خیلی از مردم فکر میکنند برای یادگیری موسیقی حتماً باید استعداد ذاتی داشته باشند. اما تحقیقات نشان میدهد اگرچه استعداد میتواند روند یادگیری را سریعتر کند، اما داشتن آن ضروری نیست. برخی از کارشناسان باور دارند استعداد یک ویژگی مادرزادی است، در حالی که عدهای دیگر معتقدند استعداد را میتوان با تلاش و تمرین به دست آورد. در این نوشته از وبلاگ یافتو، بیشتر به این موضوع پرداختهایم. تا پایان این مطلب با ما همراه باشید تا ببینیم آیا برای نواختن موسیقی واقعاً به استعداد نیاز داریم یا نه.
برای مطالعه بیشتر، به مفهوم آواز ابوعطا در موسیقی سری سر بزنید.
برای یادگیری موسیقی باید استعداد آن را داشته باشیم؟
برای پاسخ به این پرسش، باید ابتدا به درک درستی از معنای استعداد و نقش آن در فرآیند یادگیری برسیم. در ادامه، این موضوع را با دقت بیشتری بررسی خواهیم کرد.
اگر سوالاتی دارید، مقاله پیتر سلیمانی پور را بیشتر بشناسید به شما کمک خواهد کرد.
استعداد چیست ؟
استعداد یعنی اینکه فرد بتواند تشخیص دهد اطلاعاتی که با آنها روبرو میشود، چقدر میتوانند در زندگی به کار آیند. کسی که استعداد دارد، میتواند فرصتهای طلایی و موقعیتهای ارزشمند زندگی را به خوبی ببیند و از آنها برای رشد توانمندیهای فکری، اجتماعی، عاطفی و حتی جسمی خود یا گروهش استفاده کند.
در اینجا میتوانید اطلاعات کاملتری درباره روش های تقویت گوش موسیقیایی بیابید.
تعریف استعداد از نگاه محققان
هنوز هم بسیاری از روانشناسان و پژوهشگران سرشناس جهان درباره این موضوع با هم توافق ندارند. بعضی از آنها معتقدند استعداد یک ویژگی درونی و ذاتی است که در نهاد انسان وجود دارد و نه میتوان آن را از بین برد و نه میتوان آن را ایجاد کرد.
اما گروه دیگری بر این باورند که اگرچه استعداد امری واقعی است، اما اگر در وجود ما نباشد، میتوانیم آن را در خودمان پرورش دهیم و به وجود آوریم.
حالا سوال اساسی اینجاست:
آیا استعداد ذاتی است یا اکتسابی؟
همه ما به طور ذاتی استعداد داریم، اما پیدا کردن و رشد دادن آن، نیازمند تلاش و یادگیری است.
میتوان گفت استعداد یک توانایی طبیعی است که مقدار و نوع آن در هر فرد متفاوت است. هیچ دو نفری دقیقاً شبیه هم نیستند. همچنین، نوع استعداد افراد نیز با یکدیگر فرق دارد؛ مثلاً یکی در کارهای جسمی توانمند است، دیگری در زمینههای فکری قوی ظاهر میشود، و شخص سومی ممکن است در حوزهای دیگر بدرخشد. حتی میزان این تواناییها نیز در افراد مختلف، کم یا زیاد است.
اما پیدا کردن استعدادهای پنهان درون هر کس، نیازمند دانش و تجربه کافی است. برخی استعدادها را به راحتی میتوان تشخیص داد، اما بعضی دیگر هنوز پنهان هستند و فرصت بروز پیدا نکردهاند. حتی ممکن است خود فرد هم از وجود آنها بیخبر باشد. برای شناسایی این دسته از استعدادها، معمولاً از ابزارها و آزمونهای روانشناسی و نیز راهنمایی متخصصان استفاده میشود.
راه دیگر برای شناخت استعدادهای درونی، توجه به موفقیتها و تجربههای گذشته فرد است. وقتی کسی در کاری نتیجه خوبی گرفته یا احساس رضایت کرده، احتمالاً نشانهای از یک استعداد نهفته در اوست.
برای درک عمیقتر این موضوع، مطلب تاثیر موسیقی بر تحمل درد را بخوانید.
مقاله بیوگرافی احمد ابراهیمی ،ردیفدان و مدرس آواز منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
برای درک عمیقتر این موضوع، مطلب تفاوت ساز دوتار و تنبور را بخوانید.
نقش استعداد در فراگیری موسیقی
براساس پژوهشهای انجام شده، توانایی یادگیری موسیقی به دلایل مختلفی وابسته است. محیطی که فرد در آن زندگی میکند، مقدار زمانی که به تمرین اختصاص میدهد و حتی ویژگیهای ارثی از جمله عواملی هستند که بر یادگیری موسیقی تأثیر میگذارند.
همچنین، انتخاب یک آموزشگاه مناسب و مربیان باتجربه نیز میتواند به رشد و شکوفایی استعدادهای افراد کمک شایانی کند.
توصیه میکنیم این مطلب آشنایی با استاد کمانچه، کیهان کلهر را حتماً بخوانید.
برای یادگیری پیشرفته، به علت محبوبیت گیتار در بین سایر آلات موسیقی چیست؟ مراجعه کنید.
آیا ژنها روی استعداد یادگیری موسیقی تاثیر دارند؟
میزان خلاقیت ذهنی ما تا حدی به ژنهایمان بستگی دارد. البته محیطی که در آن بزرگ شدهایم هم در شکلگیری خلاقیت نقش دارد؛ اما فراموش نکنیم که بخشی از آن نیز از طریق ژنهایی که از پدر و مادرمان به ما رسیده، تعیین میشود.
بر اساس یک پژوهش تازه، به طور میانگین حدود ۳۰ درصد از خلاقیت یک نوازنده — منظور توانایی آهنگسازی و نوازندگی خلاقانه — تحت تأثیر ژنهایی است که از نسلهای قبل به ارث برده است. با توجه به این یافته، حالا با اطمینان بیشتری میتوان گفت که نقش ژنها در خلاقیت واقعی و قابل توجه است.
۷۰ درصد را فراموش نکنید
خبر خوش این است که حتی اگر از نظر ژنتیکی استعداد خلاقیت نداشته باشیم، باز هم حدود ۷۰ درصد از توانایی ما در یادگیری موسیقی، به تلاش و تمرین خودمان بستگی دارد.
تحقیقات همچنین نشان دادهاند که برخی ژنهای خاص، از راههای مشخص بیولوژیکی بر توانایی یادگیری موسیقی اثر میگذارند. به همین دلیل است که بعضی افراد خیلی سریع یک قطعه موسیقی جدید را یاد میگیرند، در حالی که دیگران باید ساعتها وقت بگذارند تا حتی چند نت را به خاطر بسپارند. البته این پژوهش محدودیتهایی هم دارد.
برخی افراد با استعداد بیشتری متولد میشوند، اما بدون تمرین، این استعداد به ثمر نمیرسد. یادگیری موسیقی نمونه خوبی برای پاسخ به این پرسش است.
به عنوان مثال، پژوهشی روی نوازندگان بریتانیایی نشان داد که نوازندگان برتر نه تنها بیشتر از نوازندگان معمولی تمرین میکنند، بلکه سرعت پیشرفتشان نیز بیشتر است.
یک نظریه معروف میگوید برای اینکه در کاری متخصص شوید، باید حدود ۱۰ هزار ساعت وقت صرف تمرین کنید. اما اگر از نظر ژنتیکی استعداد آن کار را داشته باشید، قطعاً زودتر از دیگران به نتیجه خواهید رسید.
نتیجه :
به نظر میرسد که حتی اگر کسی از همان ابتدا استعداد ذاتی برای موسیقی نداشته باشد، باز هم این امکان وجود دارد که به یک موسیقیدان، نوازنده یا خواننده مشهور تبدیل شود. البته برای رسیدن به این جایگاه، لازم است که سختکوشی و پشتکار زیادی به خرج دهد. اگر علاقه واقعی و تمرین مداوم را پایه و اساس کار خود قرار دهد، بدون شک میتواند به هدفش برسد.
در این مقاله مدت زمان لازم برای یادگیری گیتار چقدر است؟ اطلاعات مفیدی آمده است.