آشنایی با سبک موسیقی جاز
جاز (که در انگلیسی jazz تلفظ میشود) یک قالب موسیقی است که در اواخر سده نوزدهم و اوایل سده بیستم توسط سیاهپوستان آمریکا پدید آمد.
اگرچه این سبک، زاده خلاقیت آمریکاییهای آفریقاییتبار است، اما برخی از ویژگیهای اصلی آن مانند
ندا و پاسخ (call and response)
بداههپردازی،
و استفاده از برخی عناصر موسیقی غرب،
ریشه در سنتهای موسیقی قدیمیتر دارد.
موسیقی جاز از ریتمهای سنکوپدار رگتایم، احساسات عمیق بلوز و همچنین موسیقی گروههایی که در مراسم تشییع جنازه در شهر نیواورلئان مینواختند، الهام گرفته است.
شکلگیری جاز در دل جامعه چندفرهنگی آمریکا باعث شد که اندیشمندان و هنردوستان در سراسر جهان، این سبک را به عنوان یکی از شکلهای اصیل و هنرمندانه موسیقی آمریکا بشناسند و بپذیرند.
با دنیای موسیقی جاز آشنا شویم
موسیقی جاز یکی از سبکهای غنی و تاثیرگذار در دنیای موسیقی است. این سبک در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم از دل جامعه آفریقایی-آمریکایی در ایالات متحده متولد شد. خاستگاه اصلی آن شهر نیواورلئان بود.
ویژگی بارز موسیقی جاز، بداههنوازی است. نوازندگان در این سبک اغلب در چارچوب مشخصی، ملودیها و نواهای جدیدی را در لحظه خلق میکنند. ریتمهای چالشبرانگیز و ضربآهنگهای قوی از دیگر مشخصههای این سبک به شمار میروند.
جاز در طول زمان شاخههای مختلفی مانند سوینگ، بیباپ، کول جاز و فری جاز را به وجود آورده است. این موسیقی با صدای سازهایی مانند ترومپت، ساکسیفون، پیانو، کنترباس و درامز شناخته میشود.
این سبک موسیقی نه تنها بر بسیاری از سبکهای دیگر مانند راک و پاپ تاثیر گذاشته، بلکه به عنوان یک شکل مهم از بیان هنری و فرهنگی در سراسر جهان شناخته میشود. گوش دادن به جاز میتواند سفری به دنیای احساس، خلاقیت و مهارتهای موسیقایی باشد.
انواع سبک جاز
در دهه ۱۹۳۰ میلادی، چند سبک موسیقی جاز بسیار محبوب و برجسته بودند. موسیقی سوینگ با اجرای گروههای بزرگ (بیگ بند) که برای رقص تنظیم میشد، سبک جاز کانزاسسیتی و نیز سبک جاز کولی، همگی از گونههای شاخص و پرطرفدار آن دوره به شمار میرفتند.
سبک bebop :
سبک بیباپ در دهه ۱۹۴۰ میلادی پدید آمد. این سبک، موسیقی جاز را از حالت رقصی و عامهپسند خارج کرد و به شکلی درآورد که اجرای آن چالشبرانگیزتر بود و بیشتر مورد توجه نوازندگان حرفهای قرار گرفت. در این سبک، تمپو یا سرعت اجرا معمولاً بالا است و بداههنوازیها بیشتر بر اساس چارچوب آکوردها انجام میشود.
در اواخر همان دهه، سبک کول جاز نیز شکل گرفت. این سبک در مقابل، فضایی آرامتر و ملایمتر دارد و ملودیهایی روان و کشیده در آن بیشتر شنیده میشود.
سبک Free Jazz :
در دهه ۱۹۵۰ میلادی، سبک جدیدی در موسیقی جاز به نام “جاز آزاد” پدید آمد. ویژگی اصلی این سبک، نواختن بدون پیروی از ریتم ثابت و قواعد از پیش تعیین شده بود. در این سبک، موزیسینها از چارچوبهای معمول و ساختارهای مرسوم فاصله گرفتند و آزادی بیشتری در اجرا پیدا کردند.
برای مطالعه بیشتر، به نکات مهم موسیقی که باید برای شروع به آن دقت نمایید سری سر بزنید.
سبک Hard bop:
در دهه پنجاه میلادی نیز سبکی به نام هارد باپ پدید آمد. این سبک، تأثیراتی را که از ریتماندبلوز، موسیقی گاسپل و به ویژه بلوز گرفته بود، به خوبی در نوازندگی سازهایی مانند ساکسیفون و پیانو نشان میداد.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله اولین نت ها را چه کسی نوشته است؟ مراجعه کنید.
سبک modal Jazz :
موسیقی مودال جز در سالهای پایانی دهه پنجاه میلادی شکل گرفت. در این سبک، از حالتهای موسیقی کلیسایی (مدها) و همچنین گامهای خاص موسیقی به عنوان اساس و پایهای برای ساختن قطعه و نیز برای بخش بداههنوازی استفاده میشود.
سبک Jazz-Rock fusion :
موسیقی جَز-راک تلفیقی در پایان دهه شصت و آغاز دهه هفتاد میلادی پدیدار شد. این سبک، هنر بداههنوازی در موسیقی جَز را با ضربآهنگهای پرانرژی راک، سازهای برقی و همچنین صدای پرقدرت و بلند موسیقی راک در هم آمیخت.
مقاله تار بهتر است یا سه تار؟ حاوی اطلاعات جامعی است.
سبک Smooth jazz :
در آغاز دهه ۱۹۸۰، گونهای تجاری و ملایم از جاز به نام اسموث جاز محبوب شد و به طور گستردهای از رادیو پخش میشد.
در دهه ۲۰۰۰ نیز سبکهای گوناگون دیگری مانند جاز لاتین و جاز آفرو-کوبایی رواج پیدا کردند.
ساز های مهم در سبک جاز
در سبک موسیقی جَز، از سازهای گوناگونی استفاده میشود که هر کدام نقش ویژهای دارند. تعدادی از مهمترین این سازها عبارتند از:
ساکسیفون،
ترومپت،
ترومبون،
پیانو،
گیتار،
گیتار باس،
درامز،
کنترباس.