ملودیکا شبیه یک ارگ کوچک است که با دمیدن در آن نواخته میشود. به زبان ساده، این ساز شبیه ترکیبی از سازدهنی و پیانو یا آکوردئون است که اندازهای کوچک دارد و به راحتی میتوان آن را حمل کرد. ملودیکا در گروه سازهای بادی با زبانههای آزاد، مانند سازدهنی، جای میگیرد. این ساز تاریخچه طولانی ندارد، اما خیلی زود در دنیای موسیقی شناخته شد و مورد استقبال نوازندگان زیادی قرار گرفت. در ادامه این نوشته از وبلاگ یافتو، بیشتر با این ساز جذاب آشنا خواهید شد.
نواختن ملودیکا
نواختن و کنترل نتها با ملودیکا، در مقایسه با سازدهنی پیچیدهتر است. معمولاً این ساز را با دست چپ نگه میدارند، چرا که طراحی آن برای افراد راستدست است. ملودیکا در دسته سازهای بادی قرار دارد و صدای آن از طریق فوت کردن هوا در آن و همزمان فشار دادن کلیدها ایجاد میشود. هنگام نواختن، نوازنده ساز را با یک دست نگه میدارد، به طوری که یک دست در پشت ساز قرار میگیرد و دست دیگر وظیفه نواختن و فشار دادن کلیدها را بر عهده دارد.
توصیه میشود به مطالعه مقاله تفاوت پوست طبیعی و مصنوعی در ساخت دف ادامه دهید.
تاریخچه ساز ملودیکا
ملودیکا برای اولین بار در کشور ایتالیا و به دست فردی به نام آندری بورل ساخته شد. در آن زمان، نام این ساز کلاویتا بود. اما شکل امروزی و مدرن ملودیکا در سال ۱۹۵۰ توسط شرکت هوهنر ارائه شد و از آن پس با نام ملودیکا شناخته شد.
در دهه ۱۹۶۰ نوازندگان بسیاری شروع به نواختن این ساز کردند. از جمله این افراد میتوان به استیو رایش اشاره کرد و پس از آن نیز هنرمندان سرشناسی مثل فیل مور در آلبوم هرمتو پاسکول از ملودیکا استفاده کردند.
در ایران نیز گفته میشود نخستین بار سامان احتشامی، پیانیست شناختهشده ایرانی، این ساز را به عنوان یک ساز اصلی به مردم معرفی کرد.
انواع ملودیکا
این ساز بر اساس دامنهی صوتی که دارد، به شکلهای مختلفی دستهبندی میشود.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه موزیکالیته به چه معناست؟.
سوپرانو و آلتو
ملودیکاهای سوپرانو و آلتو نسبت به بقیه مدلها، صدای رساتر و زیرتری دارند. برخی از ملودیکاها به شکلی ساخته شدهاند که بتوان با هر دو دست آنها را نواخت. در این نوع ساز، معمولاً کلیدهای سفید با دست راست و کلیدهای مشکی با دست چپ نواخته میشوند.
برای درک عمیقتر این موضوع، مطلب آشنایی با انواع صدای مردان را بخوانید.
تنور
صدای ساز ملودیکای تنور، از ملودیکای سوپرانو کمی بمتر است. روش نواختن آن هم به این صورت است که نوازنده با دست راست روی صفحه کلید (کیبورد) نواخته و با دست چپ، دسته پشتی ساز را نگه میدارد. اگر نوازنده بخواهد این ساز را مانند مدلهای سوپرانو و آلتو با هر دو دست بنوازد، میتواند یک لوله پلاستیکی مخصوص به آن اضافه کند.
باس
در میان انواع ساز ملودیکا، ملودیکای باس عمیقترین و بمترین صدا را تولید میکند. این نوع از ملودیکا، از نمونههای نادر و همچنین از گرانقیمتترین انواع این ساز به شمار میرود.
توصیه میکنیم حتماً مقاله آشنایی با انواع نی را مطالعه کنید.
مقاله بهترین سایز کالیمبا برای شروع کدام است؟ منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
آکوردینا
ملودیکای آکوردینا یک نوع قدیمیتر از این ساز است که معمولاً از چوب یا فلز ساخته میشود. در این مدل، به جای صفحهکلید معمولی، از دکمههایی برای نواختن نتها استفاده میشود. دکمههای این ساز اغلب فلزی هستند، ولی در انواع ارزانقیمتتر، ممکن است از پلاستیک ساخته شده باشند.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه آشنایی با انواع صدای زنان.
برای گسترش دانش خود، به مقاله بررسی تاثیر موسیقی موتزارت بر روی مغز سر بزنید.
توصیه میکنیم حتماً مقاله سونوریته در موسیقی به چه معناست؟ را مطالعه کنید.
ملودیکا
ساز ملودیکا با اسمهای مختلفی در بازار وجود دارد. بعضی از این نامها عبارتاند از: ملودیون، تریولا، ملودیا، پیانیکا، ملودی هورن، دیامونیکا، پیانتا و کالویتا.
مقاله مارک نافلر، گیتاریست تحسین شده بریتانیایی حاوی اطلاعات جامعی است.