ایران سرزمین بزرگان و نامآوران بسیاری است که هر یک گوهری درخشان در تاریخ پرافتخار این مرز و بوم به شمار میآیند. در میان این چهرههای ماندگار، زنان هنرمند جایگاهی ویژه و بیهمتا دارند. یکی از این بانوان تأثیرگذار، قمرالملوک وزیری است. در ادامه با زندگی و آثار این هنرمند نامدار ایرانزمین بیشتر آشنا خواهیم شد.
اطلاعات جامعتری در مورد این موضوع را در پلیفونی در پیانو به چه معناست؟ پیدا کنید.
بیوگرافی قمرالملوک وزیری
قمرالملوک وزیری که نام اصلیاش قمرخانم سید حسینخان بود، در سال ۱۲۸۴ در شهر تاکستان به دنیا آمد.
زمانی که کمتر از دو سال داشت، پدر و مادرش را از دست داد و پس از آن، مادربزرگش که در مجالس زنان دربار مراسم روضهخوانی برگزار میکرد، سرپرستی او را بر عهده گرفت. قمرخانم در کودکی همراه مادربزرگش به مراسم عزاداری میرفت و با اشتیاق و صدای زیبا و کودکانهاش، فضای مجلس را چنان دلنشین میکرد که گویی یک اجرای موسیقی است.
در صورت علاقهمندی، مطلب آشنایی با استاد کیوان ساکت را از دست ندهید.
آغاز فعالیت حرفه ای
در دوران جوانی، در یک مهمانی، یکی از ثروتمندان تهران به نام آقای بحرینی صدای او را شنید و او را به مرتضی نیداود، نوازنده سرشناس تار، معرفی کرد.
او به مدت سه سال نزد مرتضی نیداود ردیفهای موسیقی ایرانی را فراگرفت. در سن نوزده سالگی، در هتل گراند تهران کنسرتی اجرا کرد. این اولین باری بود که یک زن، آن هم بدون حجاب، در ایران کنسرت عمومی برگزار میکرد. در آن برنامه، ترانه “مرغ سحر” را که ساخته نیداود و شعر آن از ملکالشعرای بهار بود خواند و برای آواز در دستگاه ماهور نیز شعری از ایرج میرزا را انتخاب کرد.
از آنجا که تمایلی به سفر به هند یا اروپا نداشت، شرکتهای ضبط موسیقی از انگلیس و آلمان نمایندگانی به تهران فرستادند تا صدای او را روی صفحههای گرامافون ضبط کنند.
اجرای ترانه های سیاسی و اجتماعی
قمرالملوک وزیری اولین خواننده زنی بود که ترانههایی با موضوع مسائل سیاسی و اجتماعی را برای اجرا در کنسرتها و ضبط روی صفحه انتخاب کرد. او برنامههای خیریه برگزار میکرد و درآمد حاصل از بیشتر اجراهایش را صرف زندگی دوازده فرزندخواندهاش و همچنین حمایت از چندین پرورشگاه مینمود.
توصیه میکنیم این مطلب زندگی شخصی استاد محمدرضا شجریان را حتماً بخوانید.
داریوش پیرنیاکان در روزنامه اعتماد در یادداشتی درباره قمرالملوک وزیری نوشته است: «اگرچه در گذشته خوانندگان زن برجستهای مانند ایرانالدوله، روحانگیز، ملوک ضرابی و … داشتیم، اما واقعیت این است که هیچیک از نظر کیفیت صدا و سطح اجرا نتوانستند به جایگاه هنری قمر برسند. صدای او از هر جهت بینقص است. بیان شعر، گزینش اشعار و تحریرهایش همه دقیق و مناسب است. تغییرهای ملودیکی که روی نتهای مختلف انجام میدهد بسیار سنجیده است و در کل صدایی کامل و گسترده دارد؛ به این معنی که هم محدوده صدای بم، هم محدوده صدای زیر و هم محدوده میانی را بهخوبی و با تسلط اجرا میکند.»
در صورت علاقهمندی، مطلب تفاوت ساز تنبور و سه تار را از دست ندهید.
اگر سوالاتی دارید، مقاله اکتاو چیست؟ به شما کمک خواهد کرد.
استاد غلامحسین بنان نیز درباره قمر گفته بود: قمرالملوک ام کلثوم ایران است.
وفات
قمرالملوک وزیری در چهاردهم مردادماه سال ۱۳۳۸، پس از آنکه دچار سکته مغزی شد، از دنیا رفت. پیکر او را در گورستان ظهیرالدوله به خاک سپردند.
برای مطالعه بیشتر، به ماجرای آهنگ یکشنبه غم انگیز چیست؟ سری سر بزنید.