آشنایی با تاریخچه گیتار

آشنایی با تاریخچه گیتار

اگر بخواهیم محبوب‌ترین و شناخته‌شده‌ترین ساز را نام ببریم، قطعاً گیتار در صدر قرار می‌گیرد. گیتار سازی زهی است که معمولاً با انگشت یا مضراب نواخته می‌شود و دارای شش سیم است. این ساز در واقع شکل تکامل‌یافته‌ای از ساز عود (لوت) در اروپا محسوب می‌شود. در ادامه می‌توانید بیشتر با گذشته و تاریخچه گیتار آشنا شوید.

پیشینه

درباره پیشینه گیتار دیدگاه‌های گوناگونی وجود دارد. برخی ریشه آن را به مصر باستان نسبت می‌دهند و برخی دیگر معتقدند که گیتار از ساز باستانی سیتارای یونانی-آشوری (Greek Assyrian Cithara) گرفته شده که رومی‌ها آن را به اسپانیا بردند.
اما به صورت کلی، گیتار شکل تکامل‌یافته‌ای از ساز لوت در اروپاست. خود لوت نیز از تحول سازهای عود و بربط به وجود آمده. گفته می‌شود زریاب عود را به منطقه اندلس آورد و پس از آن، این ساز در اسپانیا و سایر نقاط اروپا گسترش یافت.
در دوران حاکمیت اسلام در اروپا، ساز گیتار توسط زریاب دارابگردی و چند تن از شاگردانش به آندلس برده شد. در آن دوره به این ساز کیتارا یا قیتارا گفته می‌شد و نام امروزی گیتار نیز از همان نام گرفته شده است. در حقیقت، بخش «تار» در نام گیتار می‌تواند نشان‌دهنده ریشه ایرانی این ساز باشد.

برای اطلاعات بیشتر، به مقاله نکات مهم برای خرید سه تار خوش صدا مراجعه کنید.

برای مطالعه بیشتر، به کرم گوش در موسیقی به چه معناست ؟ سری سر بزنید.

انواع گیتار

– گیتار آکوستیک

گیتار آکوستیک از نظر شکل کلی شبیه به گیتار کلاسیک است. تفاوت اصلی در جنس سیم‌ها و اندازه بدنه آن است. سیم‌های گیتار آکوستیک فلزی هستند و کاسه صدای آن نیز بزرگتر است. این ویژگی‌ها باعث می‌شود صدای این گیتار شفاف‌تر و دارای طنینی رسا باشد. به خاطر همین کیفیت صدای مشخص، معمولاً در سبک‌های موسیقی مانند بلوز، کانتری، فولک و راک از آن استفاده می‌شود. بنابراین اگر به موسیقی‌هایی مثل بلوز، کانتری یا فولک علاقه دارید، گیتار آکوستیک می‌تواند انتخاب مناسبی برای شما باشد.

گیتار آکوستیک
ساختار اصلی این گیتار معمولاً از چوب‌های باکیفیتی مانند رُزوود یا افرا ساخته می‌شود. دسته‌ی ساز اغلب ۱۴ فرت تا ابتدای بدنه و در کل ۲۰ فرت تا حفره‌ی صدا دارد. نمونه‌هایی از این گیتار که مجهز به پیکاپ هستند نیز در بازار یافت می‌شود.
گیتار آویشن، گونه‌ی نوظهوری از گیتار آکوستیک به شمار می‌رود که بدنه‌ی آن از ماده‌ای به نام پی‌وی‌سی ساخته شده و اولین نمونه‌های آن در دهه‌ی ۵۰ میلادی پدید آمد. این گیتار به یک پیکاپ „پیزو“ مجهز است و صدایی ترکیبی میان گیتار الکتریک و آکوستیک ایجاد می‌کند. البته صدای آن بدون پیکاپ، بسیار شبیه به گیتار آکوستیک معمولی است.

– گیتار الکتریک

گیتار الکتریک یا برقی، گونه‌ای از گیتار است که برای تولید و تقویت صدا، از وسایل الکترونیکی بهره می‌برد. این ساز در دهه ۱۹۳۰ میلادی پا به عرصه موسیقی گذاشت.

توصیه می‌شود به مطالعه مقاله تعریف رنگ در موسیقی ادامه دهید.

گیتار برقی
فکر ساخت گیتارهای برقی از جایی شروع شد که در گروه‌های موسیقی، صدای گیتار معمولی در میان صدای سازهایی مثل درام و بیس گم می‌شد و به خوبی به گوش نمی‌رسید. به همین دلیل به فکر تقویت صدای آن افتادند و بهترین راه برای این کار، استفاده از دانش الکترونیک بود.
گیتارهای برقی حدود دهه ۱۹۳۰ میلادی پا به دنیای موسیقی گذاشتند. این رویداد، یک دگرگونی بزرگ در زمینه صدا و فناوری بود که تأثیر آن تا به امروز هم ادامه دارد.
با پدید آمدن سبک راک اند رول در دهه ۱۹۵۰، گیتارهای برقی خیلی سریع در موسیقی جای خود را باز کردند و به یکی از محبوب‌ترین سازهای تاریخ تبدیل شدند. معمولاً در گروه‌های راک دو گیتاریست حضور دارند؛ یکی ملودی‌ها را می‌زند (گیتار لید) و دیگری ریتم‌ها را.
در گیتار برقی، لرزش‌های سیم‌ها توسط قطعه‌ای به نام پیک‌آپ به سیگنال الکتریکی تبدیل می‌شود. در حقیقت پیک‌آپ در گیتار برقی مانند یک میکروفن عمل می‌کند. این سیگنال‌ها از طریق یک کابل به آمپلیفایر (تقویت‌کننده) فرستاده می‌شوند و سپس صدای قوی‌شده توسط یک یا چند بلندگو پخش می‌گردد.
در آغاز، گیتارهای برقی فقط یک پیک‌آپ داشتند، ولی امروزه با دو یا سه پیک‌آپ ساخته می‌شوند.

در اینجا می‌توانید اطلاعات کامل‌تری درباره پرده و نیم پرده در موسیقی به چه معناست؟ بیابید.

برای درک عمیق‌تر این موضوع، مطلب تهیه کننده موسیقی به چه کسی گفته می شود؟ را بخوانید.

اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً زندگینامه عبدالله دوامی را بخوانید.

– گیتار کلاسیک

گیتار کلاسیک پیشینه‌ای بسیار قدیمی دارد. آغاز دقیق آن در تاریخ گم شده و به وضوح مشخص نیست. اما بر اساس آنچه می‌دانیم، سازهای نیاکان گیتار کلاسیک در هزاره‌های اول و دوم پیش از میلاد در منطقه خاور نزدیک نواخته می‌شدند.

برای اطلاعات بیشتر، به مقاله جایزه گرمی چیست؟ مراجعه کنید.

اگر به این موضوع علاقه دارید، تاریخچه گرامافون را از دست ندهید.

گیتار کلاسیک در دسته سازهای زهی-زخمه‌ای جای می‌گیرد که خود بخشی از خانواده بزرگ‌تر سازهای زهی است. این ساز، مانند پیانو، به نوازنده اجازه می‌دهد قطعاتی با بافت چندلایه و ملودی‌های درهم‌تنیده و نیز قطعاتی با بافت هارمونیک که در آن چندین نت همزمان نواخته می‌شوند را اجرا کند. به همین دلیل است که گیتار کلاسیک به عنوان سازی مستقل و مناسب برای تک‌نوازی شناخته می‌شود. گیتار کلاسیک استاندارد دارای شش سیم است: سه سیم نایلونی برای نت‌های زیرصدا و سه سیم فنری یا ابریشمی برای نت‌های بم.

این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه مفهوم کاور در موسیقی.

-گیتار بیس

گیتار بیس یک ساز زهی است که صدای آن توسط یک دستگاه تقویت کننده الکتریکی بزرگ می‌شود.
این ساز معمولاً برای ایجاد نت‌های بم و پایین به کار می‌رود و از نظر شکل کلی، بسیار شبیه به گیتار الکتریکی است.

گیتار بیس
تفاوت اصلی گیتار بیس با گیتار الکتریک در اندازه‌ی آن است. گیتار بیس معمولاً بدنه‌ای بزرگ‌تر، دسته‌ای بلندتر و تعداد سیم‌های کمتری دارد. بیشتر مدل‌ها چهار سیم دارند (گاهی پنج یا شش سیم) که کوک آن‌ها حدوداً یک اکتاو پایین‌تر از گیتار الکتریک است و در محدوده‌ی صدای بیس قرار می‌گیرد. این ساز هم به شکل پرده‌دار (فِرِت‌دار) و هم بدون پرده ساخته می‌شود، ولی در موسیقی‌های رایج و پاپ، نوع پرده‌دار آن بیشتر دیده می‌شود. همچنین گونه‌ای از گیتار بیس به نام بیس آکوستیک با بدنه‌ی توخالی وجود دارد.
کار اصلی گیتار بیس، تولید نت‌های بم و پایین است.
از دهه‌ی ۱۹۵۰ به بعد، گیتار بیس در سبک‌هایی مانند راک و پاپ جای کنترباس را گرفت و مسئولیت ایجاد خط ملودی بم را بر عهده‌ی آن گذاشتند. علاوه بر این، گیتار بیس به عنوان یک ساز تکنواز نیز در ژانرهایی مثل جاز، موسیقی لاتین، فانک و فلامنکو به کار می‌رود.
در یافتو، شما می‌توانید با بهترین اساتید گیتار این ساز محبوب را فراگرفته و یکی از نوازندگان گیتار باشید.