برخی از سازها از دو یا چند بخش تشکیل شدهاند؛ مانند ویولن، ویولنسل، سنتور و غیره. اما قطعات دیگری هم هستند که به سازها اضافه میشوند و کاربردهای خاصی دارند. یکی از این قطعات مفید و پرکاربرد، سوردین نام دارد. در این نوشته از وبلاگ یافتو، بیشتر با سوردین آشنا خواهیم شد.
سوردین چیست؟
سوردین یک ابزار کوچک فلزی یا پلاستیکی است که روی ساز (مانند ویولن) قرار میگیرد. کار آن این است که صدای ساز را کمتر و ملایمتر کند. این وسیله با جلوگیری از رسیدن صدای کامل ساز به صفحه اصلی ویولن، حجم صدا را کاهش میدهد.
توصیه میشود به مطالعه مقاله اسدالله ملک، احیاگر ویولن نوازی ایران ادامه دهید.
در زبان ایتالیایی به آن «Sordino» یا «خفهکن» میگویند و در انگلیسی «Mute» نامیده میشود. سوردین علاوه بر کم کردن صدا، میتواند رنگ و حالت صوتی ساز را نیز تغییر دهد و جلوههای صوتی متفاوتی ایجاد کند.
مقاله حمیدرضا عرب مدرس ساز نی منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
برای یادگیری پیشرفته، به علت محبوبیت گیتار در بین سایر آلات موسیقی چیست؟ مراجعه کنید.

سوردین چیست؟
سوردین یک داروی تزریقی است که برای کاهش درد و التهاب استفاده میشود. این دارو معمولاً در شرایطی مانند دردهای عضلانی، مفصلی و پس از اعمال جراحی تجویز میگردد. اثر اصلی آن تسکین درد و کم کردن تورم است.
توجه: این دارو حتماً باید تحت نظر پزشک و با تجویز او استفاده شود. از مصرف خودسرانه آن باید پرهیز کرد، زیرا ممکن است عوارضی مانند ناراحتی معده یا واکنشهای آلرژیک به همراه داشته باشد. همیشه قبل از تزریق، پزشک را از سابقه بیماریها و داروهای مصرفی خود آگاه کنید.
برای مطالعه بیشتر، به آشنایی با استاد کمانچه، کیهان کلهر سری سر بزنید.
برای یادگیری پیشرفته، به مدت زمان لازم برای یادگیری گیتار چقدر است؟ مراجعه کنید.
برای درک عمیقتر این موضوع، مطلب غلامحسین بیگجه خانی، تارنواز برجسته ایرانی را بخوانید.
کاربرد سوردین در انواع ساز ها
این ابزار در سازهای زهی مانند ویولن، لرزش سیمها را کاهش میدهد و علاوه بر کمکردن بلندی صدا، آن را نرمتر و ملایمتر میکند.
در ویولنسل و کنترباس، با حذف صدای ناخوشایند سیمهای زیر و بم، خشونت صدا گرفته میشود و صدایی هموارتر و ظریفتر از ساز به گوش میرسد.
در سازهای بادی مثل ساکسیفون و ترومپت، این وسیله نه تنها صدا را کم میکند، بلکه امکان ایجاد جلوههای صوتی گوناگون را نیز به نوازنده میدهد.
در پیانو، این ابزار میان چکشها و سیمها قرار میگیرد تا شدت صدا را کاهش دهد و در نتیجه صدای ساز بسیار آرامتر میشود.
همچنین گاهی لازم است صدای ساز بلند نباشد، مثلاً هنگام تمرین در ساعات یا مکانهای نامناسب. گاهی هم در خود نتهای موسیقی، استفاده از این وسیله مشخص میشود. به همین دلیل از آن بهره میگیریم.
محل قرار گیری سوردین
سوردین را بر روی خرک ساز میگذارند. به این شکل که از قسمت بالایی سیمها وارد شده و روی خرک قرار میگیرد. در این حالت باید دقت کرد که سوردین با خود سیمها تماس پیدا نکند.
توجه داشته باشید که هرچند گاهی استفاده از سوردین لازم و ضروری است، اما کاربرد بیش از حد آن میتواند به کیفیت صدای ساز شما آسیب بزند. بنابراین توصیه میشود تنها در مواقع نیاز از سوردین استفاده کنید و از به کار بردن همیشگی آن خودداری نمایید.