سه کلمه که ممکن است در نگاه اول برای افراد مبتدی شبیه به هم به نظر برسند، پیانو، ارگ و کیبورد هستند. اما آیا میدانستید که این سه وسیله، کاربردها و ویژگیهای کاملاً متفاوتی دارند؟ در ادامه این نوشته از وبلاگ یافتو، با تفاوتهای میان پیانو، ارگ و کیبورد آشنا خواهید شد.
مقاله آشنایی با آکوردهای چهارگانه حاوی اطلاعات جامعی است.
تفاوت پیانو، ارگ و کیبرد
در یک تعریف ساده: ارگ سازی است که با فشردن کلیدهای آن، هوا به داخل لولههایش فرستاده میشود و این جریان هوا، صدا و آهنگ تولید میکند. در پیانو، با فشار دادن کلیدها، یک چکش نرم به سیمهای ضخیم برخورد کرده و صدا ایجاد میشود.
کیبورد یک وسیله الکترونیکی است که صداها و آهنگها از قبل در حافظه آن ذخیره شدهاند. با اتصال به برق و فشردن کلیدها، صداها از طریق بلندگو پخش میشوند. امروزه کیبوردهای بسیار پیشرفتهای نیز وجود دارند که قادرند صدای تقریباً همه سازها را تقلید کنند.
اگر سوالاتی دارید، مقاله ماهور زمانه پور مدرس تنبک به شما کمک خواهد کرد.
در اینجا میتوانید اطلاعات کاملتری درباره آشنایی با ساز یوکله له یا یوکلِلی بیابید.
پیانو، ارگ و کیبورد، هر سه از سازهای صفحهکلیددار هستند، اما با هم تفاوتهای مهمی دارند.
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً بهترین کلاس دف در شرق تهران را بخوانید.
**پیانو** یک ساز آکوستیک است. وقتی کلیدهای آن را فشار میدهید، چکشهای داخل ساز به سیمها برخورد میکنند و صدا تولید میشود. صدای آن طبیعی و زنده است و قدرت و نرمی صدا به میزان فشاری که روی کلیدها میآورید، بستگی دارد.
**ارگ** معمولاً ساز بزرگی است که در کلیساها دیده میشود. برخلاف پیانو، در ارگ هوا از میان لولههای مختلف عبور میکند و صدا ایجاد میشود. ارگها چندین ردیف کلید و اهرمهای پدالی دارند که با پا نواخته میشوند و امکان ایجاد صداهای متنوع و قدرتمند را فراهم میکنند.
**کیبورد** یا ساز الکترونیک، برقی است و برای تولید صدا به برق یا باتری نیاز دارد. این ساز سبک و قابل حمل است و میتواند صدای انواع سازها مانند پیانو، ارگ، گیتار و حتی درام را تقلید کند. اغلب قابلیتهایی مانند ریتمهای از پیش تنظیم شده و افکتهای صوتی مختلف دارد.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه آکورد چیست؟.
اگر سوالاتی دارید، مقاله نکات مهم موسیقی که باید برای شروع به آن دقت نمایید به شما کمک خواهد کرد.
به طور خلاصه، پیانو صدای مکانیکی و طبیعی تولید میکند، ارگ با دمیدن هوا در لولهها صدا میسازد و کیبورد یک ساز الکترونیک با قابلیتهای متنوع و صدای دیجیتال است.
برای اینکه بدانید ساختار، تاریخ و کاربرد این سه ساز چقدر با هم فرق دارند، ادامه ی این مقاله را مطالعه کنید
۱- پیانو
پیانو یک ساز شناخته شده با کلید است که تاریخچهای طولانی دارد و قدمت آن به بیش از سیصد سال میرسد.
این ساز در واقع از چنگ الهام گرفته شده است. در پیانو از چکشهای کوچکی برای ضربه زدن به سیمها استفاده میشود. این روش تولید صدا، اساس کار پیانوهای امروزی است، البته با پیشرفتهای بسیار زیاد نسبت به گذشته.
صدای پیانو از برخورد چکشها به سیمهای فلزی داخل جعبه چوبی آن ایجاد میشود. با فشار دادن کلیدها، این چکشها به حرکت درمیآیند.
سیمهای پیانو به صفحهای به نام «صفحه صدا» وصل شدهاند که صدای آنها را تقویت میکند. این سیمها از نظر ضخامت، طول، جنس و میزان کشش با هم تفاوت دارند و همین تفاوت باعث میشود هر سیم صدای خاص خود را تولید کند.
این صداها در اثر لرزش سیمها پدید میآیند و پس از مدت کوتاهی محو میشوند. بنابراین برای شنیدن دوباره هر نت، باید کلید مربوط به آن دوباره فشار داده شود. هر کلید پیانو میتواند صدایی با ویژگیهای گوناگون ایجاد کند، اما رنگ اصلی صدای آن همیشه شبیه به صدای پیانو باقی میماند.
پیانو معمولاً هشت اکتاو دارد و گستره صوتی آن — به جز ارگ کلیسا — از همه سازهای رایج بیشتر است. پیانو در شکل کنونیاش قادر است فرکانسهایی از حدود ۲۷ تا ۴۱۸۶ هرتز تولید کند. در مقایسه، ویولن تنها حدود پنج اکتاو و بهترین خوانندهها فقط حدود سه اکتاو توانایی اجرا دارند.
برای گسترش دانش خود، به مقاله تار بهتر است یا سه تار؟ سر بزنید.
مقاله مهرسا اصغریان مدرس ویولن حاوی اطلاعات جامعی است.
توصیه میکنیم حتماً مقاله فرانتس اشمل، نوازنده بی بدیل سازدهنی را مطالعه کنید.
۲ – ارگ
ارگ که نامش از واژه یونانی «ارگانون» به معنای ابزار یا وسیله گرفته شده، نوعی ساز بادی است که نتهای آن با صفحه کلید نواخته میشود.
این ساز از کهنترین سازها در فرهنگ اروپا به شمار میرود و سالهای بسیار در مراسم مذهبی و کلیساها مورد استفاده قرار میگرفته است. در نوشتههای قدیمی فارسی و عربی، به آن ارغنون گفته میشد. ارگ گستردهترین محدوده صدایی را در مقایسه با همه سازهای دیگر دارد. صفحه کلید آن شبیه پیانو است، ولی کیفیت صدای این دو ساز کاملاً با هم تفاوت دارد.
گمان میرود تاریخچه ارگ به حدود ۲۰۰ سال پیش از میلاد بازگردد و در غرب قدمتی دیرینه دارد. این ساز معمولاً در کلیساها به کار میرود.
ارگ دارای چندین صفحه کلید است که برخی با دست و برخی با پا نواخته میشوند. با فشردن این کلیدها، مسیری الکتریکی یا مکانیکی کامل میشود و باعث میگردد هوا درون ساز به جریان بیفتد.
برخلاف پیانو، در این ساز ضربه فیزیکی به سیمها وارد نمیشود. ارگ میتواند یک نت را به مدت نامحدودی نگه دارد، بدون آنکه نیاز باشد دوباره آن را بنوازد.
صدای ارگ که با کمک لولهها یا ابزار الکترونیکی تولید میشود، میتواند طیف گستردهای از صداها — از صدای شیپور و نی تا انواع سازهای بادی دیگر — را تقلید کند.
۳ – کیبورد
در سازهایی که دارای کلاویه یا شستی هستند، به مجموعه این کلیدها و اهرمها که با نظم خاصی کنار هم چیده شدهاند، کیبورد میگویند. با فشار دادن هر کدام از این شستیها، صدایی با فرکانس معین پخش میشود.
گاهی به کیبورد، واژهٔ اُرگ هم گفته میشود و بسیاری آن را به اشتباه پیانوی دیجیتال مینامند. برخی معتقدند کیبوردها در واقع بیشتر شبیه به ارگهای لولهای قدیمی هستند! این سازها، در حقیقت نمونههای امروزی و مدرن سازهای کلاویهای محسوب میشوند.
کیبورد یک ساز الکترونیکی و دارای کلید است که میتواند گستره وسیعی از صداهای مختلف را ایجاد کند. این ساز با برق کار میکند و با فشرده شدن هر کلید، نتها به شکل دیجیتالی تولید میشوند. این نتها قابلیت این را دارند که به مدت طولانی و بدون محدودیت زمانی کشیده شوند.
کیبوردها معمولاً سبک و قابل حمل هستند. نیاز به کوک کردن ندارند و در اندازهها و کیفیتهای گوناگونی در بازار یافت میشوند.
با استفاده از کیبورد میتوان صدای سازهای مختلفی مانند سازهای کوبهای، بادی یا حتی سازهای زهی را شبیهسازی کرد. از این ساز به طور گسترده در استودیوهای ضبط، مراسم مختلف و اجراهای زنده استفاده میشود.
توصیه میشود به مطالعه مقاله اولین نت ها را چه کسی نوشته است؟ ادامه دهید.
اگر سوالاتی دارید، مقاله یادگیری موسیقی در سن بالا به شما کمک خواهد کرد.
برای درک عمیقتر این موضوع، مطلب در کلاس سلفژ چه چیزهایی یاد می گیریم؟ را بخوانید.