همه‌‌چیز درباره ساز تار باس یا بم تار

تار یکی از سازهای محبوب و کهن در موسیقی ایرانی است که با صدای زیبایش شناخته می‌شود. خیلی از مردم این ساز را می‌شناسند، اما ساز دیگری به نام «تار باس» یا «بم‌تار» کمتر شناخته شده است. تار باس در واقع نوعی تار است که توسط کلنل علی‌نقی وزیری ساخته شد. این ساز از نظر شکل کلی شبیه تار معمولی است، اما در جزئیات ساخت و صدادهی با آن تفاوت دارد. اگر دوست دارید با تار باس بیشتر آشنا شوید، در ادامه با ما همراه باشید. برای خواندن نوشته‌های آموزشی بیشتر درباره موسیقی، می‌توانید به وبلاگ یافتو مراجعه کنید.

اگر سوالاتی دارید، مقاله آشنایی با دستگاه نوا در موسیقی به شما کمک خواهد کرد.

برای گسترش دانش خود، به مقاله پنل اکوستیک چیست؟ سر بزنید.

برای مطالعه بیشتر، به تبلچر چیست ؟ سری سر بزنید.

تار باس چیست؟

تار باس یک ساز ایرانی شبیه به تار معمولی است که سه سیم دارد. این ساز حدود دو اکتاو محدوده صوتی دارد و معمولاً با فاصله‌های چهارم و پنجم کوک می‌شود. تار باس بیشتر در گروه‌های موسیقی ایرانی استفاده می‌شود و در اصل برای نواختن در ارکستر طراحی شده است.

برای گسترش دانش خود، مقاله انواع حق امتیاز در موسیقی و نحوه محاسبه آن را مطالعه کنید.

توصیه می‌کنیم این مطلب حق امتیاز در موسیقی (Music Royalty) به چه معناست؟ را حتماً بخوانید.

اطلاعات جامع‌تری در مورد این موضوع را در نسترن نفریه، مدرس پیانو پیدا کنید.

اگر به این موضوع علاقه دارید، نکات مهم در مورد پدال پیانو را از دست ندهید.

برای درک عمیق‌تر این موضوع، مطلب کاربرد پدال در پیانو چیست ؟ را بخوانید.

مضراب‌های تار باس از جنس پلاستیک یا شاخ حیوانات ساخته می‌شوند. بعضی وقت‌ها هم از پیک گیتار برای نواختن آن استفاده می‌کنند. یادتان باشد اگر با مضراب معمولی تار، تار باس بنوازید، صدای جیرجیر از سیم‌ها به گوش می‌رسد.

این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه محبوب ترین سازها برای کودکان.

تفاوت‌های تار و تار باس

صدای تار باس، یک اکتاو از تار معمولی پایین‌تر است.

دستهٔ تار باس، از دستهٔ تار بلندتر است.

کاسهٔ تار باس بزرگ‌تر است و صدای پرحجم‌تری تولید می‌کند.

در اینجا می‌توانید اطلاعات کامل‌تری درباره آشنایی با سید جواد ذبیحی بیابید.

در صورت علاقه‌مندی، مطلب آشنایی با گروه موسیقی چارتار را از دست ندهید.

این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه وحید ابوالقاسمی مدرس آواز سنتی ایرانی.

سیم‌های تار باس از سیم‌های تار معمولی کلفت‌تر هستند.

روی نقارهٔ تار باس معمولاً پوستی کشیده نمی‌شود و این قسمت باز است.

برای سیم‌های تار باس، معمولاً از سیم‌های سازهایی مثل ویولن‌سل، عود یا گیتار استفاده می‌شود.

تار باس بیشتر برای نواختن در گروه‌های موسیقی و همراهی با دیگر سازها ساخته شده و کمتر به صورت تکنوازی از آن استفاده می‌شود.

مخترع بم تار

اولین کسی که ساز تار باس را ساخت، کلنل علینقی وزیری بود. او یک استاد برجسته موسیقی بود که نقش بسیار مهمی در تحول موسیقی ایرانی ایفا کرد. برای نمونه، او از نخستین کسانی بود که قطعاتی برای ارکستر موسیقی ایرانی نوشت و همچنین روش نت‌نویسی برای ردیف‌های موسیقی را رواج داد.

برای درک عمیق‌تر این موضوع، مطلب فایل میدی چیست؟ را بخوانید.

علینقی وزیری که در کشورهای آلمان و فرانسه تحصیل کرده بود، پس از بازگشت به ایران، مدرسه‌ای به نام مدرسه عالی موسیقی در تهران بنیان نهاد. او سپس توانست سیستم نت‌نویسی را در میان موسیقی‌دانان ایرانی رایج کند و نشانه‌هایی مانند «علامت عرضی سر و کرن» را نیز ابداع نمود.

برای گسترش دانش خود، به مقاله مفهوم تمبر در موسیقی سر بزنید.

برای یادگیری پیشرفته، به گروه موسیقی رستاک مراجعه کنید.

علاوه بر این نوآوری‌ها، وزیری در ساختن سازهای جدید نیز مهارت داشت. او چهار نوع مختلف از تار را با صدادهی‌های گوناگون طراحی کرد که از میان آن‌ها می‌توان به تار سوپرانو و تار باس اشاره کرد. امروزه تار سوپرانو دیگر استفاده نمی‌شود، اما تار باس به عنوان یکی از سازهای مجموعه‌ی سازهای ملی ایران پذیرفته شده است.