ساز هنگدرام، سازی با صدایی آرامشبخش و زیباست. این ساز از گذشتههای دور طرفداران خاص خود را داشته، اما این روزها بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است. اگر شما هم به صدای این ساز علاقهمند هستید، در این نوشته از وبلاگ یافتو قصد داریم شما را بیشتر با ساز هنگدرام آشنا کنیم. تا پایان این مطلب همراه ما بمانید.
آشنایی با ساز هنگ یا هنگ درام
هنگ درام یک ساز کوبهای و آهنگین است که در گروه خودصداها جای میگیرد. خالقان این ساز، نام «هنگ» را برای آن برگزیدهاند و ترجیح میدهند که در زبان انگلیسی هم به جای «هنگدرام» فقط از همین نام استفاده شود.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه کالیمبا شیشه ای یا چوبی ، کدام بهتر است؟.
مقاله کریستوفوری؛ مخترع اولین پیانو حاوی اطلاعات جامعی است.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه حسین علیزاده، نامزد دریافت ۳ جایزه گرمی.
اگرچه ظاهر این ساز ممکن است یادآور سازهای قبایل آفریقایی یا سرخپوستی باشد، اما هنگ درام در واقع یک ساز کاملاً جدید است که توسط دو نفر از سوئیس به نامهای فلیکس روهنر و سابینا شارر خلق شد و در سال ۲۰۰۰ به طور رسمی به دنیا معرفی گردید.
توصیه میکنیم حتماً مقاله مرتضی قائمی مدرس ویولنسل را مطالعه کنید.
ایده ساخت هنگ درام از سازهای فلزی الهام گرفته شده که در قرن هجدهم میلادی در مناطق آمریکای جنوبی و آفریقا نواخته میشدند. در آن زمان، این سازها بیشتر شبیه ظروف فلزی بزرگ بودند، اما طراحی امروزی هنگ درام به یک سپر باستانی شبیه است که در جنگهای قدیمی از آن استفاده میکردند.
ساختار ساز هنگ درام
ساز هنگ درام از دو قسمت اصلی بالا و پایین تشکیل شده که هر دو از جنس فولاد نیتریده شده هستند. بخش بالایی که به آن «دینگ» میگویند، مرکز تولید نتهای موسیقی است. روی این قسمت با چکش، فرورفتگیهایی ایجاد شده که هر کدام یک نت خاص را تولید میکنند. معمولاً روی دینگ هفت یا هشت نت مختلف وجود دارد.
توصیه میکنیم این مطلب ۲۵ حقیقت جالب در مورد دیوید بویی را حتماً بخوانید.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه ترانه مادر من در فیلم خواهران غریب از که بود؟.
بخش پایینی ساز که «گو» نام دارد، یک حفره لولهای شکل عمیق در وسط خود دارد. برای این حفره نیز یک نت تنظیم شده که با ضربه زدن به لبههای اطراف آن تولید میشود.
در طراحی این ساز از برخی اصول فیزیکی به کار رفته در ساز Steelpan نیز استفاده شده است. هنگ درام ویژگیهای منحصر به فردی دارد و هنگام نواختن، ترکیب صداهای خاص و زیبایی از آن شنیده میشود. نوازندگی این ساز به وسیله انگشتان دست انجام میگیرد.
ابعاد هنگ درام معمولاً ۵۲ سانتیمتر قطر و ۲۴ سانتیمتر ارتفاع است. این ساز به تدریج در حال پیشرفت و تکامل است؛ به طوری که در سالهای ۲۰۰۳، ۲۰۰۵، ۲۰۰۶، ۲۰۰۷ و ۲۰۰۸ نمونههای جدیدی از آن ساخته شد. این تغییرات باعث به وجود آمدن مدلهایی با صدادهی متفاوت شد و به همین دلیل، گاهی در کنسرتها از دو نوع مختلف هنگ درام استفاده میشود تا کیفیت صدای متنوعتری ایجاد شود.
هنگ درام را میتوان یکی از موفقترین سازهای اختراع شده در هزاره جدید دانست. این ساز نسبتاً جوان است و تازه به دنیای موسیقی معرفی شده، ولی نمونههای ساخته شده از آن از کیفیت خوبی برخوردارند. برخی از برندها نیز هنگ درامهایی با کیفیت بسیار عالی تولید میکنند.
تمامی مراحل ساخت این ساز به صورت دستی در کارگاه انجام میشود. ساخت هر هنگ درام روزها زمان میبرد، زیرا باید مواد اولیه آماده شود و با چکشکاری دقیق، هر نت به کوک درست و دقیق خود برسد.
توصیه میکنیم این مطلب پاپ فیلتر چیست؟ را حتماً بخوانید.
الگوی ساخت
پیش از اینکه ساز هنگ درام به وجود بیاید، سازهای دیگری با نام استیل پَن وجود داشتند. این سازها بدنهای کاملاً فلزی داشتند و تاریخچه ساخت آنها به حدود سال ۱۷۰۰ میلادی برمیگردد. نخستین نمونهها در آفریقا و آمریکای جنوبی ساخته شدند و بعدها از بشکههای فلزی خالی (بشکههای ۵۵ گالنی) برای ساخت آنها استفاده شد. این سازها در جشنها و مراسم مختلف، طرفداران زیادی پیدا کردند و به نوازندگان آنها “پَنایست” میگویند.
تعداد نت های هنگ درام
در مدلهای معمولی هنگ درام و هپی درام، روی صفحه بالایی یک نت اصلی به نام «دینگ» و هفت نت دیگر در قسمت منحنی بالای ساز قرار دارد. اما امروزه سازندگان با ایجاد تغییراتی، تعداد این نتها را افزایش دادهاند و در برخی مدلها به ۱۳ نت رساندهاند.
برای مطالعه بیشتر، به چگونه از تکرار آهنگ در ذهنمان جلوگیری کنیم؟ سری سر بزنید.
البته باید اشاره کرد که افزایش تعداد نتها، امکان اجرای ملودیهای متنوعتری را برای نوازندگان فراهم میکند؛ اما به دلیل محدود بودن فضای روی ساز، این نتها معمولاً صدای زیرتر و در اکتاوهای بالاتری تولید میکنند.
در این مقاله آشنایی با یکی از مفاخر موسیقی سنتی ایرانی، نصرالله ناصح پور اطلاعات مفیدی آمده است.