نورعلی برومند از استادان پرتلاش موسیقی ایران بود. او نواختن سازهای مختلف را نزد استادان ماهر و با تجربه فرا گرفت. زندگی این هنرمند بزرگ سرشار از رویدادهای ارزشمند است که در این نوشته از وبلاگ یافتو به آن پرداختهایم. پیشنهاد میکنیم برای آشنایی بیشتر با سرگذشت ایشان، تا پایان این مطلب همراه ما بمانید.
نورعلی برومند
نورعلی برومند، استاد بزرگ موسیقی و نوازنده ماهر سازهای ایرانی، در سال ۱۲۸۵ در تهران به دنیا آمد. او از هفت سالگی استعدادش در موسیقی را نشان داد و بدون این که نزد معلمی آموزش دیده باشد، ریتمها را به خوبی مینواخت.
پدرش میرزا عبدالوهاب خان برومند، که کارشناس نامدار جواهر بود، به موسیقی علاقهی فراوانی داشت. به همین خاطر، استادان هنرمندی مانند درویش سماعحضور، حسین اسماعیلزاده و سیدحسین طاهرزاده به خانهی آنها رفتوآمد میکردند. همین رفتوآمدها و فضای هنری خانه، زمینهساز رشد و شکوفایی استعداد نورعلی برومند شد.
برای یادگیری پیشرفته، به برای دسته بندی موسیقی باید به چه مواردی دقت کنیم؟ مراجعه کنید.
شروع آموزش موسیقی تخصصی
استاد نورعلی برومند فراگیری ساز تار را از سیزده سالگی و نزد درویش خان شروع کرد. او ردیفهای مقدماتی استاد درویش را در طول سه سال آموخت. برومند با ابوالحسن صبا دوستی نزدیکی داشت. این دوستی از روزگاری آغاز شد که هر دو شاگرد درویش خان بودند و نزد او تار و سهتار میآموختند. درویش خان به آنها لقب “دوتا کوچولو” داده بود.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله تفاوت سبک موسیقی راک و متال مراجعه کنید.
وی از پانزده سالگی به طور منظم نزد غلامحسین درویش، که به درویش خان شهرت داشت، آموزش دید و ردیفهای ابتدایی موسیقی را فراگرفت. دوستی صمیمی او با ابوالحسن صبا نیز به همان دوره بازمیگردد که هر دو نزد استاد مشترکشان، درویش خان، درس میخواندند و استاد آنان را “دوتا کوچولو” صدا میزد.
در هجده سالگی با روحالله خالقی آشنا شد و مدتی با هم به تمرین نوازندگی پرداختند. پس از آن، برومند به آلمان رفت و در کنار تحصیل پزشکی، به آموختن پیانو، سرایش و اصول نتخوانی موسیقی غربی نیز پرداخت. در این دوره به آثار موتسارت، آهنگساز نامی اتریشی، علاقهمند شد. او در سال ۱۳۰۶ شمسی به ایران بازگشت و برای تکمیل دانش خود، نزد موسی معروفی – که از شاگردان برجستهی درویش خان بود – به شاگردی نشست تا ردیفهای متوسط تا عالی و اصول نتنویسی موسیقی ایرانی را بیاموزد.
ادامه تحصیل در اروپا
سپس برای ادامه تحصیل در رشته پزشکی، دوباره به اروپا سفر کرد، اما به دلیل یک بیماری ناشناخته بینایی خود را از دست داد و در سال ۱۳۱۵ شمسی مجبور به بازگشت به ایران شد. پس از آن، تمام وقت خود را به یادگیری و آموزش موسیقی اختصاص داد. از استادان او میتوان صمصامالدوله، فخامالدوله بهزادی، ابوالحسن صبا، حسینخان هنگآفرین، یوسف فروتن، حبیب سماعی، عبدالله دوامی و اسماعیل قهرمانی را نام برد. هر یک از این استادان در بخشی از موسیقی سرآمد بودند و برومند سالهای طولانی با صبر و حوصله نزد آنان به آموختن و تمرین پرداخت.
او به مدت دوازده سال تمام، ردیفهای موسیقی سنتی ایران را نزد اسماعیل قهرمانی — که شاگرد برجسته و ارشد مکتب میرزا عبدالله دوامی بود — فراگرفت. از آنجا که به دلیل کهولت سن، پنجه و مضراب قهرمانی بسیار ضعیف شده بود، برومند با پشتکار بسیار، آثار استاد را دوباره آموخت، بازسازی کرد و دقیقاً به شیوه خود او تنظیم و اجرا نمود.
یادگیری سازهای گوناگون و پایهگذاریهای جدید در آموزش موسیقی
استاد نورعلی برومند به دلیل استعداد چشمگیرش در آموختن سازهای مختلف و ایجاد روشهای نوین در آموزش موسیقی، نقشی بیبدیل در پیشبرد و انتقال موسیقی ایرانی به نسلهای پس از خود داشت. او در نواختن تار، سهتار، سنتور، تنبک و کمانچه چیرهدست بود و آواز نیز تدریس میکرد.
در صورت علاقهمندی، مطلب معرفی ساز گیتار بیس (guitar bass) را از دست ندهید.
اطلاعات جامعتری در مورد این موضوع را در آشنایی با زندگی نامه حسین نورشرق پیدا کنید.
برومند به درخواست برونو نتل، موسیقیشناس آمریکایی، به دانشگاه ایلینوی رفت و در مدت کوتاه یک ماههای، موسیقی دستگاهی ایران را معرفی کرد و بخشهایی از ردیف موسیقی ایرانی را در آنجا ضبط نمود. این ضبطها امروز در آرشیو دانشگاه ایلینوی نگهداری میشوند.
مقاله تیونر چیست؟ حاوی اطلاعات جامعی است.
در این مقاله معرفی موسیقی نظامی اطلاعات مفیدی آمده است.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه فالش زدن در موسیقی به چه معناست؟.
در سال ۱۳۴۴، همزمان با راهاندازی رشته موسیقی در دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران، مهدی برکشلی از او دعوت کرد تا به عنوان استاد ردیف در آن دانشکده مشغول به کار شود. بدین ترتیب، او آموزش آکادمیک موسیقی ایرانی را در آنجا پایهگذاری کرد. برومند هفتهای دو جلسه ردیف را به شیوه سینهبهسینه به شاگردان میآموخت تا اینکه در سال ۱۳۵۳ بازنشسته شد. در میانه دهه پنجاه و با تأسیس مرکز حفظ و اشاعه موسیقی ایران، تدریس در این مرکز را نیز آغاز کرد.
برای گسترش دانش خود، به مقاله مفهوم کشش نتها یا دیرند در موسیقی سر بزنید.
نورعلی برومند استاد بسیاری از چهرههای بزرگ موسیقی اصیل ایران بود؛ از جمله اکبر گلپایگانی، محمدرضا شجریان، پریسا، پرویز مشکاتیان، حسین علیزاده، محمدرضا لطفی، فرخ مظهری، داریوش طلایی، مجید کیانی، جلال ذوالفنون، شهرام ناظری، ناصر فرهنگفر و رضوی سروستانی.
سرانجام نورعلی برومند در دوم بهمنماه ۱۳۵۵ بر اثر سکته قلبی در تهران درگذشت و در گورستان ظهیرالدوله به خاک سپرده شد.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه پنج دلیل دلزدگی نوازندگان از ساز و راهکارهای آن.