اغلب کسانی که قصد دارند نواختن سازهای سنتی مثل تار یا سهتار را آغاز کنند، با پرسشهایی روبرو میشوند مانند: “آموزش را با تار شروع کنم یا سهتار؟ کدام یک سادهتر است؟ کدام ساز مناسبتر است؟” در این نوشته از وبلاگ یافتو میخواهیم به این پرسشها پاسخ دهیم.
تار بهتر است یا سه تار؟
باید در نظر داشته باشید که هر ساز موسیقی در سبک و جایگاه خود ارزشمند است و هیچ سازی به خودی خود برتر از دیگری نیست. نمیتوان گفت سازی از ساز دیگر بهتر است؛ این موضوع بیشتر به سلیقه و علاقه شخصی بستگی دارد، چون اراده و اشتیاق دو عامل کلیدی در یادگیری هر نوع موسیقی هستند.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه گلنوش خالقی، آغازگر رشتهٔ رهبری موسیقی بانوان در ایران.
اگر به این موضوع علاقه دارید، نخستین خواننده مرد در رادیو ملی ایران که بود؟ را از دست ندهید.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه رگلاژ گیتار کلاسیک چیست؟.
(تار که یاد گرفته شود، می توان با آن سه تار هم نواخت) شاید این موضوع کمی عجیب به نظر برسد، اما اگر بر نواختن تار مسلط شوید، میتوانید تقریباً همه قطعات موسیقی ایرانی و حتی غربی را با آن اجرا کنید. تار و سهتار از نظر جای پردهها و تکنیکهای دست چپ بسیار شبیه به هم هستند. به همین دلیل، کتابهای آموزشی آنها نیز معمولاً مشترک است و اغلب مدرسان، هر دو ساز را تدریس میکنند و کمتر معلمی را میبینید که تنها یکی از این دو ساز را آموزش دهد. با این حال، تار و سهتار در کنار شباهتهای فراوان، هر کدام ویژگیهای منحصربهفرد خود را نیز دارند که در ادامه به آنها خواهیم پرداخت.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه تفاوت سنتور یک مهر و دو مهر چیست؟ کدام بهتر است؟.
برای درک عمیقتر این موضوع، مطلب آشنایی با دستگاه راستپنجگاه را بخوانید.
سه ویژگی ساز تار:
تار و سهتار هر دو سازهای اصیل ایرانی هستند و در گروه سازهای زهی قرار میگیرند. شیوه نواختن این دو ساز بسیار به هم شبیه است. روش تولید صدا و جایگاه نتها روی دستهٔ هر دو ساز نیز یکسان است.
اگر به این موضوع علاقه دارید، گلیساندو چیست ؟ را از دست ندهید.
ساز تار شش سیم دارد که به صورت جفت و کنار هم قرار گرفتهاند. هر دو سیمی که کنار هم هستند، صدای یکسانی تولید میکنند و در واقع همصدا هستند و با یک کوک تنظیم میشوند. بنابراین میتوان گفت تار سه جفت سیم دارد که برای نواختن در دستگاههای مختلف موسیقی ایرانی، به شکلهای گوناگون کوک میشوند.
نواختن تار با یک مضراب فلزی انجام میشود که با زاویهای مشخص به سیمها ضربه میزند. جنس این مضراب معمولاً از برنج است و با کمک مقداری موم، بین انگشتان نوازنده ثابت نگه داشته میشود.
توصیه میکنیم حتماً مقاله مشکل تعدد مهر های ساز چیست؟ را مطالعه کنید.
در این مقاله کلاویه در پیانو چیست ؟ اطلاعات مفیدی آمده است.
سه ویژگی ساز سه تار:
سهتار سازی است با اندازهای کوچکتر از تار. کاسهی آن نیز کوچکتر و دستهاش باریکتر است.
این ساز در ابتدا دارای سه سیم بوده و به همین دلیل سهتار نامیده میشده است. اما در گذر زمان، سیم چهارمی نیز به آن اضافه شده و امروز با چهار سیم نواخته میشود.
نواختن سهتار معمولاً با ناخن انگشت سبابه انجام میشود. این شیوهی نوازندگی، هم صدایی نرمتر و آرامتر از تار به آن میدهد و هم اجرای آن را سادهتر میکند.
در اینجا میتوانید اطلاعات کاملتری درباره مینا آقارضایی مدرس ویولن بیابید.
کلاس تار ، کلاس سه تار
با توجه به صحبتهای قبل، مهمترین عامل برای انتخاب مسیر درست، علاقه شخصی شماست. اگر به یادگیری ساز تار یا سهتار علاقه دارید، یافتو این افتخار را دارد که با کمک برترین اساتید این حوزه، راه یادگیری را برای شما آسان کند و بهترین شرایط آموزشی را در اختیار هنرجویان گرامی قرار دهد.