گلپا، با نام اصلی اکبر گلپایگانی، از پیشگامان شناساندن آواز و موسیقی اصیل ایرانی به جهانیان است. در این نوشته از وبلاگ یافتو، بیشتر با این هنرمند نامدار آشنا خواهیم شد. تا پایان این مطلب با ما همراه بمانید.
اکبر گلپایگانی ملقب به گلپا
اکبر گلپایگانی که با نام هنری گلپا شناخته میشود، از خوانندگان سرشناس موسیقی سنتی ایران است. او در بهمنماه سال ۱۳۱۲ در تهران متولد شد. کار هنری خود را از کودکی و در سال ۱۳۱۸ با قرائت قرآن کریم آغاز کرد.
پدرش نخستین آشنایی او با مبانی موسیقی را فراهم آورد. سپس، آشنایی با فردی نیکسرشت و خوشصدا به نام حسن یکرنگی، نقطهعطفی در زندگی هنری او شد. یکرنگی که تسلط خوبی بر ردیفها و گوشههای موسیقی ایرانی داشت، استعداد جوان گلپایگانی را تشویق و هدایت کرد.
توصیه میکنیم این مطلب نحوه نگهداری صحیح از پیانو را حتماً بخوانید.
گلپا از شانزدهسالگی به شکل جدیتر و با راهنمایی استادان موسیقی آن دوره فعالیت خود را ادامه داد و به تدریج به یک خوانندهی تماموقت و حرفهای تبدیل شد. از میان آثار فراوان او، تصنیف «اشک من» به دلیل حالوهوای اصیل و حس اندوهآمیزش، شهرت ویژهای دارد.
شروع جدی موسیقی
در سال ۱۳۲۰، او به شکل جدی و منظم، آموزش موسیقی و دستگاههای آن را نزد پدرش شروع کرد. اکبر گلپایگانی در سال ۱۳۲۶ برای نخستین بار در یک گروه کر ارکستر شرکت کرد و در سال بعد، یعنی ۱۳۲۷، به انجمن موسیقی مدرسه نظام پیوست.
اولین اجرای رسمی آواز اکبر گلپایگانی، در سال ۱۳۲۸ و هنگامی که شانزده سال داشت، در یک جمع خصوصی در خانه استاد مرتضی خان محجوبی انجام شد. این اجرا در مایه ابوعطا و با همراهی استادان بزرگی مانند مرتضی خان محجوبی، بانو قمرالملوک وزیری، سعادتمند قمی، علی تجویدی و حسین تهرانی بود. از این زمان به بعد، او به تدریج با استادان برجسته موسیقی آشنا شد و آموزش خود را زیر نظر آنان ادامه داد.
گلپا در کنار ادامه تحصیل، از موسیقی دور نبود تا اینکه در پانزده سالگی با حسین خواجهامیری (ایرج) در مدرسه نظام همکلاس شد. این آشنایی، باعث گره خوردن سرنوشت دو چهره ماندگار موسیقی ایرانی به یکدیگر گردید.
گلپا از آموزش استادانی مانند حاج آقا محمد ایرانی، ادیب خوانساری و صفحات طاهر زاده بهره برد، اما هرگز تلاش نکرد که از آنان تقلید کند.
پیشروان معرفی آواز و موسیقی ایرانی در سطح جهان
گلپا در سال ۱۹۵۶ میلادی (مصادف با سالهای ۱۳۳۴ یا ۱۳۳۵ خورشیدی) به همراه دو استاد بزرگ موسیقی ایران، علی اصغر بهاری (نوازنده چیرهدست کمانچه) و نورعلی برومند (استاد ردیف و تار)، در سازمان جهانی یونسکو برنامهای اجرا کرد. در این برنامه، آنان دو تصنیف ارائه دادند: یکی در دستگاه سهگاه و دیگری در مایه اصفهان که اشعار آنها از سعدی و حافظ انتخاب شده بود. این اقدام مهم، گامی ارزشمند در شناساندن موسیقی اصیل ایرانی به دنیا محسوب میشود. از این رو میتوان گفت گلپایگانی، برومند و بهاری از نخستین افرادی بودند که آواز و موسیقی ایران را در سطح جهانی معرفی کردند.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله مصاحبه آموزشگاه الهام با ماهر پورعبیات، مدرس گیتار مراجعه کنید.
در اینجا میتوانید اطلاعات کاملتری درباره ابداعگر سنفونی و چهارنوازی برای سازهای زهی کیست؟ بیابید.