بیوگرافی استاد نصرالله زرین پنجه

استاد نصرالله زرین پنجه، یکی از چهره‌های برجسته موسیقی ایران، آهنگساز و نوازنده مشهور تار بود. او در سال ۱۲۸۵ در تهران به دنیا آمد و از سنین خردسالی با موسیقی پیوندی عمیق یافت و به آن دل بست. در ادامه این نوشته، بیشتر با زندگی و کارهای این هنرمند نامی آشنا خواهید شد.

بیوگرافی استاد نصرالله زرین پنجه

نصرالله زرین‌پنجه از سنین کم، عشق به موسیقی را در درون خود کشف کرد. در سیزده‌سالگی، با اشتیاق فراوان نزد میرزا ربیع، برادر درویش خان رفت و با علاقه‌ای عمیق شاگرد او شد.
میرزا ربیع وقتی استعداد این نوجوان را دید، با رغبتی فراگیر آموزش او را پذیرفت و راز و رمزهای موسیقی را به نصرالله آموخت.
نصرالله نیز از زمانی که خود را برای فراگیری نکات ظریف موسیقی آماده دید، شبانه‌روز تلاش کرد و طولی نکشید که در این مسیر به موفقیت‌های چشمگیری دست یافت.
سپس زرین‌پنجه به گروه موسیقی نظام پیوست. روزی در حال نواختن تار بود که حسین هنگ‌آفرین صدای ساز او را شنید و استعدادش را تحسین کرد و او را به شاگردی پذیرفت. او بعدها از کار در موسیقی نظام کناره‌گیری کرد تا فرصت بیشتری برای پرورش هنر خود داشته باشد.
راهنمایی‌های هنگ‌آفرین به زرین‌پنجه این باور را داد که برای پیشرفت واقعی در موسیقی، باید از شغل نظامی خود جدا شود. پس از این تصمیم، مدتی را به شاگردی نزد استادان بزرگی مانند مرتضی نی‌داوود و علی‌اکبر شهنازی پرداخت.

نقطه عطف زندگی استاد نصرالله زرین پنجه

اما نقطه اوج زندگی هنری او زمانی بود که با موسی معروفی آشنا شد. نصرالله زرین‌پنجه نخستین نوازنده‌ای بود که توانست تمام ردیف دشوار و پیچیده موسی‌خان را به درستی اجرا کند. او این ردیف را نواخت و روح‌الله خالقی آن را تحلیل و شرح داد، کاری که هنوز هم برای اهل موسیقی بسیار مفید و ارزشمند است.

اگرچه نصرالله زرین‌پنجه در درونش گنجینه‌ای از هنر داشت، ولی وابستگی زیادی به آن نشان نمی‌داد. او در سن تنها ۲۸ سالگی به کلی موسیقی را کنار گذاشت و به کارهای اداری در وزارت دارایی روی آورد.

پس از هفت سال، وقتی شنید که کنل وزیری به هنرستان موسیقی بازگشته است، او نیز دوباره به این دنیا برگشت. این بار نزد حسین سنجری، که از شاگردان درویش‌خان بود، رفت تا آموزه‌های خود در نواختن تار را کامل کند.

سازهای تخصصی

نصرالله زرین‌پنجه علاوه بر تار، در نوازندگی سازهای سه‌تار، بربط و ترومپت نیز توانا بود؛ اما همین ساز تار بود که باعث شد به او لقب زرین‌پنجه بدهند.
او از سال ۱۳۳۲ در رادیو مشغول نوازندگی شد و با گروه‌های موسیقی زیادی همکاری کرد. مدتی نیز رهبری ارکستر شماره یک رادیو را بر عهده داشت و در هنرستان موسیقی ملی به آموزش تار و سه‌تار می‌پرداخت.
زرین‌پنجه پایه‌گذار موسیقی آکادمیک در ایران به شمار می‌رود و در طول نیم قرن، خدمات ارزشمندی به دنیای موسیقی ایران ارائه کرد. او در برنامه‌های “ساز و سخن” که با ابتکار روح‌الله خالقی شکل گرفته بود نیز مشارکت داشت.
تمرین‌هایی که او برای هنرجویان تنظیم کرده، بسیار سودمند است. این تمرین‌ها در دستگاه‌های ابوعطا، بیات ترک، چهارگاه و بیات اصفهان هستند که در کتاب سوم تار و سه‌تار هنرستان، به کوشش حسین علیزاده منتشر شده‌اند. او نزدیک به ۵۰ قطعه موسیقی ساخته و در مرکز حفظ و اشاعهٔ موسیقی ایران نیز به تدریس مشغول بود.
چند قطعه از نوازندگی او توسط یک شرکت انگلیسی با نام «تار یحیی خان» ضبط شده که نشان‌دهنده مهارت بالا، سرعت و چابکی انگشتان، قدرت و ظرافت او در نواختن تار است. زیباترین این قطعات، پیش‌درآمد اصفهان ساخته مرتضی نی‌داود است که با آواز پروانه و نی مهدی نوائی همراهی می‌شود.

آثار ضبط شده

از دیگر کارهای ضبط‌شده او می‌توان به این موارد اشاره کرد: تصنیف سه‌گاه با شعر ملک‌الشعراء بهار و آواز ناهید نیکبخت؛ تصنیف بیات ترک با شعر ملک‌الشعراء بهار و آهنگ شکرالله قهرمانی؛ تصنیف مرغ سحر در دستگاه ماهور که ساخته مرتضی نی‌داود و شعرش از ملک‌الشعراء بهار است با آواز ج؛ و نیز چند صفحه با آواز ایران‌الدوله.

توصیه می‌شود به مطالعه مقاله چگونه بهترین آموزشگاه موسیقی را انتخاب کنیم ؟ ادامه دهید.

مقاله ناشر نخستین آلبوم راک اند رول انگلیسی ایران که بود؟ منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.

او دو دختر به نام‌های مهین زرین‌پنجه و شهین زرین‌پنجه از خود به یادگار گذاشته است. مهین نوازنده پیانو و شهین نوازنده ویولن است و هر دو از دانش‌آموختگان هنرستان موسیقی ملی هستند.

وفات

استاد نصرالله زرین پنجه در ۲۵ آذر ماه ۱۳۶۰ و در سن ۷۵ سالگی، دار فانی را وداع گفت.

توصیه می‌شود به مطالعه مقاله آشنایی با بانو سیمین آقارضی ادامه دهید.

توصیه می‌کنیم این مطلب شباهت ها و تفاوت های ساز قانون و سنتور را حتماً بخوانید.

در این مقاله هر آنچه باید در مورد فلوت ریکوردر بدانید اطلاعات مفیدی آمده است.

برای یادگیری پیشرفته، به زایلوفون یک شروع عالی موسیقی کودک مراجعه کنید.

v:* {behavior:url(#default#VML);}
o:* {behavior:url(#default#VML);}
w:* {behavior:url(#default#VML);}
.shape {behavior:url(#default#VML);}

Normal
۰
false

false
false
false

EN-US
X-NONE
AR-SA

/* Style Definitions */
table.MsoNormalTable
{mso-style-name:”Table Normal”;
mso-tstyle-rowband-size:0;
mso-tstyle-colband-size:0;
mso-style-noshow:yes;
mso-style-priority:99;
mso-style-parent:””;
mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt;
mso-para-margin-top:0in;
mso-para-margin-right:0in;
mso-para-margin-bottom:10.0pt;
mso-para-margin-left:0in;
line-height:115%;
mso-pagination:widow-orphan;
font-size:11.0pt;
font-family:”Calibri”,sans-serif;
mso-ascii-font-family:Calibri;
mso-ascii-theme-font:minor-latin;
mso-hansi-font-family:Calibri;
mso-hansi-theme-font:minor-latin;
mso-bidi-font-family:Arial;
mso-bidi-theme-font:minor-bidi;}