آشنایی با انواع کلیفون 

یک وسیله مهم که نوازندگان ویولن از آن استفاده می‌کنند، «کلیفون» نام دارد. این ماده نقش بسیار بزرگی در کیفیت صدا و نحوه نواختن ساز دارد. به همین دلیل، انواع مختلفی از کلیفون با کیفیت‌های گوناگون در بازار وجود دارد. در ادامه این نوشته، بیشتر با کلیفون و مدل‌های آن آشنا خواهید شد.

کلیفون

کلیفون یک وسیله کمکی برای برخی سازهای زهی است. کمان یا آرشه که معمولاً از موی اسب درست می‌شود، برای اینکه به سیم‌ها بچسبد و صدا تولید کند، نیاز دارد که به یک ماده چسبنده آغشته شود. در گذشته از صمغ درختی به نام حسن‌لبه برای این کار استفاده می‌کردند.
بعد از اینکه ایرانیان با موسیقی غربی و سازهایی مانند ویولن آشنا شدند، کُلیفون (colophon) که برای آرشه ویولن کاربرد داشت، جای صمغ درخت حسن‌لبه را گرفت.

توصیه می‌شود به مطالعه مقاله تفاوت های گیتار کلاسیک و گیتار آکوستیک ادامه دهید.

طرز تهیه کلیفون:

این صمغ را به شکل مایع گرم می‌کنند تا بخشی از مواد تشکیل‌دهنده آن تبخیر و جدا شود. سپس آن را در قالب‌های ویژه می‌ریزند و می‌گذارند تا خنک شده و سفت شود.

کلیفون تقریباً شفاف است و رنگ آن می‌تواند از زرد تا سیاه تغییر کند. در دمای معمولی اتاق، کلیفون معمولاً جامد و ترد است، اما وقتی گرم می‌شود (دمای ذوب آن معمولاً بین ۱۰۰ تا ۱۲۰ درجه سانتیگراد است) ذوب می‌گردد.

مقاله نکات مهم برای شروع آواز یا خوانندگی حاوی اطلاعات جامعی است.

کلیفون به آسانی آتش می‌گیرد و هنگام سوختن دود سیاه و غلیظی تولید می‌کند؛ به همین دلیل در هنگام ذوب کردن آن باید نهایت دقت را به خرج داد. این ماده در موادی مانند الکل، اتر و بنزن حل می‌شود.

برای مطالعه بیشتر، به بیوگرافی همایون شجریان سری سر بزنید.

برای درک عمیق‌تر این موضوع، مطلب موسیقی فولکلور یا موسیقی محلی چیست؟ را بخوانید.

رنگ کلیفون ویولن یا ویلونسل به زمان جمع‌آوری صمغ در طول سال بستگی دارد. اگر شیره درخت در فصل پاییز یا تابستان جمع‌آوری شده باشد، معمولاً رنگ تیره‌تری دارد و نرم‌تر است. اما اگر رزین در اواخر زمستان یا اوایل بهار برداشت شده باشد، رنگ کهربایی یا طلایی خواهد داشت و در فرآیند تولید کلیفون، بافت سفت‌تری پیدا می‌کند.

در صورت علاقه‌مندی، مطلب معرفی ساز ملودیکا را از دست ندهید.

انواع کلیفون

کلیفون یک ماده رزینی طبیعی است که از درختان مخروطی مانند کاج به دست می‌آید. این ماده بر اساس شیوه استخراج و فرآوری، به سه دسته اصلی تقسیم می‌شود:

برای گسترش دانش خود، به مقاله نحوه‌ی نگهداری و تمیز کردن ملودیکا سر بزنید.

برای مطالعه بیشتر، به تبریک مدیریت یافتو به مناسبت فرا رسیدن سال ۱۴۰۱ سری سر بزنید.

این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه برای یادگیری موسیقی باید استعداد آن را داشته باشیم؟.

رزین صمغ
رزین چوب
رزین روغنی

رزین صمغ

این ماده چسبناک از انواع درختان کاج که هنوز زنده هستند، گرفته می‌شود.
از این درختان، مایعی غلیظ به نام اولئورزین خارج می‌شود. سپس این مایع طی فرآیند تقطیر، به دو بخش تقسیم می‌گردد: بخش سبک‌تر که سقز نام دارد و بخش سنگین‌تر که به عنوان صمغ رزین باقی می‌ماند.

رزین چوب

از چوب‌های قدیمی و خشک شده درخت کاج، ماده‌ای به نام رزین چوب به دست می‌آید.

توصیه می‌کنیم حتماً مقاله  مدت زمان یادگیری انواع ساز‌ها را مطالعه کنید.

رزین روغن

از خمیر چوب درختانی مانند کاج که برگ‌های سوزنی دارند، نوعی رزین روغنی نیز به دست می‌آید. این ماده به عنوان محصول فرعی در فرآیند تولید استفاده می‌شود.
تعداد درختان کاجی که برای تولید صمغ چوبی (کلیفون) استفاده می‌شوند، در حال کم شدن است. در حال حاضر، مهم‌ترین انواع کلیفونی که تولید می‌شوند، صمغ طبیعی و نوع روغنی آن هستند.