بررسیهای علمی نشان میدهند که موسیقی اثر قابل توجهی بر حالات روحی و روانی افراد میگذارد. از گذشتههای دور، انسانها از موسیقی به عنوان ابزاری برای تسکین و بهبود حال درونی خود بهره میبردهاند. پژوهشها همچنین به تأثیر موسیقی بر جنین در دوران بارداری و نوزادان پس از تولد پرداخته و یافتههای جالبی در این زمینه منتشر کردهاند. برای آگاهی بیشتر در این مورد، ادامه مطلب را در وبلاگ یافتو مطالعه کنید.
اطلاعات جامعتری در مورد این موضوع را در آشنایی با اصطلاح تحول مقام به دستگاه پیدا کنید.
تاثیر موسیقی بر جنین و نوزاد
ارسطو معتقد است: “وقتی چیزی میشنویم (شعر یا موسیقی) روح ما تغییر میکند”. از زمان پزشکان قدیم مانند بقراط تا قبایل سرخپوست در آمریکا، انسانها همیشه از موسیقی و آهنگ برای ایجاد آرامش و کاهش رنجهای خود بهره بردهاند.
موسیقی تأثیر عمیقی بر عواطف ما میگذارد؛ حتی یک لالایی ملایم و زیبا میتواند نوزاد را آرام کند.
اگر کودکان در زمان جنینی، پس از تولد، در سالهای رشد و حتی در دوره دبیرستان در معرض موسیقیهای کلاسیک قرار گیرند، باهوشتر و با ذکاوتتر خواهند شد.
برای گسترش دانش خود، مقاله آشنایی با فواصل موسیقی ایرانی را مطالعه کنید.
نوزادان از هفته شانزدهم زندگی در رحم مادر به موسیقی پاسخ میدهند و گویی آواز میخوانند. جنین بعد از چهارماهگی به آهنگ واکنش نشان میدهد و حرکتهای او در برابر موسیقی قابل احساس است. این نشان میدهد انسان حتی پیش از تولد به موسیقی پاسخ میدهد.
جنین انسان پس از بیست هفته از شکلگیری میتواند صداهای بیرون و موسیقی را بشنود. پژوهشها نشان داده است که آنها میتوانند آنچه را در محیط رحم مادر شنیدهاند، تا دوازده ماه پس از تولد به یاد آورده و نسبت به آن عکسالعمل نشان دهند.
تأثیر موسیقی بر کودک در دوران بارداری و پس از تولد
گوش دادن به موسیقی مناسب در زمان بارداری میتواند اثرات مثبتی بر رشد جنین داشته باشد. تحقیقات نشان میدهد که موسیقی ملایم و آرامشبخش میتواند به رشد مغز و سیستم عصبی جنین کمک کند. بسیاری از مادران گزارش میدهند که با پخش آهنگهای آرام، حرکات جنین آرامتر و منظمتر میشود.
پس از تولد نیز، نوزادان به صداها و ریتمهای ملایم واکنش خوبی نشان میدهند. لالایی خواندن یا پخش موسیقی کلاسیک ملایم برای نوزاد میتواند به او احساس امنیت بدهد، گریهاش را کاهش دهد و حتی به بهتر خوابیدنش کمک کند. این کار همچنین میتواند پیوند عاطفی بین والدین و نوزاد را تقویت کند.
توجه به این نکته مهم است که حجم صدا باید همیشه کم و ملایم باشد، زیرا گوش نوزاد بسیار حساس است. انتخاب قطعاتی بدون تغییرات ناگهانی در صدا و ریتم، معمولاً نتیجه بهتری دارد. در واقع، موسیقی بخشی از محیط غنی و پر مهر است که به رشد سالم ذهنی و عاطفی کودک یاری میرساند.
تاثیر موسیقی بر نوزادان چگونه است؟
در سالهای گذشته، دانشمندان اطلاعات جدیدی درباره چگونگی رشد مغز به دست آوردهاند. نوزادان در زمان تولد، میلیاردها سلول مغزی به نام نورون دارند. در سالهای ابتدایی زندگی، این سلولهای مغزی شروع به ایجاد اتصال با یکدیگر میکنند. هرچه از این ارتباطات بیشتر استفاده شود، مغز قویتر و توانمندتر میگردد.
اگر کودکان در سالهای اولیه رشد خود به موسیقی گوش دهند، مسیرهای مغزی مربوط به موسیقی در ذهن آنها ایجاد میشود. برخی از این مسیرها میتوانند بر شیوه تفکر و استدلال کودکان نیز تأثیر بگذارند.
برای یادگیری پیشرفته، به سه تار الکتریک ،اولین ساز الکتریک ایرانی مراجعه کنید.
گوش دادن به موسیقی کلاسیک به نظر میرسد که توانایی استدلال فضایی و درک اشکال سهبعدی را در کودکان تقویت میکند. همچنین، یادگیری نواختن یک ساز موسیقی میتواند به بهبود مهارتهای فکری و قدرت تفکر کودک کمک کند.
ارتباط با موسیقی از بدو تولد
شنوایی نوزادان از همان روزهای اول زندگی به سرعت رشد میکند. به همین دلیل، آنها خیلی زود میتوانند با موسیقی ارتباط بگیرند. پدر و مادرها با همراهی و تشویق این علاقه طبیعی فرزندشان به موسیقی، میتوانند پیوند عاطفی عمیقتری با او ایجاد کنند، مهارتهای گفتاری و زبانی او را بهبود بخشند و راهی به سوی دنیایی شگفتانگیز از لذت و شادی برایش باز کنند.
این موضوع نشان میدهد که همانطور که کودکان قبل از حرف زدن، با صدا درآوردن سعی میکنند خود را برای صحبت کردن آماده کنند، در زمینه موسیقی نیز مرحلهای وجود دارد که کودک تلاش میکند موسیقی را تقلید کند، حتی پیش از آنکه بتواند آواهای موزون و دقیقی تولید کند.
اثر موزارت
گفته میشود که گوش دادن به موسیقی، به ویژه موسیقی کلاسیک، به رشد درک فضایی کودک کمک کرده و سبب ایجاد هزاران اتصال جدید بین سلولهای عصبی مغز او میشود. این نوع موسیقی، توانایی حل مسئله و چیدن پازل را نیز در کودکان تقویت میکند. این پدیده با نام “اثر موتزارت” شناخته میشود.
بر اساس یک مقاله علمی، کودکان میتوانند الگوهای ریتمیک را تشخیص دهند. پژوهشگران در مجارستان و هلند به این نتیجه رسیدهاند که حتی نوزادان نیز قادرند تفاوتهای بین ریتمهای مختلف را درک کنند.
جین استندلی، استاد موسیقی در دانشگاه فلوریدا، توضیح میدهد که موسیقی احساس شادی و آرامش ایجاد میکند و میتوان از این ویژگی برای کودکان نیز بهره برد.
شاید یکی از لذتبخشترین کارهایی که برای فرزندتان انجام میدهید، خواندن لالایی برای او باشد، مخصوصاً وقتی که گریه میکند و شما سعی دارید او را به خواب ببرید.
اما اگر از تکرار یک لالایی خاص خسته شدید، نگران نباشید. میتوانید شعرهای دیگری را انتخاب کرده و با آهنگ لالایی برای کودکتان بخوانید. این تغییر، تأثیر مثبت آن بر کودک را کم نخواهد کرد.
حتی در یکی از بیمارستانهای کشور اسلواکی، موسیقیدرمانی به عنوان روشی برای افزایش هوش نوزادان تازه متولد شده آزمایش شده و نتایج بسیار خوبی در بهبود سطح هوش و تقویت حافظه نوزادان شرکتکننده نشان داده است.