کریستوفوری؛ مخترع اولین پیانو

وقتی از سازهای معروف و دوست‌داشتنی حرف می‌زنیم، بی‌شک نام پیانو در میان آن‌ها دیده می‌شود.
اما این ساز چطور به وجود آمد و چه کسی آن را ساخت؟
در این نوشته از وبلاگ یافتو، با کریستوفوری؛ کسی که نخستین پیانو را اختراع کرد، آشنا خواهید شد.

برای اطلاعات بیشتر، به مقاله چرا دانستن گام ها در آواز مهم هستند؟ مراجعه کنید.

مقاله شش نکته مهم برای یک تنظیم بهتر حاوی اطلاعات جامعی است.

پیانو

همانطور که می‌دانید، پیانو یکی از سازهای کلاویه‌ای است و از همهٔ این نوع سازها شناخته‌شده‌تر است. صدای پیانو از ضربه‌های چکش‌های کوچکی به سیم‌های فلزی آن درون جعبه‌ای چوبی به وجود می‌آید. این چکش‌ها وقتی کلیدهای ساز را فشار می‌دهید، حرکت می‌کنند. سیم‌های پیانو به صفحه‌ای به نام «صفحهٔ صدا» وصل شده‌اند که باعث تقویت و رساتر شدن صدای آن‌ها می‌شود.

برای گسترش دانش خود، به مقاله خلیفه میرزا آغه غوثی، پدر دف ایران سر بزنید.

پیانو در بین سازهای معمول – به جز ارگ کلیسا – بیشترین گسترهٔ صوتی را دارد. این ساز در حالت معمول خود هشت اکتاو را پوشش می‌دهد و می‌تواند فرکانس‌هایی از حدود ۲۷ تا ۴۱۸۶ هرتز ایجاد کند. در مقایسه، ساز ویولن تنها حدود پنج اکتاو صدا تولید می‌کند و حتی بهترین خواننده‌ها هم فقط در محدودهٔ حدود سه اکتاو توانایی خواندن دارند.

اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً کسر میزان چیست؟ را بخوانید.

برای اطلاعات بیشتر، به مقاله موسیقی می تواند اعتماد به نفس شما را تقویت کند! مراجعه کنید.

کریستوفوری؛ مخترع اولین پیانو

بارتولومو کریستوفوری، فردی ایتالیایی، سازنده اولیه پیانو شناخته می‌شود؛ هرچند دیگرانی نیز در شکل‌گیری آن نقش داشتند. او که در سال ۱۶۵۵ به دنیا آمد و در ۱۷۳۱ درگذشت، در ابتدا نوعی پیانوی میزی ساخت و سپس با تکیه بر دانش خود درباره سازهای کلاویه‌ای، به تدریج آن را بهبود بخشید.

اگر به این موضوع علاقه دارید، آیا پدر سمفونی ایران را می شناسید؟ را از دست ندهید.

برای گسترش دانش خود، مقاله چگونه صدای پر قدرتی داشته باشیم؟ را مطالعه کنید.

مقاله تفاوت میان آهنگساز و ملودیست حاوی اطلاعات جامعی است.

برای درک عمیق‌تر این موضوع، مطلب پلی بک در موسیقی به چه معناست؟ را بخوانید.

مقاله جیمی هندریکس، بهترین نوازنده‌ی تاریخ حاوی اطلاعات جامعی است.

تاریخ دقیق ساخت نخستین پیانو هنوز مشخص نیست، اما بررسی‌ها نشان می‌دهد که در حدود سال ۱۷۰۰، اولین نمونه‌های آن در خانه یکی از خانواده‌های ثروتمند دیده شد. بر این اساس، گمان می‌رود که پیانو احتمالاً در سال ۱۶۹۸ اختراع شده باشد. کریستوفوری سه عدد از این سازها ساخت که هنوز باقی مانده‌اند و مربوط به سال ۱۷۲۷ هستند.

پیانوی ساخته شده توسط کریستوفوری با پیانوهای امروزی تفاوت‌هایی دارد. او در طراحی ساز خود سیستمی ایجاد کرد که با برخورد چکش‌ها به سیم‌ها، امکان تولید صدا با شدت و ضعف متنوع‌تر فراهم می‌شد.

توصیه می‌شود به مطالعه مقاله بیوگرافی ارسلان کامکار ادامه دهید.

برای یادگیری پیشرفته، به آشنایی با ارژنگ کامکار، نوازنده تنبک و نقاش برجسته مراجعه کنید.

کریستوفوری؛ سازنده نخستین ساز پیانو

یک مرد ایتالیایی به نام بارتولومئو کریستوفوری، اولین ساز شبیه به پیانو را ساخت. او می‌خواست سازی بسازد که بتوان با آن هم صدای ملایم و هم صدای قوی ایجاد کرد. در سازهای قدیمی‌تر مانند هارپسیکورد، کنترل حجم صدا ممکن نبود.

ایده اصلی او این بود که از چکش‌هایی استفاده کند که به سیم‌ها ضربه بزنند، نه اینکه آنها را بکشند یا زخمه بزنند. این مکانیسم جدید این امکان را فراهم می‌کرد که نوازنده با تغییر قدرت ضربه به کلیدها، صدای نرم یا بلند تولید کند.

به همین خاطر نام این ساز را “گراویچمبالو با صدای نرم و بلند” گذاشتند که بعدها به نام کوتاه‌تر “پیانو” معروف شد. اختراع کریستوفوری راه را برای یکی از محبوب‌ترین سازهای موسیقی در جهان هموار کرد.

پیانو فورت

ساز اصلی که کریستوفوری ساخت، پیانو فورت نام داشت. در زبان ایتالیایی به آن clavicembalo col piano e forte می‌گفتند که یعنی یک هارپسیکورد با قابلیت نواختن نت‌های ملایم و قوی. استفاده از نام پیانو از حدود سال ۱۷۳۲ بیشتر شد، چون در آن زمان تصمیم گرفتند نام پیانوفورت را کوتاه کنند. اگرچه حدود پنجاه سال زمان برد تا کلمه پیانو کاملاً رواج پیدا کند، اما وقتی این اتفاق افتاد، این نام برای همیشه ماندگار شد.

محبوبیت پیانو در اروپا

در اواخر قرن هجدهم، ساخت پیانو در کشورهای اروپایی بسیار متداول شد و هر منطقه سبک و طراحی خاص خود را برای این ساز به کار می‌برد. پیانوهای انگلیسی معمولاً مکانیسمی سنگین‌تر و صدایی پرحجم‌تر و قوی‌تر تولید می‌کردند. در مقابل، پیانوهای اتریشی مکانیسمی سبک‌تر و صدایی نرم‌تر و ملایم‌تر داشتند.

پیانوهای شهر ونیز نیز به خاطر قاب‌های چوبی‌شان بسیار پرطرفدار بودند و چکش‌های آن‌ها از جنس چرم ساخته می‌شد. جالب اینجاست که ولفگانگ آمادئوس موتسارت، آهنگساز بزرگ، بیشتر به پیانوهای ونیزی علاقه داشت، زیرا آن‌ها صدایی ظریف‌تر و لطیف‌تر از پیانوهای امروزی ارائه می‌دادند.