شنیدن با گوش دادن فرق دارد! شنیدن کاری است که معمولاً بدون توجه و به صورت ناخودآگاه انجام میدهیم؛ اما گوش دادن، عملی آگاهانه و با قصد یادگیری، بررسی و درک عمیق است. «گوش دادن فعال» حتی از گوش دادن عادی هم پیشرفتهتر است و اصول و روشهای خاص خود را دارد.
یکی از زمینههایی که میتوانیم در آن گوش دادن فعال را تمرین کنیم، موسیقی است. نوازندگان و موسیقیدانان حرفهای، مانند افراد معمولی به موسیقی گوش نمیکنند، بلکه از روشهای گوش دادن فعال استفاده میکنند. اگر شما هم دوست دارید مانند یک متخصص موسیقی به آهنگها گوش دهید، این نوشته را تا پایان دنبال کنید. برای مطالعه آموزشهای بیشتر در زمینه موسیقی، میتوانید به وبلاگ یافتو مراجعه کنید.
در صورت علاقهمندی، مطلب بهترین کلاس آواز در شرق تهران را از دست ندهید.
اگر سوالاتی دارید، مقاله تصنیف چیست؟ به شما کمک خواهد کرد.
گوش دادن فعال موسیقی چیست؟
گوش دادن فعال به موسیقی به این معناست که وقتی یک قطعه موسیقی را میشنویم، با تمام حواس و تمرکز خود به آن توجه کنیم و اجازه ندهیم چیز دیگری در اطرافمان حواستان را پرت کند. این روش، برعکس گوش دادن غیرفعال است.
متأسفانه بیشتر افراد هنگام شنیدن موسیقی، به شکل غیرفعال عمل میکنند؛ یعنی همزمان کارهای دیگری انجام میدهند یا به چیزهای دیگری فکر میکنند. اگر میخواهید مانند یک موزیسین حرفهای به موسیقی گوش دهید، باید روش غیرفعال را کنار بگذارید و به جای آن از روش گوش دادن فعال استفاده کنید.
فواید گوش دادن فعال موسیقی
گوش دادن دقیق و هدفمند به موسیقی میتواند توانایی شما در تشخیص اصوات موسیقایی را بهبود بخشد، درک عمیقتری از موسیقی به شما بدهد و نقاط قوت و ضعف قطعات موسیقی را برایتان آشکار کند. به طور کلی، اگر شما یک موزیسین، نوازنده یا خواننده هستید، باید این را در نظر داشته باشید که علاوه بر تواناییهای فنی در موسیقی، مهارت شنیداریِ دقیق نیز اهمیت زیادی دارد. برای این نوع از گوش دادن، لازم نیست حتماً با تئوری موسیقی آشنایی داشته باشید یا یک نوازنده حرفهای باشید؛ حتی اگر تازه کار خود را در زمینه موسیقی شروع کردهاید، باز هم میتوانید از این روش بهره ببرید.
چطور فعالانه موسیقی گوش دهیم؟
برای لذت بردن واقعی از یک قطعه موسیقی، ابتدا باید محیطی کاملاً آرام پیدا کنید. در اتاقی بیسر و صدا بنشینید، پردهها را بکشید و نور را کم کنید. چشمانتان را ببندید تا بیشتر روی صدا تمرکز کنید. سعی کنید آهنگ را با بالاترین کیفیت ممکن (مثل فرمتهای FLAC یا WAV) پخش کنید و از هدفون مناسب استفاده کنید. وقتی همه این شرایط فراهم شد، موسیقی را شروع کنید.
برای یادگیری پیشرفته، به رابطه تغذیه و صداسازی مراجعه کنید.
در صورت علاقهمندی، مطلب آیا ساز دهل فقط از دور خوش است؟ را از دست ندهید.
بار اول، آهنگ را از ابتدا تا انتها بدون وقفه گوش دهید. هنگام شنیدن، به بخشهای مختلف مانند ریتم، ملودی، هارمونی و متن آهنگ توجه کنید. از خودتان سوالاتی مانند موارد زیر بپرسید. ممکن است برای پاسخ به بعضی از این پرسشها، نیاز باشد چندین بار آهنگ را بشنوید:
– چه سازهایی در این قطعه به کار رفته است؟
– سبک این موسیقی چیست؟
– سرعت قطعه چطور است؟
– آیا بخشی از ریتم تکرار میشود؟ آیا میتوانید آن را زمزمه کنید؟
– متن آهنگ درباره چیست؟
– ارتباط بین شعر و موسیقی چگونه است؟
– ملودی اصلی با کدام ساز اجرا میشود؟
– چه آکوردهایی در قطعه شنیده میشود؟
– کدام سازها ریتم اصلی را مینوازند؟
– چرا برخی سازها در پسزمینه هستند؟
– فضای قطعه شاد است یا غمگین؟
– آیا احساس قطعه در طول آهنگ تغییر میکند؟
– گام قطعه ماژور است یا مینور؟
– این موسیقی چه حسی در شما ایجاد میکند؟
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله بیوگرافی بانو فخری ملک پور مراجعه کنید.
بعد از پاسخ به این سوالات، یک بار آهنگ را با سرعت کم و یک بار به صورت معکوس گوش دهید. این کار به شما کمک میکند جزئیات جدیدی کشف کنید که قبلاً متوجه آنها نشده بودید.
برای گسترش دانش خود، به مقاله آیا یادگیری پیانو با ارگ امکان پذیر است؟ سر بزنید.
در این مقاله تفاوت های کمانچه آذری و ایرانی اطلاعات مفیدی آمده است.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه قانون ۱۰ هزار ساعته نوازندگان چیست ؟.
برای درک عمیقتر این موضوع، مطلب داستان جالب خلق تنصیف سپیده را بخوانید.
برای این که در طولانیمدت از این روش بهره ببرید، میتوانید برداشتهای خود را از آهنگ در یک دفترچه یادداشت کنید. حتی میتوانید با نقاشی کردن، حس موسیقی را روی کاغذ بیاورید و تصویری برای آن خلق کنید. این کار به درک عمیقتر موسیقی کمک زیادی میکند.
در پایان، با کمک نرمافزارهای آهنگسازی (DAW) میتوانید فرکانسهای آهنگ را مشاهده کنید. این کار به شما کمک میکند یک نقشه ذهنی از قطعه داشته باشید و اوج و فرودهای آن را دقیقتر ببینید.