گیتار یکی از سازهای پرطرفدار است که در انواع گوناگونی ساخته میشود. یکی از نمونههای معروف در این خانواده، گیتار بیس است. صدای گیتار بیس با کمک یک دستگاه تقویتکننده الکترونیکی (آمپلیفایر) بلندتر و واضحتر میشود. در ادامه این نوشته از وبلاگ یافتو، بیشتر با ساز گیتار بیس و مشخصات آن آشنا خواهیم شد.
معرفی ساز گیتار بیس (guitar bass)
گیتار بیس که با نامهای بیس یا گیتار بیس الکتریک هم شناخته میشود، یک ساز زهی است. نوازندگان معمولاً آن را با انگشتان و شست دست راست مینوازند و از تکنیکهایی مانند کشیدن سیم، ضربه زدن با کف دست، پاپ کردن، یا استفاده از زخمهای به نام پیک بهره میبرند.
برای گسترش دانش خود، به مقاله موزیکالیته به چه معناست؟ سر بزنید.
توصیه میکنیم حتماً مقاله ایوت گریگوریان مدرس پیانو را مطالعه کنید.
صدای این ساز توسط دستگاهی به نام آمپلیفایر (تقویتکننده) بلند و واضح میشود. گیتار بیس برای تولید نتهای بم و کمفرکانس طراحی شده است.
برای گسترش دانش خود، به مقاله موسیقی متن چیست؟ سر بزنید.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه بهترین سایز کالیمبا برای شروع کدام است؟.
در اینجا میتوانید اطلاعات کاملتری درباره مرصع خوانی چیست ؟ بیابید.
مقاله تعریف رنگ در موسیقی منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله تاریخچه موسیقی فیلم مراجعه کنید.
از لحاظ شکل، بسیار شبیه گیتار الکتریک است، اما معمولاً بدنهاش بزرگتر، دستهاش بلندتر و تعداد سیمهای آن چهار عدد (گاهی پنج یا شش) است. سیمهای بیس یک اکتاو پایینتر از گیتار الکتریک کوک میشوند و در محدوده صوتی بم قرار دارند.
این ساز در دو نوع پردهدار و بدون پرده ساخته میشود، اما در موسیقیهای رایج و پاپ، بیشتر از نوع پردهدار آن استفاده میشود. همچنین گونهای از گیتار بیس به نام بیس آکوستیک وجود دارد که بدنهای توخالی و شبیه به گیتار آکوستیک دارد.
تاریخچه گیتار بیس
پیش از سال ۱۹۵۰ میلادی، معمولاً از سازی به نام “کنترباس” برای تولید نتهای بم و پایین استفاده میشد. اما از حدود آن سال به بعد، به ویژه در سبکهای موسیقی “راک” و “پاپ”، گیتار بیس به طور گسترده جای کنترباس را گرفت. امروزه از گیتار بیس به عنوان یک ساز تکنواز نیز در سبکهایی مانند “جز”، “لاتین”، “فانک” و “فلامنکو” استفاده میشود.
در دهه ۱۹۳۰، پاول توتمارک، نوازنده و مخترع اهل واشینگتن، نخستین گیتار بیس الکتریک را ساخت. این ساز دارای پردهبندی بود و برای نواختن به شکل افقی طراحی شده بود. شرکت سازنده او به نام “آئودیووکس” در آن زمان مدلی به نام “۷۳۶ Bass Fiddle” تولید کرد که چهار سیم داشت، پردهبندی شده بود و بدنهای توپر به طول ۳۰.۵ اینچ داشت.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله پرواز همای کیست؟ مراجعه کنید.
تغییر شکل این ساز به فرمی شبیه گیتار، باعث شد در دست گرفتن آن راحتتر شود و حمل و نقل آن نیز آسانتر گردد. بعدها با افزایش تعداد پردهها، نوازندگان بیس آزادی عمل بیشتری در اجرا پیدا کردند. در سال ۱۹۴۷، باد توتمارک مدلی مشابه “Fiddle 736” را برای شرکتی به نام سرنادر به فروش رساند؛ با این حال، اختراعات خانواده توتمارک نتوانست در بازار به موفقیت تجاری چشمگیری دست یابد.
مقاله آشنایی با متد آموزش ویولن به سبک سوزوکی منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
توصیه میکنیم این مطلب زندگینامه عبدالله دوامی را حتماً بخوانید.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه بیوگرافی رامین جوادی، آهنگساز سریال بازی تاج و تخت.
در اینجا میتوانید اطلاعات کاملتری درباره سونوریته در موسیقی به چه معناست؟ بیابید.
در صورت علاقهمندی، مطلب مهتا شهیدیان مدرس گیتار کلاسیک، پاپ و فلامنکو را از دست ندهید.
سازندگان اولین گیتار بیس توپر الکتریکی
لئو فندر به همراه جورج فولرتن نخستین سازندگان گیتار بیس الکتریکی با بدنه توپر بودند. این گیتار تازه که “فندر پرسیژن” نام گرفت، در سال ۱۹۵۱ به دنیا معرفی شد و به یک مدل رایج و استاندارد در صنعت موسیقی تبدیل شد.
توصیه میکنیم این مطلب ماجرای نی نوازی که از ملکه انگلیس گردنبند گرفت را حتماً بخوانید.
“پرسیژن بیس” یا همان P-bass که در ابتدا ظاهری ساده و تقریباً شبیه به یک تخته سنگ داشت، در مدل “تلکستر” به گیتاری با بدنهای خمیده و لبههای صاف تغییر کرد که نواختن آن را بسیار راحتتر میساخت. این مدل همچنین مجهز به یک پیکاپ چهارقطبی و تکسیمپیچ بود.
در صورت علاقهمندی، مطلب خوانندگی در سن بلوغ را از دست ندهید.
در صورت علاقهمندی، مطلب نکات مهم برای خرید سه تار خوش صدا را از دست ندهید.
ساختار گیتار بیس
بدنه گیتار بیس معمولاً از چوب ساخته میشود، اما گاهی از موادی مانند گرافیت یا مواد ترکیبی (کامپوزیت) هم برای ساخت آن استفاده میکنند.
انواع مختلفی از چوبها برای ساختن بدنه، دسته (گردن) و صفحه انگشتگذاری (صفحه پرده) گیتار بیس مناسب هستند. با این حال، رایجترین چوبها همانهایی هستند که در گیتار الکتریک معمولی هم به کار میروند.
معمولاً برای بدنه از چوب توسکا، زبان گنجشک یا ماهون استفاده میشود. دسته گیتار بیس اغلب از چوب افرا ساخته میشود و صفحه انگشتگذاری آن هم معمولاً از رزوود (چوب بلسان بنفش) یا ابونیت است.
اگرچه این انتخابهای سنتی بسیار رایج هستند، اما سازندگان ساز گاهی بنا به دلایل مربوط به کیفیت صدا (تونال) یا زیبایی ظاهری، از انواع دیگر چوبها نیز در ساخت گیتارهای بیس مختلف استفاده میکنند.
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً تاریخـچه موسیقی متن در ایران را بخوانید.
در اینجا میتوانید اطلاعات کاملتری درباره لباسی از جنس صدا برای ناشنوایان بیابید.