اگر به موسیقی ژاپنی علاقهمند هستید، شناخت ساز کوتو برای شما ضروری است. در گذشته، کلمه کوتو برای نامیدن همه سازهای زهی در ژاپن به کار میرفت؛ اما امروزه منظور از آن، یک ساز خاص است که در این نوشته از وبلاگ یافتو به معرفی آن میپردازیم.
برای درک عمیقتر این موضوع، مطلب قانون ۱۰ هزار ساعته نوازندگان چیست ؟ را بخوانید.
ساختار ساز کوتو
ساز کوتو حدود ۱۸۰ سانتیمتر طول دارد. البته در گذشته اندازهی آن کمی متغیر بود و بین ۱۵۲ تا ۱۹۴ سانتیمتر ساخته میشد. جنس بدنهی این ساز معمولاً از چوب درخت پولینای شهبانو است. بیشتر کوتوها دارای ۱۳ سیم هستند که هر سیم روی یک پلِ قابل حرکت قرار گرفته است. نوع ۱۷ سیمی آن هم وجود دارد که معمولاً نقش بیس یا بمرا در ارکستر دارد و نواخته میشود. سیمهای کوتو از جنس پلاستیک یا ابریشم ساخته میشوند که نوع ابریشمی آن قیمت بیشتری دارد. برای نواختن، از سه انگشت اول دست راست استفاده میشود. پلهای ساز در قدیم از عاج بودند، اما امروزه از جنس پلاستیک یا چوب ساخته میشوند. با جابهجا کردن این پلها میتوان صدای سیمها را کم و زیاد کرد و کوک را عوض کرد. معمولاً هر آهنگ، کوک مخصوص به خود را دارد. به روش سنتی، کوتو را روی زمین میگذارند و نوازنده روبروی آن روی زمین نشسته و با زانوهای خم آن را مینوازد.
تاریخچه
در سدههای هفتم و هشتم میلادی، سازی به نام گوژنگ از چین به ژاپن راه یافت. نمونههای نخستین این ساز پنج سیم داشتند و بعدها نمونههای هفت سیم نیز پدید آمد. ساز کوتو نیز ریشه در همان گوژنگ چینی دارد. به طور کلی، این ساز در دستهی سازهای زهی-زهیای (زیتر) آسیایی جای میگیرد که نمونههایی مانند ژنگ چینی، گیاژوم کرهای و دان تران ویتنامی را نیز شامل میشود.در گذشته، از ساز کوتو در اجرای موسیقی گاگاکو استفاده میشد که یک سبک موسیقی درباری و مخصوص دربار امپراتوری ژاپن بود. همچنین این ساز در میان قشر ثروتمند جامعه و در عرصه ادبیات از جایگاه ویژهای برخوردار بود. داستان گنجی نمونهای بارز از اهمیت ادبی این ساز است؛ در این داستان، قهرمان اصلی پس از شنیدن نوای کوتو، دلباخته زنی میشود که هرگز او را ندیده است.ساز کوتو گونههای مختلفی دارد. نوع چیکوسوکه آن که برای مردان نابینا ساخته شده بود، به تدریج از رواج افتاد. دو گونه اصلی این ساز که هنوز هم مورد استفاده قرار میگیرند، گاکوسو و زوکوسو هستند. همچنین گونه دیگری به نام تاگنسوکه در سده نوزدهم میلادی ابداع شد که محدوده صوتی و دامنه نواختن ساز را گسترش داد.
افراد تاثیرگذار بر ساز کوتو
یاتسوهاشی (Yatsuhashi)
یاتسوهاشی را به عنوان بزرگترین شخصیت اثرگذار در موسیقی کوتو میشناسند و از او با عنوان پدر کوتوی امروزی یاد میکنند. او که نابینا بود، قطعات قدیمی را با نگاهی تازه و روشی نو اجرا کرد. همچنین، کوکهای سنتی که بر پایهی موسیقی گاگاکو تنظیم میشد را دگرگون کرد و شکل امروزی کوتو را پدید آورد.
کیکو نوساکا (Keiko Nosaka)
خانم کیکو نوساکا، برنده جایزه مهم موسیقی از وزارت فرهنگ ژاپن در سال ۲۰۲۲، هنگام نواختن کوتوی ۱۳ سیمه احساس میکرد که امکانات ساز برایش کافی نیست. به همین خاطر، خودش دست به کار شد و نمونههای جدیدی از این ساز را با ۲۰ سیم ساخت.
در این مقاله تصنیف چیست؟ اطلاعات مفیدی آمده است.
در اینجا میتوانید اطلاعات کاملتری درباره مصاحبه آموزشگاه الهام با ماهر پورعبیات، مدرس گیتار بیابید.
برای یادگیری پیشرفته، به آیا ساز دهل فقط از دور خوش است؟ مراجعه کنید.
برای یادگیری پیشرفته، به نحوه نگهداری صحیح از پیانو مراجعه کنید.
توصیه میکنیم این مطلب ابداعگر سنفونی و چهارنوازی برای سازهای زهی کیست؟ را حتماً بخوانید.
میچو میاگی (Michio Miyagi)
میچو میاگی یک موسیقیدان نابینا بود. او پیشگام ادغام موسیقی کلاسیک غربی با ساز سنتی ژاپنی، کوتو، شد و به این ترتیب مانع از فراموش شدن این ساز کهن شد. همچنین ساز کوتوی ۱۷ سیمه باس از ابداعات این هنرمند است.