آشنایی با اصول و قواعد موسیقی، که گاهی به آن تئوری موسیقی هم میگویند، گام مهمی در یادگیری این هنر است. یادگیری این اصول به شما کمک میکند تا موسیقی را بهتر بفهمید و همچنین بتوانید آن را درستتر و دقیقتر اجرا کنید. یکی از اولین و پایهایترین چیزهایی که باید درباره موسیقی بیاموزید، شناخت نتهای موسیقی و روش صحیح خواندن آنهاست. در این نوشته از وبلاگ یافتو، به بررسی مفهوم نت سفید و نت سیاه و چگونگی تقسیمبندی زمانی این نتها پرداختهایم.
شناخت دقیق مفاهیم در موسیقی
تئوری موسیقی در واقع اندیشهها و تجربههای گوناگون را در قالب نوشته گردآوری میکند تا بتوان آنها را با دیگران تقسیم کرد. به زبان سادهتر، تئوری موسیقی روشی برای شرح دادن یک قطعه موسیقی و اجزای تشکیلدهنده آن است. پس میتوان تئوری موسیقی را ابزاری برای درک زبان موسیقی به شمار آورد.
نتها را میتوان سنگبنای تئوری موسیقی و در حقیقت الفبای آن دانست. بنابراین، شناخت درست نتها و چگونگی استفاده از هر یک، پایه و اساس موسیقی است.
همانطور که میدانید، نتهای موسیقی همیشه با نامهای «دو»، «رِ»، «می»، «فا»، «سل»، «لا» و «سی» شناخته میشوند.
در موسیقی لازم است این نتها با زمانبندی درست نواخته شوند تا نتیجه مطلوب به دست آید. این زمانبندی با شکلها و نامهای ویژهای معرفی میگردد.
تقسیمات زمانی در نت ها
همان گونه که پیش از این بیان شد، یک قطعه موسیقی از حرکت و تغییر ارتفاع نتها شکل میگیرد. در حقیقت، اگر هنگام اجرای نتها، زمان و نظم زمانی وجود نداشته باشد، هیچگاه موسیقی به وجود نمیآید. به همین دلیل، آشنایی با بخشبندیهای زمانی و درک ارزش زمانی هر نت، از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.
برای مطالعه بیشتر، به جایگاه مهم موسیقی در دوران هخامنشیان سری سر بزنید.
ارزشگذاری زمانی نت ها
در موسیقی، برای اینکه زمان به درستی تقسیم شود و قطعات به شکلی منظم اجرا شوند، به هر نُت یک ارزش زمانی مشخص دادهاند. برای این کار، ابتدا یک علامت به عنوان واحد زمان در نظر گرفته میشود و سپس ارزش زمانی بقیه نُتها بر اساس آن سنجیده میشود.
این واحد زمانی در موسیقی، نُت گِرد نام دارد و با علامتی دایرهای و خالی (شبیه یک بیضی) روی خطوط حامل نوشته میشود.
تقسیمات زمانی نت ها و نحوه شناخت نت سفید و نت سیاه
توصیه میکنیم حتماً مقاله چه سازهایی در موسیقی جاز نواخته میشوند؟ را مطالعه کنید.
نت سفید
مدت زمان هر نت از تقسیم کردن نت گرد به دست میآید. وقتی یک نت گرد را به دو بخش مساوی تقسیم کنیم، به هر بخش یک نت سفید میگوییم. شکل نت سفید یک دایرهی خالی است که یک خط عمودی به آن متصل است.
نت سیاه
اگر یک نت سفید را از وسط به دو قسمت مساوی تقسیم کنیم، هر قسمت آن یک نت سیاه نامیده میشود. شکل این نت به صورت یک دایرهی کاملاً پررنگ و سیاه است که یک خط مستقیم به آن متصل شده است.
نت چنگ
با ادامه این روش، اگر یک نت سیاه را هم به دو قسمت مساوی تقسیم کنیم، به نتهای کوتاهتری میرسیم که نام آنها نت «چنگ» است. شکل نت چنگ یک دایره کوچک و توپر است که یک خط به آن متصل شده و این خط یک پرچم دارد. این خط را «دم» مینامند.
به این نت، «لاچنگ» هم گفته میشود. دلیل این نامگذاری این است که دم یا پرچم آن تنها یک عدد است.
دولاچنگ
پس از لاچنگ، اگر ارزش زمانی آن را دوباره نصف کنیم، به نت دولاچنگ میرسیم. ظاهر دولاچنگ شبیه به لاچنگ است، با این تفاوت که به جای یک پرچم، دو پرچم دارد.
به همین روش، با ادامهٔ نصف کردن، نتهای سهلاچنگ و چهارلاچنگ به دست میآیند.
توجه داشته باشید که تقسیمهای کوچکتر از چهارلاچنگ، در عمل نواخته نمیشوند و چون کاربردی در موسیقی عملی ندارند، در مبانی نظری نیز معمولاً مورد بحث قرار نمیگیرند.
مقاله زندگی کوتاه جرج گرشوین ،پیانیست مشهور آمریکایی منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
آموزش تئوری موسیقی
برای درک درست مفاهیم موسیقی و برقراری ارتباطی بهتر با این دنیا، میتوانید در دورههای آموزش تئوری موسیقی یافتو شرکت کنید. این کلاسها به شما کمک میکنند تا نتیجه مطلوبی کسب نمایید.