علامت تریل که در نتنویسی موسیقی با نماد «tr» نشان داده میشود، یک تکنیک تزئینی است. وقتی این علامت روی یک نت قرار میگیرد، نوازنده باید نت اصلی و نت بالایی آن را به سرعت و پشت سر هم، در مدت زمانی که برای آن نت در نظر گرفته شده، اجرا کند. در ادامه این مطلب از وبلاگ یافتو، بیشتر با این تکنیک موسیقایی آشنا خواهید شد.
تکنیک تریل در موسیقی چیست؟
نتهای تریل باید خیلی سریع نواخته شوند. گاهی اوقات سرعت اجرای آنها به اندازهی یک نت زینت یا یک تکنای ترومولو است. در چنین مواقعی، صدای تریل شبیه به ویبراتو میشود.
اگر قصد داشته باشیم نت بالایی تریل را عوض کنیم، از علامتهای تغییردهنده مثل بمل (b) استفاده میکنیم و آن علامت را در بالای نت تریل قرار میدهیم.
گاهی اوقات یک خط موجدار بعد از علامت تریل میآید و تا شروع نت بعدی ادامه پیدا میکند.
در صورت علاقهمندی، مطلب پهلوان آواز ایران کیست؟ را از دست ندهید.
نکاتی در مورد تریل
نوای شروع تریل
امروزه، تریل از خودِ نتِ اصلی آغاز میشود. اما در گذشته، تا دوره آهنگسازانی مانند هایدن و موتسارت، معمول بود که تریل از نتِ بالاتر شروع شود.
اگر آهنگساز امروزی بخواهد تریل از نت بالاتر آغاز شود، یک نت کوچک و کوتاه را دقیقاً قبل از نت اصلی قرار میدهد.
نوای پایان تریل
معمولاً تریل روی خودِ نت اصلی تمام میشود. گاهی اوقات در پایان تریل، یک حرکت تزئینی کوچک به نام «گروپتو» وجود دارد که نت اصلی را به نتی که بعد از آن میآید، متصل میکند.
تعداد نتها در تریل
تعداد دفعاتی که نت اصلی و نت بالایی آن تکرار میشوند، کاملاً به سلیقه نوازنده و درک او از حس و حال قطعه بستگی دارد. به طور طبیعی، یک نت بلند در یک قطعه آرام، به تکرارهای بیشتری نیاز دارد تا یک نت کوتاه در یک قطعه سریع.
تکنیک تریل در موسیقی یکی از روشهای تزئین ملودی است. در این روش، نوازنده به سرعت و پشت سر هم بین یک نت اصلی و نت بالایی کنار آن حرکت میکند. این حرکت سریع، حالتی لرزان و زیبا به صدا میدهد که شبیه چهچه پرندگان است.
این تکنیک در سازهای مختلفی مانند پیانو، ویولن، فلوت و حتی در خوانندگی به کار میرود و به قطعه موسیقی شور و تحرک بیشتری میبخشد. در نتها، تریل معمولاً با علامت “tr” نشان داده میشود.
اجرای تریل چگونه است؟
وقتی دارید تریل کار میکنید و آن را یاد میگیرید، بهتر است به جای فکر کردن به سرعت، با تمرکز و دقت بیشتری تمرین کنید.
به جای اینکه نتها را خیلی تند و سریع بنوازید، سعی کنید اول آنها را آرام و شمرده اجرا کنید و وقتی کاملاً مسلط شدید، کمکم سرعت خود را بالا ببرید.
تریلها در موسیقی، نوعی زیبایی و هنرنمایی در نوازندگی محسوب میشوند. بعضی نوازندگان فقط وقتی جلوی نت علامت تریل باشد، آن را مینوازند؛ اما برخی دیگر با اضافه کردن تریلهای دلخواه، قطعه را زیباتر کرده و مهارت خود را نشان میدهند.
موسیقیدانان دوره باروک با شناخت عمیقی که از فضای موسیقی خود داشتند، کمترین فرصتها را با اجرای تریلها برای بداههنوازی از دست نمیدادند.
شیوهی اجرای تریل در سازها
پیانو:
وقتی میخواهید تریل را با پیانو اجرا کنید، اگرچه میتوانید از هر دو انگشت که راحت هستید استفاده کنید، اما پیشنهاد میشود این کار را با انگشتان قویتر خود (معمولاً انگشت دوم و سوم) انجام دهید. به سرعت بین دو نت رفت و برگشت کنید و در نهایت تریل را روی نت اصلی به پایان برسانید.
مقاله دانستنی های جالب در مورد موسیقی حاوی اطلاعات جامعی است.
در این مقاله اصطلاح صدای شش دانگ در موسیقی ایرانی اطلاعات مفیدی آمده است.
سازهای زهی و بادی چوبی:
در این نوع سازها، هنگام نواختن تریل، باید انگشت شما روی نت پایینی ثابت باشد و بعد با سرعت، نت بالایی را اجرا کنید؛ چه روی دستهی سازهای زهی و چه روی کلیدهای سازهای بادی. بهتر است در ابتدا تریل را با سرعت کم تمرین کنید و بیشتر روی درست و دقیق نواختن آن تمرکز داشته باشید.
توصیه میکنیم این مطلب تفاوت موسیقی اصیل ایرانی و موسیقی غربی را حتماً بخوانید.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله موسیقی الکترونیک چیست ؟ مراجعه کنید.
برای یادگیری پیشرفته، به عوامل مهم یادگیری موسیقی در سن بالا مراجعه کنید.
سازهای دارای فرت (مانند گیتار):
برای نواختن تریل روی سازهایی مثل گیتار یا گیتار بیس، معمولاً از دو تکنیک همر-آن (فشردن ناگهانی سیم) و پول-آف (برداشتن سریع انگشت) استفاده میشود. به این شکل که ابتدا یک نت را با انگشت اشاره محکم نگه میدارید و بعد با انگشت دیگر (مثلاً انگشت وسط یا حلقه) روی دسته حرکت کرده و تریل را یک درجه بالاتر از نت اصلی اجرا میکنید.
در تمام این روشها، نکتهی مهم این است که تمرین را با سرعت کم و دقت زیاد شروع کنید و به مرور زمان سرعت خود را افزایش دهید.