اسعد جواد معروفی از پیشگامان نوازندگی پیانو در ایران محسوب میشود. او از استادان تأثیرگذاری بوده که شاگردان نامداری مانند انوشیروان روحانی و اردشیر روحانی را آموزش داده است. در این نوشته از وبلاگ یافتو، بیشتر با زندگی و کارهای این هنرمند برجسته آشنا خواهیم شد.
برای گسترش دانش خود، مقاله آشنایی با فواصل موسیقی ایرانی را مطالعه کنید.
بیوگرافی استاد جواد معروفی
جواد معروفی در سال ۱۲۹۱ در تهران به دنیا آمد. او آهنگساز، نوازنده پیانو و رهبر ارکستر بود. مادرش «عـذرا» و پدرش «موسی معـروفی» از شاگردان ویژه درویش خان و از موسیقیدانان سرشناس زمان خود بودند.
اطلاعات جامعتری در مورد این موضوع را در لانچ پد چیست؟ پیدا کنید.
او در سن چهارده سالگی، در زمانی که علینقی وزیری مدیریت هنرستان موسیقی را بر عهده داشت، وارد این هنرستان شد و تحصیل خود را آغاز کرد. نواختن پیانو را انتخاب کرد و نزد بانوی هنرمندی به نام تاتیانا خاراطیان، فنون نوازندگی پیانوی کلاسیک را آموخت.
او با چیرهدستی، اتودها و پرلودهای شوپن، سوناتهای موتسارت، بتهوون، شوبرت و فوگهای باخ را اجرا میکرد. در کنار موسیقی کلاسیک، به یادگیری موسیقی ایرانی نیز ادامه داد و آموزشهای خود را نزد علینقی وزیری به پایان رساند.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه آشنایی با اصطلاح تحول مقام به دستگاه.
آشنایی با استاد جواد معروفی
جواد معروفی از استادان بزرگ موسیقی ایران بود. او در سال ۱۲۹۱ در تهران به دنیا آمد. پدرش، میرزا عبدالله، از نوازندگان سرشناس تار و سهتار بود و جواد از کودکی در فضای هنر و موسیقی رشد کرد.
او از شاگردان برجستهی استاد ابوالحسن صبا شد و نواختن ویولن را به شکلی استادانه فرا گرفت. معروفی علاوه بر نوازندگی، در آهنگسازی و تنظیم قطعات موسیقی نیز تبحر داشت. بسیاری از آثار او که با ارکستر اجرا شده، از زیبایی و لطافت خاصی برخوردار است.
از جواد معروفی به عنوان یکی از پایهگذاران موسیقی کلاسیک ایرانی و همچنین از پیشگامان تلفیق موسیقی ایرانی با سازبندی ارکستری غربی یاد میشود. او سالها در هنرستان عالی موسیقی تدریس کرد و شاگردان بسیاری را پرورش داد.
استاد معروفی در سال ۱۳۷۲ درگذشت، اما یاد و آثار ماندگارش همچنان در دل علاقهمندان به موسیقی اصیل ایرانی زنده است.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله تفاوت کنسرت و سمفونی مراجعه کنید.
اگر به این موضوع علاقه دارید، حسین علیزاده، نامزد دریافت ۳ جایزه گرمی را از دست ندهید.
ازدواج و ورود به عرصه حرفه ای
در هجده سالگی با “شمس زمان” ازدواج کرد که ثمره این پیوند، چهار فرزند به نامهای منوچهر، شکوه زمان (گیتی)، ژیلا و فرهاد بود.
در سال ۱۳۱۲، وقتی تنها بیست و یک سال داشت، به خاطر نبوغ چشمگیرش در موسیقی، توسط وزارت فرهنگ آن زمان استخدام شد. او به عنوان معلم موسیقی در مدارس تهران مشغول به کار شد و در هنرستان نیز به آموزش سلفژ و دیکته موسیقی پرداخت.
از آغاز به کار رادیو در سال ۱۳۱۹، او نیز در آنجا فعالیت خود را آغاز کرد. با اینکه در آن زمان جوان بود، هم به عنوان نوازنده پیانو و هم به عنوان رهبر ارکستر شماره یک فعالیت میکرد.
توصیه میشود به مطالعه مقاله سه تار الکتریک ،اولین ساز الکتریک ایرانی ادامه دهید.
در اولین ارکستر رادیو، نوازندگانی بزرگ مانند صبا، حبیب سماعی، حسین تهرانی، مرتضی نیداوود و استاد معروفی حضور داشتند.
از سال ۱۳۳۲، سرپرستی بخش موسیقی رادیو به او سپرده شد و در همان زمان به عضویت شورای عالی موسیقی نیز درآمد. معروفی همچنین رهبر ارکستر شماره یک و رهبر ارکستر بزرگ گلها بود. تنظیم آثار آهنگسازان نامداری مانند شیدا، عارف، رکنالدینخان و درویشخان و بسیاری دیگر از آهنگسازان ایرانی بر عهده او بود.
ترانه های خیام
او در نواختن پیانو برای موسیقی ایرانی، بیشتر از روش مشیر همایون الهام میگرفت تا مرتضی محجوبی. اما سبک مخصوص و بیهمتایی داشت که در آن مهارت فنی به وضوح دیده میشد. معروفی بیش از چهل سال در زمینه آهنگسازی فعالیت کرده است.
معروفی و پدرش از پیشگامان کسانی به شمار میروند که قطعاتی در قالب موسیقی ایرانی برای پیانو نوشته و تنظیم کردهاند. نخستین قطعهای که معروفی ساخت، “ترانههای خیام” بر اساس رباعیات خیام بود که در سال ۱۳۱۵ اجرا شد.
از جمله کارهای فرهنگی و آموزشی استاد میتوان به سالهای تدریس او در دانشگاه تهران اشاره کرد. او در آن دوران، روش ساخت آهنگ و قالبهای اصلی موسیقی را آموزش میداد.
اگر به این موضوع علاقه دارید، بیت باکس چیست؟ را از دست ندهید.
جواد معروفی انسانی فروتن، خوشبرخورد و صمیمی بود. شاید بتوان گفت او از کسانی بود که در طول زندگی هنری خود کوشش فراوانی کرد تا میان موسیقی سنتی ایرانی و موسیقی غربی پیوند برقرار کند.
استاد معروفی در دوران تدریسش در هنرستان موسیقی و دانشگاه تهران، شاگردان نامداری مانند اردشیر روحانی، افلیا پرتو، انوشیروان روحانی، مهین زرین پنجه و … را پرورش داد.
مقاله کریستوفوری؛ مخترع اولین پیانو منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
خودش میگوید:
سبک من را انوشیروان روحانی، اردشیر روحانی، افلیا پرتو، مهین زرین پنجه و ساسان محبی خوب مینوازند. آنها شاگردان خوبم بودهاند. آنها هم موسیقی ایرانی و هم موسیقی غربی را میدانند.
موسیقی ایرانی را وقتی به شاگرد آموزش میدهیم که دستش روان باشد و موسیقی کلاسیک را کار کرده باشد. چون موسیقی کلاسیک دست را روان میکند و نتخوانی را تقویت مینماید. بعد از آن موسیقی ایرانی را به او یاد میدهیم، زیرا موسیقی ایرانی تکنیک گسترده و پیچیدهای دارد.
درگذشت
جواد معروفی در صبح روز سهشنبه، شانزدهم آذر سال ۱۳۷۲ در تهران چشم از جهان فروبست. پیکر وی در بخش هنرمندان بهشت زهرای تهران به خاک سپرده شد.
برای گسترش دانش خود، مقاله پاپ فیلتر چیست؟ را مطالعه کنید.