موسیقی تلفیقی یا فیوژن، سبکی از موسیقی است که در آن، عناصر دو یا چند فرهنگ مختلف با هم ترکیب میشوند. در این نوشته از وبلاگ یافتو، بیشتر با این سبک موسیقی آشنا خواهید شد.
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً شباهت ها و تفاوت های ساز قانون و سنتور را بخوانید.
اگر به این موضوع علاقه دارید، آشنایی با بانو سیمین آقارضی را از دست ندهید.
مقاله ناشر نخستین آلبوم راک اند رول انگلیسی ایران که بود؟ حاوی اطلاعات جامعی است.
موسیقی فیوژن چیست؟
موسیقی تلفیقی یا فیوژن، سبکی است که از ترکیب دو یا چند سبک موسیقایی با پیشینههای فرهنگی متفاوت پدید میآید. نام “موسیقی فیوژن” در ابتدا به آمیختن موسیقی جز با فانک و راک اشاره داشت.
در این سبک، هدف اصلی پیوند دادن گونههای مختلف موسیقی از سراسر جهان در قالب یک زبان جهانی است. برای نمونه، میتوان به آلبوم “مولانا و باخ” اثر داود آزاد اشاره کرد که در آن موسیقی ایرانی با موسیقی کلاسیک غربی درهم آمیخته است. یا کارهای عزیز مصطفیزاده در آذربایجان که موسیقی اصیل آن منطقه را با موسیقی جز ترکیب کرده است.
فیوژن
واژه «فیوژن» در اصل به معنای درهم آمیختن و ترکیب کردن است. به نظر میآید اولین باری که این کلمه در دنیای موسیقی استفاده شد، مربوط به حدود پنجاه سال پیش باشد. در آن زمان، برخی از موزیسینهای جاز، بداههنوازی و هارمونی سبک جاز را با عناصری از سبکهای دیگر مانند راک، فانک و ریتم اند بلوز ترکیب کردند.
به این سبک تازه، «جاز فیوژن» یا همان «فیوژن» گفته شد. در این نوع موسیقی معمولاً از سازهای مرسوم جاز مثل پیانو و کنترباس کمتر استفاده میشود و به جای آن، سازهای الکترونیک نقش اصلی را ایفا میکنند. چیدمان و ترکیب سازها در این سبک، بسیار شبیه به موسیقی راک است.
تا پیش از دهه ۱۹۶۰، که سبکهای موسیقی به این شکل با هم ترکیب نمیشدند، کسی نیاز نمیدید که واژه فیوژن را تعریف کند. هر گروه موسیقی، با توجه به سبک خودش، بیشتر به فکر فروش آثار و معروف شدن بود.
اما پایان دهه ۶۰ میلادی دورانی بود که جاز و راک نمیتوانستند بدون تأثیرگذاری بر یکدیگر به راه خود ادامه دهند. گروه بیتلز با آلبومهایش، تعریف موسیقی راک را به عنوان یک «هنر» دگرگون کرده بود. گروههای پس از آن نیز تلاش میکردند تا حد ممکن آثار «هنری» خلق کنند. برای آنها فقط فروش خوب کافی نبود.
در سوی دیگر، موسیقی جاز نیز به مرحلهای سرنوشتساز رسیده بود. از یک سو، هنرمندان سبکهایی مانند جاز آزاد و جاز آوانگارد به کار خود ادامه میدادند و چندان به درآمد مالی فکر نمیکردند. از سوی دیگر، موزیسینهای سنتیتر جاز مانند مایلز دیویس احساس میکردند که کارشان دیگر تازگی گذشته را ندارد.
ایدهی اولیه موسیقی فیوژن
ایده اصلی پشت موسیقی فیوژن، به معنای شناخته شدهی آن یعنی ترکیب جاز و راک، در ابتدا یک فکر تجاری بود. این پیشنهاد را یکی از مدیران شرکت کلمبیا به مایلز دیویس ارائه داد: اینکه عناصری از موسیقی فانک و راک را وارد موسیقی جاز کند.
ریتمهای پرجزئیات و جذاب موسیقی فانک جیمز براون و گروه اسلای اند فمیلی استون، به همراه سولوهای طولانی و نوآورانهی جیمی هندریکس در آلبوم الکتریک لیدی لند، دیویس را قانع کرد که راک و جاز میتوانند اشتراکات بیشتری فراتر از ریشههای بلوز مشترکشان داشته باشند.