حتماً برای شما هم پیش آمده که با شنیدن یک آهنگ، برای لحظاتی زمان و مکان را فراموش کنید و در خاطرات گذشته غرق شوید. موسیقی توانایی عجیبی در زنده کردن یادهای قدیمی دارد؛ اما دلیل این اتفاق چیست و چطور رخ میدهد؟ در این نوشته از وبلاگ یافتو، میخواهیم به طور کامل به رابطه بین موسیقی و یادآوری خاطرات بپردازیم.
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً آیا جنس آرشه از دم اسب است؟ را بخوانید.
میزان تاثیر موسیقی بر خاطرات
در یک پژوهش علمی، ارتباط میان موسیقی و یادآوری خاطرات مورد مطالعه قرار گرفت. در این تحقیق، دانشمندان مقایسه کردند که موسیقی چقدر روی یادآوری خاطرات اثر میگذارد و این تأثیر را با کلمات و صداهای دیگر سنجیدند.
ابتدا کلماتی با بار احساسی برای شرکتکنندگان خوانده شد و واکنش مغز آنها در بهیادآوردن خاطرات بررسی شد. سپس صداهای احساسی مانند صدای باران یا موج دریا پخش شد و بار دیگر فعالیت مغز افراد ارزیابی گردید. در مرحله آخر نیز قطعات موسیقی شاد و غمگین برای آنها پخش شد.
یافتههای این تحقیق نشان داد که موسیقی در مقایسه با کلمات و صداهای دیگر، قدرت بیشتری برای زنده کردن خاطرات، به ویژه خاطرات خوب و مثبت دارد. به همین دلیل است که از موسیقیدرمانی میتوان برای یادآوری خاطرات زیبا و تقویت روحیه استفاده کرد.
موسیقی چطور باعث یادآوری خاطرات میشود؟
ارتباط میان موسیقی و خاطرات در مغز، بسیار جالب و در عین حال پیچیده است. موسیقی قسمتهای مختلفی از مغز را فعال میکند، به ویژه مناطقی که مسئول احساسات و حافظه هستند؛ مانند هیپوکامپ و قشر پیشانی. وقتی یک قطعه موسیقی با یک رویداد یا مجموعهای از اطلاعات گره میخورد، میتواند یک خاطره را در ذهن ما شکل دهد.
در این مقاله آشنایی با تقسیمات زمانی در موسیقی اطلاعات مفیدی آمده است.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه بیوگرافی استاد جلیل شهناز.
این ویژگی حتی در کمک به بیماران مبتلا به آلزایمر نیز کاربرد دارد. پژوهشها نشان میدهند بسیاری از این بیماران، حافظه موسیقایی خود را از دست نمیدهند؛ بنابراین از طریق پخش آهنگهای آشنا میتوان خاطراتی را که فراموش کردهاند، دوباره در ذهنشان زنده کرد.
نکته مهم دیگر این است که معمولاً وقتی موسیقی بهتر با خاطرات ما گره میخورد که ذهنمان آرام و آزاد باشد. مثلاً وقتی در حال قدم زدن، سفر کردن یا استراحت هستیم و همزمان به موسیقی گوش میدهیم، احتمال اینکه در آینده با شنیدن همان آهنگ، خاطرات آن لحظات ویژه دوباره یادمان بیاید، بیشتر میشود.