تا به حال اصطلاح گلیساندو به گوشتان خورده است؟ گلیساندو در حقیقت یک روش نوازندگی است که هنگام نواختن برخی سازها به کار میرود. اگر دوست دارید بیشتر با این شیوه آشنا شوید، خواندن ادامه این نوشته در وبلاگ یافتو را از دست ندهید.
گلیساندو، فنی در اجرای موسیقی
گلیساندو که با نامهای سُرش یا لَغْزه نیز شناخته میشود، یک روش اجرای موسیقی است. در این روش، نوازنده به جای نواختن نتهای جداگانه، انگشت یا کمانه را روی ساز به آرامی میلغزاند. با این کار، صدایی پیوسته و شبیه به سر خوردن از یک نت به نت دیگر ایجاد میشود و در واقع تمامی نتهای موجود در آن محدوده صوتی به نرمی و پشت سر هم شنیده میشوند.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه ضرب آهنگ یا ریتم چیست؟.
اجرای تکنیک گلیساندو
برای اجرای این تکنیک روی ساز، نوازنده انگشت خود را به آرامی در طول سیم از بالا به پایین یا برعکس میلغزاند. در این حالت، صداها به شکلی پشت سر هم و بدون وقفه اجرا میشوند، طوری که هر نُت به نُت قبلی و بعدی خود کاملاً متصل است. این روش که گلیساندو نام دارد، در نواختن بسیاری از سازها کاربرد دارد.
در واقع، گلیساندو یک حرکت لیزانی و موسیقایی است. این واژه از کلمه فرانسوی “glisser” گرفته شده که به معنای “سر خوردن” است.
اگر بخواهیم دقیقتر بگوییم، گلیساندو در موسیقی به اجرای سریع و پیوستهٔ نتها گفته میشود که با سر دادن انگشت روی کلیدهای ساز، سیمهای سازهایی مانند گیتار یا ویولن، یا حتی روی دستهٔ ساز ایجاد میشود. در سازهای بادی نیز این حالت با تغییر تدریجی و لغزندهٔ صدا تولید میگردد.
نحوه نگارش گلیساندو
با کشیدن یک خطِ گاهی موجدار بعد از نت اولیه، حرکت glide (که معمولاً به اختصار gliss نشان داده میشود) مشخص میگردد. این خط جهت حرکت را نشان میدهد. در برخی موارد، به جای خط، خود نتهای هدف به صورت دقیق نوشته شده و سپس کلمهٔ glissando در کنار آنها قرار میگیرد.
آیا تکنیک گلیساندو فقط در پیانو اجرا می شود؟
شاید در ابتدا فکر کنید که این روش فقط برای یک ساز خاص قابل استفاده است، اما باید بدانید که تکنیک گلیساندو در همهی انواع سازها از جمله سازهای کوبهای، زهی (مثل سازهای مضرابی و آرشهای) و دیگر گروهها کاربرد دارد.
برای درک عمیقتر این موضوع، مطلب ساز هارپجی چیست؟ را بخوانید.
اطلاعات جامعتری در مورد این موضوع را در ساز چنگ را بیشتر بشناسید پیدا کنید.