سنتور سازی است که به مرور زمان، چه در حال نواختن باشد و چه در حالت معمولی، گرد و خاک روی آن جمع میشود. این گرد و خاک اگر مرتب پاک نشود، ممکن است به مرور زمان هم ظاهر ساز را کدر کند و هم روی کوک آن تأثیر منفی بگذارد. به همین دلیل بهتر است حداقل هفتهای یک بار سنتور خود را تمیز کنید.
برای تمیز کردن این ساز باید دقت کنید، چون اگر به درستی انجام نشود، ممکن است به آن آسیب برسانید. در ادامه یک راهنمای ساده و پنج مرحلهای برای تمیز کردن سنتور آورده شده تا بتوانید به راحتی از ساز خود مراقبت کنید. همچنین اگر میخواهید اطلاعات بیشتری درباره نگهداری از سنتور به دست آورید، میتوانید به وبلاگ یافتو مراجعه کنید.
در صورت علاقهمندی، مطلب ویژگی های پیش درآمد در موسیقی سنتی چیست؟ را از دست ندهید.
توصیه میکنیم این مطلب قمرالملوک وزیری، ام کلثوم ایران را حتماً بخوانید.
در صورت علاقهمندی، مطلب ویژگی های ساز کاخن را از دست ندهید.
توصیه میکنیم این مطلب طناز اسداللهی مدرس ویولن و ویولا را حتماً بخوانید.
وسایل موردنیاز برای تمیز کردن سنتور
وسایل مورد نیاز:
یک میل بافتنی، خطکش یا یک تکه سیم
اگر به این موضوع علاقه دارید، رهبر ارکستر، پدر بیان موسیقی را از دست ندهید.
یک تکه پارچه نمدی یا پارچه میکروفایبر
اگر سوالاتی دارید، مقاله اثر نزدیکی در میکروفن چیست؟ به شما کمک خواهد کرد.
پر شترمرغ یا یک قلمو
روغن زیتون
سشوار یا دستگاه باد گرم (در صورت تمایل)
مراحل گام به گام تمیز کردن سنتور
۱. انتخاب دستمال مناسب
برای شروع، یک دستمال از جنس نمد یا میکروفایبر تهیه کنید. این نوع دستمالها به خوبی گرد و خاک را به خود جذب میکنند. اندازهٔ دستمال باید حداقل به پهنای ساز شما باشد. ضخامت دستمال هم مهم است؛ اگر خیلی کلفت باشد، تمیز کردن قسمت سمت راست سنتور، یعنی زیر سیمهای زردرنگ پشت خرک، سخت خواهد شد. یادتان باشد که هیچوقت دستمال را خیس نکنید، چون این کار باعث زنگزدن سیمها میشود.
۲. رد کردن پارچه از زیر سیمها
یک میله نازک مثل خطکش یا یک تکه سیم بردارید و پارچه را از لای سیمهای سنتور رد کنید. بعد، دو سر پارچه را با دست بگیرید و به آرامی روی سطح چوبی ساز به طرفین بکشید. این روش به شما کمک میکند تا گرد و غبار روی سنتور را به خوبی پاک کنید.
۳. استفاده از دستگاه بلوور یا سشوار (اختیاری)
مرحله سوم برای تمیز کردن سنتور، یک روش اختیاری است و میتواند جایگزین مرحله دوم شود. بعضی افراد به جای استفاده از دستمال و میله، از سشوار یا دستگاه باد برای پاک کردن گرد و غبار ساز کمک میگیرند. اما این روش معمولاً توصیه نمیشود، چون ممکن است فشار هوا باعث به هم خوردن کوک سنتور شود. بنابراین بهتر است به همان روش مرحله دوم بسنده کنید.
۴. تمیز کردن گوشهها
همانطور که گفتیم، پاک کردن گوشههای سنتور و فضاهای بین خرکها با دستمال سخت است. به همین دلیل در این مرحله به یک پر شترمرغ یا یک قلم موی باریک احتیاج خواهید داشت. با کمک پر یا قلم مو میتوانید تمام زوایای ساز خود را به راحتی تمیز کنید، بدون اینکه نگران خش افتادن روی سطح آن باشید.
۵. جلا دادن سنتور
بعد از اینکه سنتور را کاملاً تمیز کردید و همه گرد و خاک آن را پاک کردید، اگر دوست داشتید میتوانید کمی به آن جلای بیشتری بدهید. برای براق کردن سنتور، بهتر است از روغن بیبویی استفاده کنید که به رنگ ساز آسیب نرساند. روغن زیتون میتواند گزینه خوبی برای این کار باشد. فقط دقت کنید که این کار را زیاد تکرار نکنید و بیش از حد روغن به ساز نزنید.
نکاتی کلی برای کاهش آلودگی و آسیب در سنتور
رطوبت هوا برای ساز سنتور بسیار زیانآور است و به مرور زمان به سیمهای آن آسیب میزند. علاوه بر شهرهایی که هوای مرطوبی دارند، حتی استفاده از کولر آبی در منزل هم میتواند باعث ایجاد رطوبت شود. برای محافظت از ساز در برابر این رطوبت، بهتر است همیشه یک پارچه نازک روی سنتور بیندازید و آن را داخل جعبهاش قرار دهید.
سنتور را به هیچ وجه نزدیک وسیلههای گرمایشی مثل بخاری یا شومینه نگذارید، چون گرمای زیاد به چوب ساز صدمه میزند.
هیچ گاه مایعاتی مثل آب را روی سطح سنتور نریزید؛ فقط از روغنهای مخصوص که برای جلا و براق کردن ساز ساخته شدهاند، میتوانید استفاده کنید.