سنتور یکی از سازهای سنتی ایران است که برای داشتن صدای مناسب و دلنشین، باید به درستی کوک شود. در این نوشته از وبلاگ یافتو، قصد داریم نحوه کوک کردن سنتور در دستگاههای موسیقی ایرانی را مرور کنیم. امیدواریم تا پایان این مطلب با ما همراه باشید.
اطلاعات جامعتری در مورد این موضوع را در آشنایی با سبک جاز پیدا کنید.
ساز سنتور
کوک کردن سنتور در مقایسه با بسیاری از سازهای دیگر، کاری دشوارتر و وقتگیرتر محسوب میشود و این موضوع همواره یکی از چالشهای اصلی هنرجویان و نوازندگان این ساز است. تعداد زیاد سیمهای سنتور باعث میشود که کوک کردن آن به زمان و تمرکز قابل توجهی نیاز داشته باشد. البته هنگامی که نوازنده با روش صحیح و اصول کوک آشنا شود، میتواند این کار را با سرعت بیشتری انجام دهد. همچنین برای اجرای قطعات در دستگاههای مختلف موسیقی ایرانی، لازم است تنظیم کوک سنتور تغییر کند، به همین دلیل اهمیت و تکرار فرآیند کوک در این ساز بیش از سایر سازها است.
در صورت علاقهمندی، مطلب ساز ویولن سل را بیشتر بشناسید را از دست ندهید.
سیم های سنتور
سیمهای سنتور از یک سر به قسمت سیمگیر و از سر دیگر به گوشیهای ساز وصل میشوند. این گوشیها در دو طرف سنتور قرار دارند. سیمها از روی خرک رد میشوند و محل استقرارشان روی ساز به این شکل مشخص میگردد. روی هر خرک، چهار سیم قرار میگیرد که همگی دقیقاً با یک نت کوک میشوند. برای مشخص کردن کوک سنتور، از خرکها کمک میگیرند و هر خرک را با نام یک نت میشناسند. کوک هر خرک بسته به دستگاه موسیقی میتواند متفاوت باشد. پیش از آنکه کوک سیمها را تغییر دهید، باید مطمئن شوید جای خرک درست باشد تا سیم روی نت درست خودش کوک شود. رایجترین کوک برای سنتور، کوک «شور سل» است که معمولاً نوآموزان نوازندگی را با همین کوک آغاز میکنند.
در اینجا میتوانید اطلاعات کاملتری درباره تفاوت ساز بندیر و دف بیابید.
توصیه میکنیم حتماً مقاله ساز نی را بیشتر بشناسید را مطالعه کنید.
کوک سنتور در دستگاه های مختلف
برای نواختن ساز در دستگاههای گوناگون، لازم است کوک ساز را با توجه به همان دستگاه عوض کنید.
کوک شور به عنوان پایه و اساس بسیاری از دستگاهها در نظر گرفته میشود. با همین کوک میتوانید گوشههای آوازی ابوعطا، دشتی، بیات ترک و افشاری را نیز بنوازید.
کوک دستگاه شور
خرک اول: نت می بمل روی سیمهای زرد و سفید و همچنین سیم پشت خرک
خرک دوم: نت فا برای همه سیمها
خرک سوم: نت سل برای همه سیمها
خرک چهارم: نت لا بمل برای سیمهای زرد و سفید و نت لا بمل برای سیم پشت خرک
خرک پنجم: نت سی بمل برای همه سیمها
خرک ششم: نت دو برای همه سیمها
خرک هفتم: نت ر طبیعی برای سیمهای سفید و پشت خرک و نت ر بمل برای سیم زرد
خرک هشتم: نت می بمل برای همه سیمها
خرک نهم: نت فا برای همه سیمها
برای یادگیری پیشرفته، به تفاوت میزان ساده و ترکیبی چیست؟ مراجعه کنید.
برای گسترش دانش خود، مقاله همه چیز درباره ساز ویولا را مطالعه کنید.
برای گسترش دانش خود، مقاله آشنایی با انواع پیک گیتار را مطالعه کنید.
اگر هنگام نواختن سنتور در دستگاههای مختلف، از راهنمای بالا استفاده کنید و ساز را بر اساس آن کوک نمایید، صدای ساز بسیار دلنشینتر و زیباتر خواهد شد.
نکات کلیدی در زمان کوک سنتور
آچار کوک را به نرمی بچرخانید و از سفت کردن بیش از حد سیمها خودداری کنید، زیرا ممکن است سیمها پاره شوند.
هنگام کوک کردن، دست و صورت خود را در نزدیکی سیمها قرار ندهید تا در صورت پاره شدن سیم، آسیبی به شما نرسد.
اگر سیمهای ساز کهنه هستند، پیش از شروع کوک، آنها را تعویض کنید.
ساز را در جای خیلی سرد یا خیلی گرم نگذارید، زیرا این کار باعث میشود ساز از کوک خارج شود.
برای گسترش دانش خود، مقاله نکات مهم در هنگام خرید سیم گیتار را مطالعه کنید.
برای مطالعه بیشتر، به جولیان بریم ، نوازنده ای با القاب سلطنتی سری سر بزنید.