آیا با گزش در موسیقی یا موردنت آشنایی دارید؟
برای درک موسیقی، ابتدا باید زبان آن را یاد بگیرید. آشنایی با مبانی اولیه موسیقی، اولین گامی است که هر هنرجویی باید بردارد. در این قسمت از وبلاگ یافتو، شما را با یک مفهوم مهم و پرکاربرد به نام گَزِش یا موردنت (mordent) آشنا میکنیم.
اگر سوالاتی دارید، مقاله موتیف در موسیقی به چه معناست ؟ به شما کمک خواهد کرد.
نشانه های موسیقی
در دانش موسیقی، علامتها و نشانهها به دو گروه اصلی تقسیم میشوند: آنهایی که روی خطوط حامل قرار میگیرند و آنهایی که خارج از خطوط حامل نوشته میشوند.
نشانههای روی خطوط حامل خود به دو دسته تقسیم میگردند: نشانههای مربوط به نُتها و نشانههای مربوط به فرم و ساختار قطعه. گزش یا موردنت (mordent) یکی از نشانههایی است که به گروه نُتها تعلق دارد.
مقاله آشنایی با استاد کیوان ساکت حاوی اطلاعات جامعی است.
برای یادگیری پیشرفته، به پنج ترانه عالی برای تمرین خوانندگی مراجعه کنید.
توصیه میکنیم این مطلب زندگی شخصی استاد محمدرضا شجریان را حتماً بخوانید.
اگر به این موضوع علاقه دارید، زندگینامه مهران روحانی،آهنگساز برجسته ایرانی را از دست ندهید.
گزش در موسیقی
در موسیقی، گزش به عنوان یک نت تزئینی به کار میرود. کاربرد اصلی آن، اشارهی کوتاه و سریع به یک نت دیگر و سپس بازگشت فوری به نت اصلی است.
گزش در موسیقی که به آن موردنت نیز میگویند، یک تکنیک آهنگسازی است. در این روش، یک نت یا آکورد به طور موقت و گذرا به صدا درمیآید و بلافاصله به نت یا آکورد اصلی و پایدار برگشت داده میشود. این کار مانند یک تزئین یا حرکت سریع و رنگآمیزی است که بر زیبایی و جذابیت ملودی میافزاید.
برای مطالعه بیشتر، به نخستین خواننده مرد در رادیو ملی ایران که بود؟ سری سر بزنید.
برای گسترش دانش خود، مقاله آشنایی با دستگاه راستپنجگاه را مطالعه کنید.
این تکنیک کمک میکند تا حرکت بین نتهای اصلی نرمتر و جذابتر شود و در نتیجه گوشنوازی و گیرایی قطعه بیشتر گردد. گزشها معمولاً بسیار کوتاه هستند و شنونده را به سمت هارمونی و نت اصلی بعدی راهنمایی میکنند.
نحوه قرارگیری گزش
گزش در نتنویسی به دو شکل اجرا میشود:
۱. اشارهی سریع به نت بالاتر و بازگشت فوری
۲. اشارهی سریع به نت پایینتر و بازگشت فوری
برای مطالعه بیشتر، به موسیقی تلفیقی چیست ؟ سری سر بزنید.
در اینجا میتوانید اطلاعات کاملتری درباره ساپورت در متد CVT در صداسازی و آواز چیست؟ بیابید.
در اینجا میتوانید اطلاعات کاملتری درباره کلاویه در پیانو چیست ؟ بیابید.
اگر نتی که قرار است گزیده شود، علامت بمل (♭) یا دیز (♯) داشته باشد، یعنی خودِ آن نتِ گزش باید بمل یا دیز اجرا شود.
توجه داشته باشید که بمل یا دیز بودن این نتِ گزش باید با گام قطعه هماهنگ باشد. اگر آهنگساز بخواهد نتی خارج از گام اصلی به عنوان گزش اجرا شود، علامت تغییردهندهی مورد نظرش را دقیقاً روی نشانهی گزش قرار میدهد.
در گزش به سمت نت پایینتر، روند برعکس است؛ یعنی سریع به نت پایینتر رفته و بلافاصله بازمیگردیم. علامت آن نیز مشابه است، با این تفاوت که یک خط کوچک به آن اضافه میشود. در این حالت، اگر قرار باشد به نتی با علامت تغییردهندهی خارج از گام اشاره شود، علامت دیز یا بمل در زیر نشانهی گزش نوشته میشود.
همانطور که اشاره شد، گزش یکی از نشانههای مورد استفاده در موسیقی است. نشانههای مهم دیگری نیز در موسیقی وجود دارند که آشنایی کلی با آنها برای درک بهتر زبان موسیقی ضروری است.
در صورت علاقهمندی، مطلب ماجرای آهنگ یکشنبه غم انگیز چیست؟ را از دست ندهید.
برای درک عمیقتر این موضوع، مطلب علیرضا فیروزیان، مدرس موسیقی کودک را بخوانید.