دمام یک ساز کوبهای و به شکل استوانه است که بیشتر مردم ایران آن را در مراسم عزاداری محرم دیدهاند. اما شاید برایتان سوال باشد که این ساز از کجا آمده و تاریخچه آن چیست؟ در این نوشته، با هم مرور میکنیم که دمام نخستین بار در کجا پدید آمد و امروزه در چه مکانهایی استفاده میشود. همچنین، چگونگی ساخت و اجزای تشکیلدهنده این ساز را به زبان ساده بیان میکنیم. خلاصه آنکه هر آنچه لازم است درباره ساز دمام بدانید، در ادامه خواهید خواند. اگر به شناخت سازهای مختلف علاقهمند هستید، پیشنهاد میکنیم مطالب دیگر وبلاگ یافتو را نیز ببینید.
برای یادگیری پیشرفته، به هارد کیس یا سافت کیس ،کدام کیف مناسب ساز شما است؟ مراجعه کنید.
ساز دمام چیست؟
دمام یک ساز کوبهای است که به شکل استوانه ساخته میشود و هر دو سر آن با پوست پوشیده شده است. برای نواختن این ساز، معمولاً از یک چوب مخصوص که سر خمیدهای دارد برای ضربه زدن به پوست سمت راست استفاده میشود و نوازنده با دستش هم پوست سمت چپ را مینوازد.
این ساز اغلب همراه با سازهایی مانند سنج، نی و نی انبان به صدا درمیآید و بیشتر در مناطق جنوبی ایران مانند بوشهر، بندر ریگ، آبادان، برازجان، بندر دیر، بردستان و بندرعباس دیده میشود.
دمام در مراسم مذهبی مانند محرم و نیز در جشنها و آیینهای محلی جنوب ایران نواخته میشود. مردم این مناطق در مناسبتهای مختلف مانند سنج و دمام، دمدم سحری، زار و نیمههای دریایی، با این ساز همراهی میکنند.
قدمت دمام به سالهای بسیار دور بازمیگردد. این ساز در واقع نوعی طبل است و تاریخچه طبلها در جهان به حدود ۴۰۰۰ سال پیش میرسد. اگر بخواهیم به طور ویژه به پیشینه دمام بپردازیم، باید از سازهای کوبهای آفریقایی و هندی نام ببریم. گفته میشود این ساز برای نخستین بار از راه دریا به بنادر جنوب ایران وارد شده است.
ساختار ساز دمام
بدنه
بدنه دمام از یک قطعه چوب توخالی و صاف شده درست میشود که به آن تنه میگویند. در برخی موارد خاص، برای ساختن بدنه این ساز از فلز نیز استفاده میکنند.
چمبره
چمبره یک حلقه است که معمولاً از فلز یا چوب درختان ساخته میشود. هر دمام چهار تا از این حلقهها دارد که اندازهشان کمی از دهانهٔ دمام بزرگتر است و روی پوست ساز قرار میگیرند. کار چمبره دو جنبه دارد: نخست اینکه از پوست دمام مراقبت میکند و آن را محکم نگه میدارد، و دوم اینکه با کمک آن و با کشیدن چمبرهها، میتوان صدای دمام را کوک کرد.
برای گسترش دانش خود، به مقاله رضا نعیمی | مدرس کاخن، هنگدرام و درامز سر بزنید.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه آشنایی با موسیقی محرم و سازهای مورد استفاده در آن.
برای گسترش دانش خود، به مقاله ساز چنگ را بیشتر بشناسید سر بزنید.
پوست
در قدیم برای درست کردن دمام از پوست آهو استفاده میشد؛ اما امروزه به جای آن، معمولاً از پوست بز استفاده میکنند.
برای گسترش دانش خود، به مقاله ساز هارپجی چیست؟ سر بزنید.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله ترمین، سازی با سیم های نامرئی مراجعه کنید.
بند
طناب دمام از رشتههای درخت نارگیل یا درخت خرما درست میشود و بیشتر از کشورهای قاره آفریقا به ایران آورده میشود.
اطلاعات جامعتری در مورد این موضوع را در رپ بتل چیست ؟ پیدا کنید.
توصیه میکنیم این مطلب ۱۰ ابزار ضروری که هر گیتاریست باید داشته باشد را حتماً بخوانید.
اگر به این موضوع علاقه دارید، ضرب آهنگ یا ریتم چیست؟ را از دست ندهید.