پیانو یکی از سازهای بسیار محبوب است که میتوان آن را به صورت تکنوازی یا با چندین صدا به طور همزمان نواخت. به تعداد نوتهایی که یک کیبورد میتواند همزمان پخش کند، پلیفونی گفته میشود. در این نوشته با این مفهوم بیشتر آشنا میشویم.
اگر دوست دارید بدانید پلیفونی در پیانو چه معنایی دارد، ادامهٔ مطلب را دنبال کنید.
برای درک عمیقتر این موضوع، مطلب متن آهنگ ” آخ تو شب یلدای منی” را بخوانید.
### پلیفونی در پیانو چیست؟
واژهٔ پلیفونی از دو بخش تشکیل شده: “پلی” به معنی چند و “فونی” به معنی صدا. بنابراین پلیفونی یعنی “چندصدایی”. به قطعههای موسیقی که چندین صدا با هم دارند، هموفونیک نیز گفته میشود.
وقتی یک ملودی اصلی همراه با هارمونی و آکوردها پخش میشود، در واقع بافت هموفونیک داریم. برای نمونه، وقتی کسی همزمان آواز میخواند و گیتار میزند، یک بافت هموفونیک ایجاد میکند. در سازهای کیبورد، پلیفونی بیشترین تعداد نوتهایی است که همزمان شنیده میشوند. این تعداد معمولاً ۳۲، ۶۴، ۱۲۸ یا ۲۵۶ نوت است.
اگر به این موضوع علاقه دارید، مسابقه یلدایی یافتو را از دست ندهید.
### پلیفونی مناسب برای پیانو چقدر است؟
یک پیانو باید حداقل بیش از ۳۲ نت پلیفونی داشته باشد. بیشتر پیانوهای دیجیتال امروزی حدود ۱۲۸ نت یا بیشتر پلیفونی ارائه میدهند و این برای نوازندگان اهمیت زیادی دارد. اگر در ابتدا پیانویی با پلیفونی کم بخرید، ممکن است بعدها وقتی پیشرفت کردید و خواستید قطعات پیچیدهتری بنوازید، با محدودیت روبهرو شوید.
برای افراد تازهکار، پلیفونی ۳۲ ممکن است کافی باشد. پلیفونی ۶۴ برای نواختن در سبکهای مختلف مناسب است و پلیفونی ۱۲۸ یا بیشتر بیشتر مناسب آهنگسازان و نوازندگان حرفهای است که از صداها و افکتهای لایهای استفاده میکنند. با این حال، برای بسیاری از افراد، پلیفونی ۶۴ کاملاً کافی و حتی بیش از نیاز است.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه مخترع گیتار کیست؟.
وقتی از امکاناتی مانند صداهای چندلایه، افکتهای صوتی، ریتم و پرکاشن استفاده میکنید، اهمیت پلیفونی بیشتر میشود. چون در این حالت، تعداد صداهای در حال پخش با ترکیب نتها، افکتها، آکوردهای پیچیده و استفاده از پدال sustain بسیار افزایش مییابد. این موضوع بهویژه برای کسانی که با پیانوی دیجیتال موسیقی کلاسیک اجرا میکنند، بسیار مهم است.
### تاریخچهٔ موسیقی پلیفونی در پیانو
برای یادگیری پیشرفته، به بیوگرافی محمد اصفهانی مراجعه کنید.
موسیقی چندصدایی یا پلیفونی از حدود قرن دوم میلادی آغاز شد. پیش از آن، تقریباً همهٔ قطعات موسیقی به صورت تکنوازی اجرا میشد. پس از این تاریخ، بهتدریج موسیقیِ نواختهشده در کلیساها پیچیدهتر و چندصدایی شد.
در قرن نهم میلادی، استفاده از پلیفونی بیشتر در پیانو رایج شد و این اتفاق تحول بزرگی در دنیای موسیقی ایجاد کرد. یوهان سباستین باخ اولین کسی بود که این سبک موسیقی را با پیانو نواخت و بههمین دلیل به عنوان پدر موسیقی چندصدایی شناخته میشود.
توصیه میشود به مطالعه مقاله آشنایی با سبک موسیقی هیپ هاپ ادامه دهید.
### چه مقدار پلیفونی لازم دارید؟
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه آواز خواندن از چه سنی مناسب است؟.
بعضی از رایجترین مقادیر پلیفونی که در بازار میبینید، عبارتاند از: ۶۴، ۱۲۸، ۱۹۲ و ۲۵۶. بسیاری از پیانوهای ارزانقیمت و مخصوص شروع کار، تنها ۶۴ نت پلیفونی دارند. حتی برای نوازندگان مبتدی هم این مقدار کم است.
اگرچه کسانی که تازه یادگیری پیانو را شروع کردهاند، معمولاً آکوردهای پیچیده نمیزنند یا از تمام اکتاوهای پیانو استفاده نمیکنند، اما ممکن است بخواهند با امکانات دیگر پیانو مانند مترونوم، ریزمترهای درام یا افکتهای گوناگون کار کنند.
این ویژگیهای اضافی میتوانند پلیفونی زیادی مصرف کنند، بنابراین حتی برای نوازندگان مبتدی هم بهتر است از پیانوهایی با پلیفونی ۶۴ نت دوری کنند، مگر اینکه فقط قصد نواختن قطعات ساده بدون درام یا افکت را داشته باشند. پلیفونی ۱۲۸ نت گزینهٔ معقولتری است و انعطاف بیشتری به نوازنده میدهد. این مقدار را میتوان حداقل پلیفونی مناسب برای یک نوازندهٔ معمولی در نظر گرفت.