همانطور که قبلاً هم اشاره کردیم، دانشمندان برای توصیف آن آهنگی که مدام در ذهن تکرار میشود، اصطلاحاتی مثل کرم گوش، آهنگ گیر یا سندروم موسیقی چسبنده را به کار میبرند. تقریباً همه افراد، هفتهی یک یا دو بار این حالت را احساس میکنند. این پدیده گاهی میتواند بسیار لذتبخش و آرامشدهنده باشد، اما گاهی هم به یک کابوس آزاردهنده تبدیل میشود. در این قسمت از وبلاگ یافتو، قصد داریم راههای مفید برای رهایی از کرم گوش را با شما در میان بگذاریم و ببینیم چطور میتوانیم از تکرار بیوقفۀ یک آهنگ در ذهن خود جلوگیری کنیم. در ادامه با ما همراه باشید.
چگونه از تکرار آهنگ در ذهنمان جلوگیری کنیم؟
از آنجا که علت دقیق این اتفاق هنوز به طور کامل مشخص نیست، نمیتوان روشی قطعی برای جلوگیری از آن معرفی کرد. با این حال، تعدادی از بررسیها و تحقیقات که بر اساس تجربههای شخصی و گروهی انجام شده، نشان میدهند با انجام برخی کارها میتوان این آهنگ تکرارشونده در ذهن را متوقف کرد.
اگر میخواهید آهنگی که مدام در فکرتان تکرار میشود را پردازش کرده و از ذهنتان پاک کنید، به این پیشنهادها توجه نمایید:
آهنگ را کامل گوش کنید:
اغلب ترانههایی که در ذهن ما تکرار میشوند، در واقع تنها بخش کوچکی از یک آهنگ هستند؛ مثل یک بخش جذاب یا حتی چند خط کوتاه از آن.
برای درک عمیقتر این موضوع، مطلب آشنایی با تاریخچه گیتار را بخوانید.
اگر با پدیده زیگزاگ آشنا باشید، میدانید که ذهن ما عادت دارد مسائل را حل کند و دوست دارد کارهای ناتمام را به پایان برساند. بنابراین، اگر آن قطعه موسیقی را کامل به یاد آورید و در ذهن تمامش کنید، معمولاً از شر تکرار آن راحت میشوید.
برای مطالعه بیشتر، به رحمت الله بدیعی از تکنیکی ترین نوازندگان ویولن سری سر بزنید.
در غیر این صورت، ذهن شما برای یادآوری قسمت فراموششده ترانه، در یک چرخه تکرار گیر میافتد و مدام همان بخش را مرور میکند.
جدول حل کنید:

برای گسترش دانش خود، مقاله ریورب چیست؟ را مطالعه کنید.
حل کردن جدول کلمات متقاطع یا هر نوع سرگرمی مشابهی که با کلمه سر و کار دارد، میتواند به شما کمک کند آن آهنگ تکرارشونده از ذهنتان خارج شود. وقتی به کلمات و معماها فکر میکنید، در واقع همان بخشی از مغز که مشغول پخش ترانه بود، به کار دیگری مشغول میشود.
پس خوب است که حواستان را متمرکز کنید؛ زیرا مغز در هر لحظه فقط میتواند روی یک یا دو کار تمرکز کند. اگر این روش مؤثر نبود و حس کردید دارید عصبانی میشوید، کمی استراحت کنید؛ چون معمولاً وقتی با این آهنگ ذهنی مقابله میکنید، حالتان بدتر میشود.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه تاریخچه ساز ملودیکا.
توصیه میکنیم این مطلب تفاوت اصلی موسیقی غربی و سنتی را حتماً بخوانید.
آدامس بجوید:
برای خیلی از افراد، جویدن آدامس باعث میشود نتوانند آهنگی که در ذهنشان تکرار میشود را به وضوح بشنوند. این کار حتی ممکن است باعث شود کلاً آن آهنگ را فراموش کنند. تحقیقات روانشناسان در سالهای گذشته نشان داده که جویدن آدامس میتواند به کسانی که مدام یک ملودی در ذهنشان گیر میکند، کمک کند.
توصیه میکنیم حتماً مقاله تفاوت گام ها و فواصل در موسیقی غربی و سنتی را مطالعه کنید.
توصیه میکنیم این مطلب آشنایی با ماهور؛ یکی از دستگاه های موسیقی ایرانی را حتماً بخوانید.
از دید علم، توضیح این پدیده چنین است: وقتی آدامس میجویم، مغز ما تا حدی گمراه میشود. با فعال شدن فرآیندی به نام “تکینۀ زیرآوایی”، مغز بین عمل جویدن و عمل خواندن یا مرور ذهنی آهنگ، دچار تعارض میشود و در نتیجه، چرخۀ تکرار آهنگ در ذهن متوقف میگردد.
تکالیف ناتمام را تکمیل کنید:
ترانههای گروهی و بخشهای همخوانیشده، بیشتر در ذهن ما میمانند. اغلب، فقط یک یا دو بیت از آنها را به خاطر میسپاریم، اما ابیات بعدی را فراموش میکنیم و آهنگ را ناتمام به یاد میآوریم. افکار و خاطرات ناتمام، تمایل بیشتری دارند که دوباره به ذهن ما برگردند. به همین دلیل است که این افبار بارها در ذهن ما تکرار میشوند. بر اساس پژوهشها، افرادی که اختلال وسواس فکری-عملی دارند، بیشتر در معرض تجربه «کرم گوش» و ناراحتی ناشی از آن هستند و احتمال بهبود اختلال روانی آنها نیز کمتر است.
مغز خود را درگیر کنید :
راهکار دیگری که دانشمندان برای رهایی از چرخه بیپایان یک آهنگ در ذهن ارائه میدهند، این است که ذهن خود را با یک چالش فکری دیگر مشغول کنید. برای مثال، میتوانید حل کردن سودوکو یا معماهای ریاضی پیچیده را امتحان کنید. این فعالیتها آنقدر نیاز به تمرکز دارند که ذهن شما کاملاً جذب آنها میشود و فرصتی برای بازگشت به تکرار آن آهنگ آزاردهنده پیدا نمیکند.
مقاله آشنایی با سبک موسیقی پاپ حاوی اطلاعات جامعی است.
اگر سوالاتی دارید، مقاله وی اس تی چیست؟ به شما کمک خواهد کرد.
برای مطالعه بیشتر، به آشنایی با سبک موسیقی راک سری سر بزنید.
با یک فعالیت آرامشبخش شفاهی، حواستان را پرت کنید:
این تمرین آرامشبخش زمانی بهترین تأثیر را دارد که به دلیل تکرار یک آهنگ در ذهنتان احساس آشفتگی یا نگرانی میکنید. کارهایی که میتوانند بخشهای مربوط به شنیدن و صحبت کردن در مغز شما را فعال کنند، شامل این موارد میشوند:
یک شعر یا متن را از حفظ با صدای بلند بخوانید.
با فرد دیگری گفتوگو کنید.
مدیتیشن انجام دهید.
دعا کنید.
مطالعه کتاب داشته باشید.
برنامه تلویزیونی تماشا کنید.
یک بازی کامپیوتری انجام دهید که در آن دیالوگ یا نوشتههای متنی وجود دارد.
آهنگ موردنظر را با ساز بنوازید:

برای گسترش دانش خود، مقاله بهترین آموزشگاه برای آموزش کالیمبا را مطالعه کنید.
برای مطالعه بیشتر، به نکات مهم در نظافت گیتار الکتریک سری سر بزنید.
اگر نواختن یک ساز را بلدید، بهتر است این ملودی را خودتان امتحان کنید. درگیر شدن با قطعه و تمرین روی آن، همین راهکار برای بسیاری از موزیسینها جواب داده است. برای اینکه این آهنگ مدام در ذهنتان تکرار نشود، سعی کنید آن را با حال و هوایی متفاوت اجرا کنید.
از موسیقی درمانی استفاده کنید:
یک موسیقی را انتخاب کن که از گوش دادن به آن خوشت میآید، تا جای آهنگ قبلی را در ذهنت بگیرد. بهتر است قطعهای را برگزینی که اثر آرامشبخش داشته باشد، اما خودش در فکرت تکرار نشود. هر فرد موسیقی آرامشبخش ویژه خود را دارد، هرچند برخی آهنگها هستند که مورد علاقه بیشتر افرادند.