ساز فاگوت یکی از سازهای بادی چوبی به شمار میرود که از یک قمیش دو لبه برای تولید صدا استفاده میکند. این ساز معمولاً نتها را در محدوده باس و تنور مینوازد و گاهی اوقات نیز برای اجرای ملودیهای زیر و بالا، از کلید سوپرانو هم بهره میبرد. در این مطلب از وبلاگ یافتو، بیشتر با این ساز اصیل و صدای گرم آن آشنا خواهید شد.
تاریخچه ساز فاگوت
ساز فاگوت بر پایه سازی قدیمی به نام شاوم ساخته شده که در دوران قرون وسطی رواج داشت. شاوم یک ساز بادی متداول در اروپا بود و در دو نوع تکزبانه و دوزبانه وجود داشت. فاگوت در واقع از نمونهای از شاوم الهام گرفته که لولهای مخروطی شکل، هفت سوراخ و یک زبانه دوبل داشت.
آشنایی با ساز خوش آهنگ و قدیمی فاگوت
فاگوت یک ساز بسیار قدیمی محسوب میشود، ولی شکل امروزی آن بیشتر در قرن نوزدهم مورد استفاده قرار گرفت. این ساز معمولاً در ارکستر، کنسرت، گروههای موسیقی و قطعات موسیقی مجلسی به کار میرود.
فاگوت در دسته سازهای غیر انتقالی جای دارد، یعنی نتهای آن دقیقاً به همان صورتی که نوشته شدهاند، شنیده میشوند. این ساز دارای رنگ صوتی ویژه و گستره صدایی وسیعی است و نواختن آن نسبتاً راحت و روان است.
باسونیست کیست؟
کسی که ساز باسون را مینوازد، با عنوان باسونیست نامیده میشود.
اطلاعات جامعتری در مورد این موضوع را در علیرضا بشردوست مدرس سنتور پیدا کنید.
با ساز فاگوت آشنا شویم
فاگوت یکی از سازهای بادی چوبی است. این ساز صدایی گرم و بم دارد و معمولاً در ارکسترها نقش مهمی ایفا میکند. شکل آن بلند و خمیده است و از چند قطعه جداگانه تشکیل شده که برای حمل و نقل به راحتی از هم جدا میشوند.
برای نواختن فاگوت، نوازنده در انتهای ساز میدمد و با استفاده از کلیدها و سوراخهای روی بدنه آن، نتهای مختلف را تولید میکند. این ساز قادر است محدوده صوتی وسیعی از نتهای پایین تا متوسط را اجرا کند.
فاگوت در موسیقی کلاسیک غربی بسیار استفاده میشود و اغلب برای ایجاد لحنهای طنزآمیز یا احساسی در آثار به کار میرود. یادگیری این ساز نیاز به تمرین و صبر دارد، اما صدای منحصر به فرد آن، ارزش این تلاش را دارد.
ویژگی های ساز فاگوت
فاگوت از دو لولهی موازی تشکیل شده که در انتها به وسیلهی یک لولهی U شکل به هم وصل میشوند.
توصیه میکنیم این مطلب استاد جلال ذوالفنون، نوازنده بی بدل سه تار را حتماً بخوانید.
فاگوتهای اولیه تنها دو کلید داشتند، اما در سدهی نوزدهم سازندگان آلمانی انواع مختلفی از سیستمهای کلید را روی آن آزمایش کردند که موفقترین آنها سیستم هکل بود.
زبانههای این ساز توسط یک لولهی بسیار باریک به لولهی اصلیِ مخروطیشکل آن متصل میشوند.
فاگوت از دورهی باروک به عنوان سازی چابک و مناسب برای بخشهای تکنوازی در ارکستر، مورد علاقه و توجه آهنگسازان بوده و در همهی مناطق به عنوان یک ساز تکنواز به کار میرود.
برای یادگیری پیشرفته، به کوک فیثاغورثی چیست؟ مراجعه کنید.
اما هنگامی که فاگوت نقش همراهیکننده دارد، صدای آن به ویژه در محدودهی بالا معمولاً توسط صدای سازهای دیگر پوشیده میشود.
از سازهایی که اغلب در کنار فاگوت در اجراها حضور دارند میتوان فلوت، ابوا، ویولنسل، ویولن و کنترباس را نام برد.
ساختار ساز فاگوت
ساختار فاگوت از نظر کلی شبیه به کلارینت است. لوله این ساز در کل نزدیک به سه متر طول دارد. اما برای اینکه نواختن و در دست گرفتن آن راحتتر باشد، حدود دوپنجم از این لوله روی خودش خم شده و در کنار یا پشت قسمت بلندتر آن قرار گرفته است.
زبانههای فاگوت توسط یک لوله باریک به بدنه اصلی ساز متصل میشوند. شکل لوله اصلی ساز به آرامی مخروطی است.
برای نوشتن نتهای فاگوت از سه کلید موسیقی استفاده میشود: کلید فا، کلید دو و کلید سل.
این ساز میتواند صداهای قوی و آرام، انواع نتهای پیوسته و همچنین نتهای جدا از هم را تولید کند. معمولاً در ارکستر، فاگوت را همراه با ساز کرانگله به کار میبرند.
مقاله سبک نیو ایج، سبکی با کاربردهای درمانی! منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
اگر فاگوت را با سازهای زهی مقایسه کنیم، صدای آن شبیه به ویولنسل است و توانایی اجرای نتها در محدوده سه اکتاو را دارد.
برای درک عمیقتر این موضوع، مطلب گلیساندو در موسیقی به چه معناست؟ را بخوانید.
مقاله سیما بینا، نخستین زنی که در تالار وحدت کنسرت اجرا کرد حاوی اطلاعات جامعی است.