مراحل کوک کردن سنتور

در نوشته پیشین، روش تنظیم سنتور در دستگاه‌های گوناگون را بر اساس نت‌ها بررسی کردیم. در این بخش از وبلاگ یافتو، قصد داریم گام‌های کوک کردن سنتور را به ترتیب و به صورت مرحله‌ای به شما بیاموزیم. بنابراین خواهشمندیم تا پایان این مطلب همراه ما بمانید.

مراحل کوک کردن سنتور

برای تنظیم ساز سنتور، به یک دستگاه کوک‌کن نیاز دارید. این وسیله می‌تواند یک تیونر فیزیکی یا یک برنامه روی تلفن همراه شما باشد. همچنین یک آچار مخصوص برای چرخاندن گوشی‌های ساز لازم است که معمولاً هنگام خرید سنتور، در اختیار شما قرار می‌گیرد.

نحوه استفاده از آچار کوک و تیونر

تیونر وسیله‌ای است که به شما کمک می‌کند سیم‌های ساز خود را دقیق کوک کنید. این دستگاه فرکانس هر سیم را اندازه می‌گیرد و نشان می‌دهد که آیا نت آن سیم درست است یا نه. شما می‌توانید از یک تیونر فیزیکی یا نرم‌افزار موبایل آن استفاده کنید. پس از روشن کردن تیونر، باید فرکانس مورد نظر خود را انتخاب کنید. فرکانس معمول و استاندارد برای کوک کردن سازها ۴۴۰ هرتز است که معمولاً تیونرها به طور پیش‌فرض روی این عدد تنظیم هستند. البته بعضی از نوازندگان ترجیح می‌دهند ساز خود را با فرکانس‌های کمی بالاتر یا پایین‌تر کوک کنند.

برای گسترش دانش خود، مقاله بیوگرافی پیر بولِز،یکی از بنیان‌گذاران سبک سریالیسم را مطالعه کنید.

آچار کوک یک ابزار فلزی مخصوص برای کوک کردن سنتور است. در سر این آچار، حفره‌ای وجود دارد که دقیقاً روی گوشی‌های سنتور قرار می‌گیرد. باید آچار را طوری روی گوشی بگذارید که کاملاً در جای خود قرار گیرد تا بتوانید به راحتی و با چرخاندن آچار، گوشی را بچرخانید و سیم را کوک کنید.

این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه بیوگرافی الکساندر ایگوریویچ ریباک.

شروع کوک کردن ساز در خرک اول

تیونر را روشن کنید و آن را کنار ساز بگذارید.
آچار کوک را روی گوشی‌های مربوط به سیم‌های سفید خرک اول بگذارید که در یک ردیف هستند. از پایین‌ترین گوشی شروع کنید.
با پشت مضراب به سیمی که آچار کوک روی گوشی آن است ضربه بزنید تا صدای سیم توسط تیونر شنیده شود.
به نشانه روی تیونر دقت کنید. اگر نت‌های پایین‌تر از می (مثل ر یا دو) نشان داده شد، باید گوشی را به آرامی در جهتی بچرخانید که سیم سفت‌تر شود تا به نت می کرن برسد. اگر نت‌های بالاتر از می کرن (مثل فا یا سل) نشان داده شد، گوشی را در جهت شل شدن سیم بچرخانید.
نشانه نت می در تیونر معمولاً حرف E است. اما نت‌های کرن روی تیونر نمایش داده نمی‌شوند. برای تنظیم نت می کرن، ابتدا سیم را روی می بمل (Eb) تنظیم کنید، سپس آن را کمی بیشتر سفت کنید تا نشانگر به حدود ۵۰+ روی می بمل (Eb) برسد که همان نت می کرن است.
هر چهار سیم سفید خرک اول را که در یک ردیف هستند، به همین ترتیب روی نت می کرن کوک کنید.
سیم‌های زرد خرک اول را هم مانند سیم‌های سفید روی نت می کرن کوک کنید، با این تفاوت که باید یک اکتاو بم‌تر کوک شوند. برای نشان دادن اکتاو، معمولاً یک عدد کنار نت قرار می‌گیرد. برای سیم سفید این عدد ۴ و برای سیم زرد عدد ۳ است که نشان‌دهنده بم‌تر بودن به اندازه یک اکتاو است.

برای گسترش دانش خود، به مقاله مصاحبه آموزشگاه الهام با علیرضا فیروزیان، مدرس فلوت سر بزنید.

برای گسترش دانش خود، مقاله چرا دانستن گام ها در آواز مهم هستند؟ را مطالعه کنید.

کوک کردن سیم های پشت خرک

سیم‌های پشت خرک که معمولاً به رنگ سفید هستند، با جابه‌جا کردن خود خرک کوک می‌شوند. خرک را به نرمی و به آرامی به چپ یا راست حرکت دهید تا صدای این سیم‌ها درست شود. این حرکت باید خیلی آهسته انجام شود، چون حتی تغییر کوچکی در جای خرک، روی کوک سیم‌های پشت آن اثر می‌گذارد.

معمولاً اگر صدای سیم پشت خرک با سیم سفید روبروی آن یکی نباشد، باید خرک را جابه‌جا کنید. به طور مثال، در کوک شور، معمولاً لازم است خرک سیم چهارم را کمی به سمت راست حرکت دهید.

در صورت علاقه‌مندی، مطلب تنور، زیرترین نوع صدای مردان را از دست ندهید.

برای یادگیری پیشرفته، به سازهایی که در سبک کلاسیک نواخته می شود مراجعه کنید.

مقاله ویژگی های پوست مناسب برای ساز تار حاوی اطلاعات جامعی است.

پس از یک بار تنظیم درست خرک، معمولاً دیگر نیاز به تغییر آن نیست، مگر اینکه بخواهید ساز را برای دستگاه یا آواز دیگری دوباره کوک کنید.

در صورت علاقه‌مندی، مطلب موسیقی می تواند اعتماد به نفس شما را تقویت کند! را از دست ندهید.

برای بقیه خرک‌ها و سیم‌ها نیز همین روش را دنبال کنید تا سازتان در دستگاه مورد نظرتان کوک شود.

نکات مهم هنگام کوک کردن سنتور:
آچار کوک را آرام بچرخانید تا سیم‌ها بیش از حد سفت نشوند؛ چون ممکن است پاره شوند.
هنگام کوک کردن، دست و صورت خود را نزدیک سیم‌ها نگیرید تا در صورت پاره شدن سیم، آسیبی نبینید.
اگر سیم‌های سازتان قدیمی و فرسوده است، قبل از کوک کردن، آن‌ها را عوض کنید.
ساز را در جای خیلی گرم یا خیلی سرد قرار ندهید، چون این کار باعث می‌شود ساز از کوک خارج شود.

در اینجا می‌توانید اطلاعات کامل‌تری درباره شش نکته مهم برای یک تنظیم بهتر بیابید.