معرفی انواع کلید اصلی موسیقی

کلید در موسیقی، نشانه‌ای است که مشخص می‌کند هر نت چگونه باید خوانده و اجرا شود. همان‌طور که می‌دانید، نت‌های موسیقی روی خط‌های حامل نوشته می‌شوند و کلیدها نیز بسته به نوعشان، روی این خط‌ها قرار می‌گیرند تا معنی نت‌ها را مشخص کنند.
انواع مختلفی از کلیدهای موسیقی وجود دارد که هر یک کاربرد و ویژگی خاص خود را دارند. در این نوشته از وبلاگ یافتو، قصد داریم شما را با انواع اصلی کلیدها در موسیقی آشنا کنیم. بنابراین پیشنهاد می‌کنیم تا پایان این مطلب با ما همراه بمانید.

کلید در موسیقی

در موسیقی، از کلیدهای مختلف برای سازها و صداهای گوناگون استفاده می‌شود تا بتوان نتها را به راحتی روی خطوط حامل نوشت و از خطوط اضافی کمتری استفاده کرد.

برای یادگیری پیشرفته، به موسیقی لوفای چیست؟ مراجعه کنید.

کلیدها همیشه در سمت چپ خطوط حامل قرار می‌گیرند. در نت‌نویسی امروزی، سه نوع کلید اصلی داریم:

– کلید سل
– کلید دو
– کلید فا

این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه اسدالله ملک، احیاگر ویولن نوازی ایران.

وقتی هر کدام از این کلیدها روی یکی از خطوط حامل قرار می‌گیرد، بقیه‌ی خطوط و فاصله‌های بین آنها بر اساس رابطه‌ای که با آن کلید دارند، خوانده می‌شوند. امروزه کلید سل نسبت به بقیه کلیدها کاربرد بیشتری دارد و در سازهای سنتی ایرانی نیز بسیار استفاده می‌شود.

انواع کلید در موسیقی

در دنیای موسیقی، سه کلید اصلی به نام‌های کلید فا، کلید دو و کلید سل وجود دارد. از آنجایی که نت‌ها روی پنج خط حامل نوشته می‌شوند، با یک حساب ساده به نظر می‌رسد باید پانزده حالت مختلف برای قرارگیری این کلیدها وجود داشته باشد. اما در عمل اینطور نیست. بسیاری از این کلیدها یا با هم یکسان هستند، یا دیگر استفاده نمی‌شوند. بر اساس قواعد رایج در موسیقی، کلیدها را با توجه به کاربرد، جایگاه روی حامل و محدوده صوتی که دارند، به پنج گروه اصلی تقسیم می‌کنند.

توصیه می‌کنیم این مطلب حمیدرضا عرب مدرس ساز نی را حتماً بخوانید.

در صورت علاقه‌مندی، مطلب گیتار هفت سیم چیست؟ را از دست ندهید.

مقاله غلامحسین بیگجه خانی، تارنواز برجسته ایرانی منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.

اگر سوالاتی دارید، مقاله آهنگ های ساده برای نواختن گیتار به شما کمک خواهد کرد.

کلید فا روی خط چهارم:

وقتی کلید فا روی خط چهارم حامل قرار می‌گیرد، نتی که روی همان خط نوشته شود، نت اصلی فا خواهد بود. در این حالت، نت‌های بعدی به سمت بالا به ترتیب فا، سل، لا، سی و دو خواهند بود. همچنین نت‌های پایین‌تر از آن نیز به ترتیب فا، می، ر و دو می‌شوند.

توصیه می‌کنیم حتماً مقاله آشنایی با استاد احمد عبادی، مبدع روش کوک نوین برای سه‌تار را مطالعه کنید.

کلید فا روی خط سوم:

وقتی کلید فا روی خط سوم قرار می‌گیرد، نتی که روی آن خط نوشته می‌شود، همان نت فا خواهد بود. از این نت به بالا، نت‌ها به ترتیب فا، سل، لا، سی و دو می‌شوند. از این نت به پایین هم نت‌ها به ترتیب فا، می، ر و دو خواهند بود.

کلید دو روی خط اول:

وقتی کلید دو روی خط اول قرار می‌گیرد، نتی که روی آن خط نوشته شده باشد، نت اصلی «دو» در نظر گرفته می‌شود. در این حالت، نت‌های بالاتر از آن به ترتیب ر، می، فا و نت‌های پایین‌تر نیز دو، سی، لا، سل خواهند بود.

مقاله مصاحبه آموزشگاه الهام با سینا صالحی، مدرس ویولن حاوی اطلاعات جامعی است.

کلید دو روی خط دوم:

وقتی کلید دو روی خط دوم حامل قرار می‌گیرد، نتی که دقیقاً روی همان خط نوشته شود، نت «دو» در نظر گرفته می‌شود. در این حالت، نت‌هایی که بالاتر از این خط قرار گیرند، به ترتیب ر، می، فا و … خواهند بود و نت‌های پایین‌تر از این خط نیز به ترتیب سی، لا، سل و … خوانده می‌شوند.

کلید سل روی خط دوم:

وقتی از کلید سل استفاده می‌شود و روی خط دوم قرار می‌گیرد، نتی که روی آن خط نوشته می‌شود، نت «سل» در نظر گرفته می‌شود.
از این نت به سمت بالا، نت‌ها به ترتیب سل، لا، سی و دو ادامه پیدا می‌کنند و به سمت پایین نیز نت‌ها به ترتیب سل، فا، می، ر و دو خوانده می‌شوند.
این کلید، پرکاربردترین کلید در یادگیری موسیقی است و دلیل آن هم این است که محدوده صوتی که این کلید نشان می‌دهد، با محدوده صوتی بسیاری از سازهای معمول هماهنگی دارد.

اطلاعات جامع‌تری در مورد این موضوع را در علیرضا مظفری پور مدرس هارمونیکا (ساز دهنی) پیدا کنید.