تمیز نگه داشتن ویولن چند دلیل مهم دارد. اول اینکه، اگر ساز کثیف باشد، روی کیفیت صدا اثر بد میگذارد. دوم اینکه، اگر مرتب تمیز نشود، باعث فرسودگی و کهنگی ساز میشود. سوم، برای یک نوازنده حرفهای، ویولن کثیف ظاهر زیبایی ندارد؛ مخصوصاً وقتی در کنسرت یا اجرای زنده حاضر میشود.
متأسفانه ویولن به روشهای مختلفی کثیف میشود. یکی از این راهها، اثر رزین یا کولیفون است. بعد از هر بار نواختن، مقداری از پودر رزین روی سیمها و بدنه ساز میماند. عامل دیگر، تماس دست نوازنده با ساز است؛ حتی اگر قبل از نواختن دستهایتان را بشویید، در طول تمرین دستها عرق میکنند و ممکن است روی ساز لک بیندازند. علاوه بر این، گرد و غبار هم همیشه در حال نشستن روی ساز هستند و آن را کثیف میکنند.
با توجه به این دلایل، برای مراقبت از ویولن باید روش تمیز کردن آن را بلد باشید. در ادامه، پنج مرحله ساده و اصولی برای پاکسازی ویولن به شما یاد میدهیم. برای مطالعه آموزشهای بیشتر میتوانید به وبلاگ یافتو مراجعه کنید.
مرحله ۱ : قبل از تمیز کردن ویولن، دستهایتان را بشورید.
دستهای ما همیشه مقداری رطوبت و چربی طبیعی دارند که ممکن است باعث کثیف شدن ساز شوند. این آلودگیها معمولاً به شکل لکههایی کمرنگ روی بدنه ویولن ظاهر میشوند. پیشنهاد میکنیم قبل از شروع به تمیز کردن ساز، حتماً دستهای خود را با دقت بشویید و کاملاً خشک کنید. بهتر است این عادت را در برنامه روزمره خود قرار دهید و پیش از هر بار تمرین نیز به تمیزی دستهایتان توجه کنید.
مرحله ۲: سیمها
مراحل تمیز کردن سیمهای ویولن را با دقت انجام دهید، چون سیمها معمولاً زودتر از بقیه قسمتهای ساز کثیف میشوند. بهتر است هر روز باقیمانده کولیفون را از روی ساز پاک کنید. برای این کار، یک دستمال بدون پرز مثل پارچه میکروفایبر یا فلانل مناسب است. سپس با همان دستمال، به آرامی و با حرکات نرم از بالا به پایین روی سیمها بکشید. اگر مقدار کولیفون روی سیمها زیاد است، گاهی میتوانید از الکل خالص هم کمک بگیرید. فقط یادتان باشد الکل نباید با بدنه چوبی ویولن تماس پیدا کند، چون باعث آسیب دیدن رنگ آن میشود. برای محافظت از بدنه، یک تکه کاغذ روی قسمتی که زیر سیمها قرار دارد (گریف) بگذارید تا از تماس الکل با بدنه جلوگیری شود.
مرحله ۳: بدنه ویولن
در مرحله سوم برای تمیز کردن ویولن، نوبت به پاکسازی بدنه اصلی آن میرسد. یک دستمال تمیز از جنس میکروفایبر یا پارچه نرم دیگر بردارید و دقت کنید که آن را با آب، الکل یا هر نوع مایع دیگری مرطوب نکنید. سپس با حرکتهای نرم و دورانی، دستمال را روی سطح بدنه بکشید تا گردوغبار و آثار رزین از روی آن پاک شود.
قسمتهایی مثل خرک و سوراخهای f نیز باید تمیز شوند. برای این بخشها بهتر است از دستمال استفاده نکنید، چون ممکن است دستمال بین خرک یا داخل سوراخها گیر کند. بهترین وسیله برای پاک کردن این قسمتهای حساس، گوشپاککن است. هر زمان که گوشپاککن اثر رنگ یا کثیفی به خود گرفت، آن را عوض کنید و از یک گوشپاککن جدید استفاده کنید.
برای مطالعه بیشتر، به آشنایی با ساز کهن و حماسی نقاره سری سر بزنید.
مرحله ۴ : مایع پولیش
بعد از تمیز کردن کامل بدنه ویولن، نوبت به درخشنده کردن آن میرسد. برای این کار فقط و فقط باید از پولیش مخصوص ویولن استفاده کنید. به هیچ عنوان از جلا دهندههای دیگر، مثل پولیش چوب، روی ساز خود استفاده نکنید.
اگر سوالاتی دارید، مقاله تاریخچه سیاه بازی به شما کمک خواهد کرد.
توصیه میشود به مطالعه مقاله نقاره زنی چیست؟ ادامه دهید.
هنگام استفاده از مایع پولیش هم باید چند نکته کلیدی را در نظر داشته باشید:
1. این مایع فقط برای بدنه ساز است و نباید به خرک یا سوراخهای f روی بدنه برخورد کند.
2. اول پولیش را روی یک قسمت کوچک و کمنمای ویولن امتحان کنید تا مطمئن شوید به رنگ آن آسیب نمیزند. بعد از اطمینان، میتوانید بقیه قسمتها را هم پولیش بزنید.
3. مقدار مایع پولیش خیلی مهم است. هرگز مایع را مستقیم روی ویولن نریزید و دستمال را هم بیش از حد خیس نکنید. فقط کافی است چند قطره از آن را روی یک دستمال نرم اسپری کنید و سپس روی بدنه بکشید.
مرحله ۵ : جعبه ساز
حتماً! تمیز نگه داشتن جعبه ویولن به اندازه تمیز کردن خود ساز اهمیت دارد. اگر بعد از تمام مراحل پاکسازی ویولن، آن را داخل جعبهای آلوده قرار دهید، در واقع تمام تلاشتان را بیاثر کردهاید. خاک و غباری که در جعبه انباشته میشود، نه تنها دوباره ساز را کثیف میکند، بلکه به موهای آرشه هم صدمه میزند. بهتر است حداقل هفتهای یک بار، جعبه را کاملاً خالی کنید و با جاروبرقی تمیزش کنید.