این باور قدیمی که افراد ناشنوا نمیتوانند موسیقی را درک کنند، کاملاً نادرست است. در طول تاریخ و حتی در زمان حال، نوازندگان و آهنگسازانی بودهاند که با وجود کمشنوایی، آثار زیبایی خلق کردهاند. اما سوال اینجاست که اگر فردی ناشنوا باشد، چطور موسیقی را حس میکند؟ در این نوشته از وبلاگ یافتو، میخواهیم به این پرسش پاسخ دهیم.
تفاوت ناشوایان در شنیدن موسیقی
هر فردی که کمشنوایی دارد، موسیقی را به شکل خاص خود درک میکند؛ چون میزان ناشنوایی در افراد مختلف، بسیار متفاوت است. شنوایی معمولی، صداهایی با بلندی ۲۰ دسیبل و کمتر را شامل میشود. اگر کسی کمشنوایی خفیف داشته باشد، صداهای بین ۲۰ تا ۴۰ دسیبل را به خوبی متوجه نمیشود. در کمشنوایی متوسط، این محدوده به ۴۱ تا ۷۰ میرسد. اگر کمشنوایی شدید باشد، فرد صداهای بین ۷۱ تا ۹۵ دسیبل را به سختی میشنود و در حالت عمیق، صداهای بالاتر از ۹۵ دسیبل نیز قابل درک نیست. افرادی که کاملاً ناشنوا هستند، فقط قادرند صداهای درون بدن خود، مثل ضربان قلبشان را احساس کنند.
بنابراین، نوع و میزان کمشنوایی و همچنین زمان شروع آن (از تولد یا بعداً در زندگی)، باعث میشود هر فرد تجربهٔ متفاوتی از موسیقی داشته باشد.
فرآیند شنیدن صوت
برای درک چگونگی درک موسیقی توسط افراد ناشنوا، ابتدا باید بدانیم شنیدن چگونه رخ میدهد. صدا در اثر لرزش یک شیء به وجود میآید که امواج صوتی ایجاد میکند. اگر این لرزشها به اندازه کافی سریع باشند، مسیری از شیء تا پرده گوش ما ایجاد میکنند. سپس پرده گوش ما میلرزد و این امواج را از گوش میانی به گوش داخلی میفرستد. سرعت لرزش، فاصله و محیط اطراف بر بلندی صدا اثر میگذارند؛ به همین دلیل وقتی از منبع صدا دور میشویم، صدای ضعیفتری میشنویم.
وقتی امواج صوتی به گوش داخلی میرسند، این لرزشها به پیامهای عصبی تبدیل میشوند. سپس مغز این پیامها را دریافت کرده و صداها را تحلیل میکند. این مرحله پردازش صدا در مغز برای افراد شنوا و ناشنوا یکسان است و هر دو از بخشهای مشابهی از مغز استفاده میکنند. تفاوت اصلی در نحوه دریافت این پیامهاست. افراد ناشنوا صدا را از طریق گوش دریافت نمیکنند، بلکه آن را از طریق حس لامسه درک میکنند! برای درک این موضوع، باید با مفهوم انعطافپذیری مغز آشنا شویم.
توصیه میشود به مطالعه مقاله دوتار ،سازی با فقط دو تار ادامه دهید.
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً روحوضی یا سیاه بازی ،ترکیبی از نمایش و موسیقی را بخوانید.
در پدیده انعطافپذیری مغز، بخشهای مختلف مغز با هم همکاری میکنند تا کمبود یکی از حواس—در اینجا حس شنوایی—جبران شود. مناطقی مانند هسته اکومبنس، آمیگدال، قشر شنوایی و قشر حسی به افراد ناشنوا و کمشنوا کمک میکنند. دکتر دین شیباتا، استادیار رادیولوژی در دانشگاه واشنگتن، میگوید: «اطلاعات ارتعاشی اساسا دارای ویژگی های مشابه اطلاعات صوتی هستند؛ بنابراین منطقی است که در ناشنوایان، یک روش ممکن است جایگزین روش دیگر در همان ناحیه پردازش مغز شود.»
برای مطالعه بیشتر، به زایلوفون یک شروع عالی موسیقی کودک سری سر بزنید.
اگر به این موضوع علاقه دارید، هر آنچه باید در مورد فلوت ریکوردر بدانید را از دست ندهید.
اگر سوالاتی دارید، مقاله سبک اکاپلا ، صدا سازی با دهان به شما کمک خواهد کرد.
اگر به این موضوع علاقه دارید، ۵ موسیقی برتر تاریخ سینمای جهان را از دست ندهید.
توصیه میشود به مطالعه مقاله بهترین آموزشگاه دف در شرق تهران ادامه دهید.
توصیه میکنیم حتماً مقاله اردشیر کامکار ،رونق دهنده هنر کمانچه نوازی معاصر را مطالعه کنید.
برای مطالعه بیشتر، به معرفی ساز یوکللی یا اوکله له سری سر بزنید.
افراد ناشنوا چطور موسیقی را احساس میکنند؟
افراد ناشنوا موسیقی را با گوش خود نمیشنوند، اما میتوانند آن را به شکل دیگری درک کنند. آنها ارتعاشات و لرزشهای موسیقی را با بدن خود حس میکنند و از این طریق با آن ارتباط برقرار مینمایند. در ادامه به روشهایی میپردازیم که افراد ناشنوا از طریق آنها، موسیقی را احساس و تجربه میکنند.
ارتعاشات
همانطور که گفتیم، صدا از لرزشهایی در هوا به وجود میآید و افراد ناشنوا میتوانند این لرزشها را در بدن خود حس کنند. این موضوع به ویژه دربارهٔ نتهای بم و ریتم موسیقی صادق است که لرزش بیشتری ایجاد میکنند. آنها میتوانند این ارتعاشات را به روشهای مختلفی تجربه کنند؛ مثلاً با گذاشتن دستهایشان روی بلندگو یا هندزفری، یا با حس کردن لرزش زمین در یک کنسرت زیر پاهایشان. حتی اگر کفشهایشان را دربیاورند، این لرزشها را بهتر و واضحتر احساس خواهند کرد.
زبان اشاره و لبخوانی
متن بازنویسی شده:
اشعار، بخش بسیار مهمی از هر آهنگ هستند. افرادی که ناشنوا هستند میتوانند در کنسرت، یک مترجم زبان اشاره را با خود همراه کنند تا با کمک او، مفهوم شعر را متوجه شوند. از سوی دیگر، کسانی که کمشنوا هستند اغلب با نگاه کردن به حرکت لبهای خواننده و لبخوانی، میتوانند بفهمند چه میگوید. در بعضی از برنامههای زنده، متن شعر روی یک صفحه نمایش بزرگ نشان داده میشود که این کار هم برای ناشنوایان بسیار مفید است. علاوه بر اینها، خارج از فضای کنسرت، افراد ناشنوا میتوانند با جستجو در اینترنت، متن آهنگها را پیدا کنند و از این راه با دنیای موسیقی ارتباط بگیرند.
برای درک عمیقتر این موضوع، مطلب اصطلاح موومان به چه معناست؟ را بخوانید.
گام صدا
گام همان ویژگی است که هر صدا را از دیگری متمایز میکند. هر فرد بسته به میزان شنوایی خود، توانایی متفاوتی در تشخیص گام صداها دارد. اما یک قاعده کلی در مورد درک گام توسط افراد کمشنوا وجود دارد: معمولاً شنیدن صداهای زیر، مانند صدای زنان، برایشان سخت است و در مقابل، صداهای بم و کلفت را راحتتر میشنوند. به همین خاطر، اگر برای این افراد موسیقی با صدای خوانندگانی که صدای بم دارند پخش شود، بهتر میتوانند با آن ارتباط بگیرند و از آن لذت ببرند.
تکنولوژیهای جدید
افرادی که قادر به شنیدن نیستند، چطور موسیقی را درک میکنند؟
برای پاسخ به این پرسش، لازم است به فناوریهای نوین اشاره کنیم. یکی از این ابزارها، «ساوندشرت» نام دارد؛ یک لباس ویژه که برای ناشنوایان طراحی شده است. این لباس با استفاده از ۱۶ حسگر مختلف، ارتعاشات و حس موسیقی را همزمان به فرد ناشنوا منتقل میکند.
علاوه بر این، برخی سمعکهای امروزی نیز وجود دارند که میتوان از آنها مانند هدفون استفاده کرد و از طریق آنها موسیقی را احساس کرد.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله آشنایی با اصطلاحات پایه ای و اصلی موسیقی مراجعه کنید.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه چگونه بهترین آموزشگاه موسیقی را انتخاب کنیم ؟.
کنسرت
در اجرای کنسرت، صدا با شدت زیادی پخش میشود و لرزشهای آن به راحتی حس میشود. همچنین چراغها هماهنگ با موسیقی تغییر میکنند و متن ترانهها نیز نمایش داده میشود. این عوامل باعث میشوند تا افراد ناشنوا نیز بتوانند موسیقی را به خوبی درک کنند و از آن لذت ببرند.