سیتار یک ساز زهی هندی است که با زخمه زدن نواخته میشود و در دسته سازهای شبیه به لوت قرار میگیرد. این ساز دستهای دراز و باریک و کاسهای شبیه به گلابی دارد. در این نوشته از وبلاگ یافتو، بیشتر با این ساز جالب آشنا خواهید شد. با ما همراه باشید تا ادامه مطلب را بخوانید.
برای گسترش دانش خود، به مقاله تفاوت کنسرت و سمفونی سر بزنید.
برای یادگیری پیشرفته، به بیت باکس چیست؟ مراجعه کنید.
سیتار از سازهای زهی زخمهای موسیقی هندی
یکی از کهنترین فرهنگهای جهان، فرهنگ هند است که از میراث موسیقایی پرباری برخوردار است. تاریخ موسیقی در این سرزمین به حدود چهار هزار سال پیش از میلاد میرسد.
سبک موسیقی هند و به طور کلی منطقه شبهقاره، در مقایسه با کشورهای غربی که با سرعت زیاد تغییر میکنند، کمتر دگرگون شده است. آهنگسازان هندی به ندرت بدون توجه به بنیانهای اصلی موسیقی سرزمین خود، اثر جدیدی میسازند.
آنها موسیقی را یک نوآوری همیشگی و جاری در فرهنگ خود میدانند که همواره روی آن کار شده و آفرینش دوباره نغمهها و وزنها از هزاران سال گذشته تاکنون بیوقفه ادامه دارد.
سازی از خانواده لوت
سیتار یک ساز زهی و از دسته سازهای زخمهای هندی است که به خانواده لوتها تعلق دارد. این ساز دستهای دراز و کاسهای گلابیشکل دارد. سیتار هفت سیم اصلی و بین ۱۱ تا ۱۳ سیم تشدیدکننده دارد که در زیر سیمهای اصلی قرار میگیرند. این ساز با یک مضراب فلزی نواخته میشود و در مناطق شمال هند، پاکستان و بنگلادش رواج دارد.
مقاله چگونه از تکرار آهنگ در ذهنمان جلوگیری کنیم؟ منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
برای مطالعه بیشتر، به لانچ پد چیست؟ سری سر بزنید.
سیمهای اصلی سیتار که مسئول ایجاد نتهای موسیقی هستند، پس از نواخته شدن، سیمهای تشدیدکننده زیرین را نیز به لرزش درمیآورند. پردههای روی دسته این ساز از جنس فلز و به شکل کمانی هستند.
طول معمول سیتار حدود ۱.۲ متر است و بدنهای کدویی شکل دارد. دسته آن چوبی، توخالی، پهن و کشیده است و دارای گوشیهایی در جلو و کنار میباشد. همچنین حدود ۲۰ پرده متحرک و خمیده روی دسته قرار گرفته است.
سیمهای این ساز فلزی هستند و معمولاً شامل پنج سیم برای اجرای ملودی، یک یا دو سیم برای تأکید روی ضربآهنگ و سیزده سیم کمکی در زیر پردهها میشوند. این سیمهای کمکی معمولاً بر اساس نتهای دستگاه موسیقایی راگا کوک میشوند.
پردههای برآمده و فلزی در طول دسته ثابت شدهاند اما امکان جابهجایی محدودی دارند. اغلب یک کدوی تشدیدکننده دیگر نیز در انتهای بالایی دسته و نزدیک گوشیها وجود دارد. این بخش نهتنها به تعادل وزن ساز کمک میکند، بلکه هنگام استراحت نوازنده، در نگهداری ساز روی زمین نیز مفید است.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه آشنایی با یکی از مفاخر موسیقی سنتی ایرانی، نصرالله ناصح پور.
نحوه نواختن سیتار
نوازندگان معمولاً سیتار را در حالت نشسته و با زاویهای نزدیک به ۴۵ درجه روی پاهای خود قرار میدهند. آنها با استفاده از یک مضراب سیمی که روی انگشت اشاره دست راست میگذارند، سیمها را به صدا درمیآورند. همزمان، دست چپ روی دسته ساز حرکت میکند و با فشار دادن سیمها روی پردهها یا کشیدن آنها به طرفین، نتهای مختلف را ایجاد میکند.
سیتارهای امروزی معمولاً شش یا هفت سیم اصلی برای نواختن ملودی دارند. علاوه بر این، دوازده سیم تشدیدکننده یا بیشتر در زیر سیمهای اصلی قرار گرفتهاند که به غنای صدا کمک میکنند. برخی از سیتارها همچنین یک کدوی کوچک به عنوان جعبه طنین اضافی در انتهای بالایی دسته ساز دارند.
مقاله ترانه مادر من در فیلم خواهران غریب از که بود؟ منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
سیتار شناختهشدهترین ساز تکنواز در موسیقی کلاسیک هند است و در اجراها اغلب با یک جفت طبلا همراهی میشود. محبوبیت این ساز فراتر از مرزهای هند رفته و در بسیاری از کشورهای جهان شناخته شده است.
گونهای دیگر از سیتار که در هند به آن Mind گفته میشود، توانایی اجرای گام مینور را دارد. این قابلیت برای بسیاری از گیتاریستهای راک یک ویژگی ایدهآل و جذاب به شمار میرود. نواختن در این گام به نوازنده امکان میدهد تا ملودیهای کاملی را اجرا کند و صدایی شبیه به ناله یا گریه انسان ایجاد نماید.