نوازندگی گروهی، یعنی وقتی چند نفر با هم قطعهای موسیقی را اجرا میکنند، علاوه بر یک هنر زیبا، یک دانش و مهارت خاص نیز به حساب میآید. در ادامه، در این نوشته از وبلاگ یافتو، با گونههای مختلف و خصوصیات این نوع نوازندگی بیشتر آشنا خواهید شد.
گروه نوازی
گروه موسیقی به مجموعهای از نوازندگان و خوانندگان گفته میشود که با همکاری یکدیگر، قطعهای موسیقایی را اجرا میکنند. در این گروه، همهٔ اعضا با هماهنگی کامل و پیروی از یک ریتم مشترک، مینوازند یا همخوانی میکنند. به چنین گروهی آنسامبل یا گروه موزیکال نیز گفته میشود.
برای گسترش دانش خود، به مقاله بیوگرافی یونس دردشتی سر بزنید.
انواع گروه نوازی
عنوان هر گروه موسیقی بر اساس سبک موسیقی، سازهای به کار رفته و تعداد نوازندگان یا خوانندگان آن مشخص میشود. به عنوان مثال، گروههایی مانند گروه کر، بدون ساز و فقط با صدای اعضا اجرا دارند. در مقابل، گروههایی مثل سهنوازی، چهارنوازی، کوارتت زهی، پنجنوازی و ارکسترها، معمولاً بدون خواننده و فقط با سازها به اجرا میپردازند. ارکسترها معمولاً از سازهای متنوعتری استفاده میکنند.
در گروههای تلفیقی مانند سبکهای کلاسیک و پاپ، هم از ساز و هم از خواننده به صورت همزمان استفاده میشود. در تمام این گروهها، تعداد و نوع سازها ممکن است متفاوت باشد، اما معمولاً از پنج نوع ساز بیشتر نیست.
آموزش و تمرین
همنوازی یک موضوع علمی و آموزشی است و در همهی رشتههای موسیقی در دانشگاه، حداقل دو واحد درسی به آن اختصاص داده میشود. گروهنوازی نیازمند آگاهی از دانش اجراست، نه فقط حفظ کردن قطعات مختلف. در این دانش، علاوه بر توجه به حالت صحیح دستها و وضعیت بدن نوازنده، چگونگی هماهنگی موسیقایی با گروه، انتخاب سازها و نحوهی چیدمان صحنه با توجه به شرایط سن اجراکنندگان و روشهای ضبط صدا نیز بررسی میشود.
در گروهنوازی، اولین هدف نوازندگان این است که به یک درک مشترک از پنج عنصر اصلی یعنی ریتم، فاصلههای موسیقایی، سرعت اجرا، شدت صدا و تغییرات سرعت در قطعه برسند، نه این که هر کس برداشت شخصی خود را داشته باشد. سپس همه بر اساس این درک واحد، قطعه را اجرا میکنند. تمام نوازندگانی که در یک گروه بدون رهبر قرار میگیرند، برای اینکه بتوانند صدای هماهنگ و یکدستی از آکوردها تولید کنند، باید ابتدا توانایی درک فرم و انواع بافتهای موسیقی را داشته باشند. این مهارت به آنها کمک میکند تا جایگاه خود را در یک قطعه با بافت چندصدایی به درستی تشخیص دهند و با نسبت و شدت مناسب بنوازند. این توانایی تنها با آموزش و تمرین به دست میآید و صرفاً با بلد بودن نواختن یک ساز، کوک کردن آن یا کنار هم نواختن حاصل نمیشود.
برای گسترش دانش خود، مقاله کلید باس در موسیقی چیست؟ را مطالعه کنید.
برای گسترش دانش خود، به مقاله آشنایی کامل با ساز ویولن سر بزنید.
در این مقاله آشنایی با ساز محبوب هنگ درام اطلاعات مفیدی آمده است.
توصیه میشود به مطالعه مقاله آشنایی با انواع پیانو ادامه دهید.
در این مقاله هر آنچه باید در مورد فلوت ریکوردر بدانید اطلاعات مفیدی آمده است.
اهمیت هماهنگی در گروه
در یک گروه موسیقی حرفهای، هر نوازنده باید گوش، ذهن و چشمانش را برای هماهنگی با دیگر اعضای گروه پرورش دهد. هر نوازنده علاوه بر اینکه باید به صدای ساز خود توجه کند، باید همزمان به ساز دیگر نوازندگان نیز گوش دهد و با آنها ارتباط چشمی برقرار کند. این هماهنگی در گروههای موسیقی، به ویژه در قطعههایی که رهبر ندارند، برای رسیدن به درک مشترک از قطعه و اجرای بینقص و بدون اشتباه ضروری است. در گروههایی که توسط یک رهبر اداره میشوند، به جای ارتباط چشمی پراکنده میان نوازندگان، حرکات و نشانههای رهبر است که اجرا را بهبود میبخشد. رهبر گروه علاوه بر مشخص کردن نحوه اجرا، نقش مهمی در هماهنگ کردن حجم صدا و سرعت اجرای نوازندگان و خوانندگان دارد.