کانون چاووش منتشر گردید.
زندگینامه استاد شهرام ناظری
اگر سوالاتی دارید، مقاله آشنایی با علامت دیز، هشتگ نت ها به شما کمک خواهد کرد.
شهرام ناظری، خواننده و هنرمند بزرگ موسیقی اصیل ایرانی، در سال ۱۳۲۹ در شهر کرمانشاه چشم به جهان گشود. خانوادهاش به هنر و به ویژه موسیقی، علاقهای ژرف داشتند و همین عشق، نخستین جرقههای آشنایی او با دنیای نوا و نغمه بود.
او از کودکی، نزد استادان بزرگی آموزش دید و صدای گرم و توانمندش، به زودی توجه اهل هنر را به خود جلب کرد. شهرام ناظری، با تسلط بر ردیفهای آوازی و شناخت عمیق از شعر کهن پارسی، راهی ویژه و منحصربهفرد را در آوازخوانی پیش گرفت. صدای او، چون پلی استوار، شعرهای عرفانی بزرگانی چون مولانا و حافظ را به گوش جان شنوندگان میرساند.
از مهمترین ویژگیهای کار او، تلفیق موسیقی اصیل ایرانی با نواهای دیگر مناطق است که آثاری تازه و ماندگار پدید آورده. همکاریهای هنری گسترده با موسیقیدانان برجسته، از دیگر بخشهای درخشان کارنامه پربار اوست.
استاد ناظری با اجراهای پرشور و آثاری گرانقدر، نه تنها در ایران، که در سراسر جهان، شناخته شده و عاشقان فراوانی دارد. او همچون گنجینهای زنده، میراثدار موسیقی اصیل و عرفانی ایران زمین است و سالهاست که با صدای خود، قلب دوستداران فرهنگ و هنر را مینوازد.
خردسالی شهرام ناظری
او از همان سالهای کودکی با راهنمایی مادرش با دنیای شعر و آواز آشنا شد. پدرش نیز صدای نرم و دلنشینی داشت و افزون بر آشنایی با بخشها و نغمههای آواز ایرانی، ساز سهتار هم مینواخت.
شهرام ناظری در هفتسالگی نخستین اجرای هنری خود را در رادیوی کرمانشاه به همراه تار درویشی، که از نوازندگان نامدار آن روزهای کرمانشاه بود، ارائه کرد.
سپس در یازدهسالگی این امکان را یافت تا چند برنامه دیگر از آواز ایرانی را در رادیو و تلویزیون ایران اجرا کند.
فعالیت حرفه ای شهرام ناظری
ایشان در سال ۱۳۴۵ به تهران رفتند تا از دانش استادان بزرگی مانند عبدالله دوامی، نورعلی خان برومند، عبدالعلی وزیری، محمود کریمی و محمدرضا شجریان بهره ببرند. در کنار این آموزشها، نواختن سهتار را نیز نزد استادان احمد عبادی، جلال ذوالفنون و محمود هاشمی آموختند.
در سال ۱۳۵۴ و با توصیه نورعلی خان برومند، در رادیو تلویزیون ایران مشغول به کار شدند. نخستین اجرای ایشان با گروه شیدا به سرپرستی محمدرضا لطفی انجام شد که در آن مثنوی مولوی و ترانهای از شیخ بهایی را خواندند. پس از آن، همکاری خود را با گروه عارف به سرپرستی حسین علیزاده و پرویز مشکاتیان ادامه دادند.
ایشان در سال ۱۳۵۵ در اولین مسابقه موسیقی سنتی ایران با نام باربد شرکت کردند و موفق شدند مقام اول رشته آواز این مسابقه را کسب کنند. در سال ۱۳۵۶ نیز به همراه گروه سماعی به سرپرستی اصغر بهاری و حسن ناهید، برای اجرای کنسرت در جشنواره توس برگزیده شدند.
از سال ۱۳۵۷ تا ۱۳۶۰، در مجموعه آلبومهای چاووش به شمارههای ۲، ۳، ۴، ۷ و ۸ که با همکاری گروههای شیدا و عارف و زیر نظر کانون چاووش منتشر شد، به آوازخوانی پرداختند. سرپرستی این آثار را محمدرضا لطفی، حسین علیزاده و پرویز مشکاتیان بر عهده داشتند.
نزدیک به سی سال قبل، دکتر داریوش صفوت، بنیانگذار مرکز اشاعه و حفظ موسیقی سنتی، ارزش صدای ایشان را در حال و هوای حماسی آن دانست و توضیح داد که:
در صدای ناظری لنگرها، دندانهها و آکسنهای خاصی وجود دارد که به آن حس حماسی بخشیدهاست. این لحن حماسی قرنها پیش در آواز ایرانی وجود داشته اما به دلیل مسائل تاریخی کمرنگ شده و به تدریج از بین رفتهاست.
در این مقاله آشنایی با اصطلاحات موسیقی در ارکستر اطلاعات مفیدی آمده است.
خود شهرام ناظری در این باره میگوید:یک حرکت یک حماسه در اجرا و خواندنم هست آن هم بخاطر فرهنگ کرد بودنم است.