در یک گروه بزرگ موسیقی که به آن ارکستر میگویند، هر نوازنده کار و مسئولیت خاص خودش را دارد. پس از رهبر ارکستر، مهمترین نقش را معمولاً فردی به نام “کنسرت مستر” بر عهده دارد که همان نوازندهٔ اول ویولن است. اگر دوست دارید بدانید کنسرت مستر دقیقاً چه کاری انجام میدهد، چرا جایگاه او اینقدر مهم است و به چه دلیل این سمت معمولاً به یک ویولنیست سپرده میشود، در ادامه این مطلب همراه ما باشید.
اطلاعات جامعتری در مورد این موضوع را در زندگینامه عبدالله دوامی پیدا کنید.
توصیه میکنیم این مطلب نکات مهم برای خرید سه تار خوش صدا را حتماً بخوانید.
کنسرت مستر کیست؟
کنسرتمستر، نوازنده اصلی ویولن در یک ارکستر است. او بعد از رهبر ارکستر، مهمترین نقش را در گروه دارد. کنسرتمستر که به عنوان ویولنیست اول شناخته میشود، در صندلی اول و در کنار جایگاه رهبر مینشیند.
معمولاً پس از این که بقیه اعضای ارکستر در جای خود قرار گرفتند، کنسرتمستر به تنهایی روی صحنه میآید، به حضار تعظیم میکند و مورد تشویق قرار میگیرد.
او تمام قسمتهای تکنوازی ویولن را اجرا میکند و همچنین قبل از شروع برنامه، مسئولیت کوک کردن سازهای ارکستر را بر عهده دارد. کنسرتمستر به عنوان بهترین نوازنده ویولن گروه، با نواختن و حرکت آرشهاش، بخش سازهای زهی را هماهنگ میکند.
در آغاز یا پایان برنامه، معمولاً کنسرتمستر به نمایندگی از تمام اعضای ارکستر، با رهبر دست میدهد. این کار، نماد قدردانی از همکاری و تلاش جمعی گروه است.
وظایف کنسرت مستر یا ویولنیست اول
تنظیم و هماهنگی ارکستر قبل از شروع برنامه
برای گسترش دانش خود، مقاله دلیل شباهت ربنای استاد شجریان و آواز ام کلثوم را مطالعه کنید.
نواختن قسمتهای سولو ویولن (به غیر از کنسرتو که توسط نوازنده مهمان اجرا میشود)
برای گسترش دانش خود، به مقاله مهمترین پیانیست زنده در جهان سر بزنید.
هماهنگسازی گروه سازهای زهی با حرکت آرشه و نواختن
ایجاد ارتباط میان رهبر و نوازندگان ارکستر
مقاله تعریف رنگ در موسیقی منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
تعیین جزئیات فنی مربوط به ویولن و دیگر سازهای زهی
رهبری ارکستر در شرایط خاص و ضروری
چرا کنسرت مستر همیشه باید ویولنیست باشد؟
در دوره موسیقی باروک، ساز هارپسیکورد نقش اصلی را در ارکستر داشت. آهنگسازان پشت این ساز مینشستند و با کمک آن هارمونی قطعات را کنترل میکردند. با این حال، هارپسیکورد برای هدایت و رهبری ارکستر چندان مناسب نبود. چون نوازنده برای نواختن آن باید هر دو دستش را روی صفحه کلید میگذاشت، در نتیجه فقط با تکان دادن سر میتوانست نوازندگان را راهنمایی کند. این روال تا زمانی ادامه داشت که ویولنها به ارکستر اضافه شدند.
در اواخر سده هفدهم، نوازندگان ویولن که در آهنگسازی هم تبحر داشتند، به جمع ارکسترها پیوستند. خیلی زود، نوازنده اول ویولن — همانطور که هارپسیکوردنواز این کار را میکرد — نقش رهبری ارکستر را بر عهده گرفت. طبیعتاً یک ویولنیست آزادی حرکت بیشتری داشت و حتی میتوانست با حرکت دادن آرشهاش، نشانههای رهبری را به گروه بدهد.
در برخی اجراهای اپرا و آثار ارکستری، هارپسیکوردنواز و نوازنده اول ویولن با هم ارکستر را رهبری میکردند. هارپسیکورد مسئول راهنمایی خوانندگان بود و ویولنیست اول نوازندگان را هدایت میکرد. اما این روش هم مشکلات خودش را داشت و حضور دو رهبر گاه باعث بینظمی میشد.
اگر به این موضوع علاقه دارید، میکروفن های مناسب برای ضبط صدا و ساخت استودیوی خانگی را از دست ندهید.
سرانجام نوازندگان اول ویولن در این نقش پیروز شدند، چون آهنگسازان به تدریج قطعاتی قویتر و هماهنگتر نوشتند که دیگر نیازی به هارپسیکورد نداشت.
در اواخر سده هجدهم، با پیچیدهتر شدن موسیقی، ویولنیستهای اول در انجام همزمان نوازندگی و رهبری ارکستر دچار مشکل شدند. به همین دلیل تصمیم گرفته شد یک رهبر اختصاصی برای ارکستر در نظر گرفته شود.
امروزه نیز در ارکسترها فردی به نام کنسرتمستر حضور دارد، اما برخلاف گذشته، نقش اصلی رهبری ارکستر را بر عهده ندارد و فقط به عنوان رابط بین نوازندگان و رهبر اصلی عمل میکند.