تغییر پوزیسیون در ویولن چیست؟
تغییر پوزیسیون در ویولن که با نام «شیفتینگ» نیز شناخته میشود، روشی است برای جابهجایی دست نوازنده روی دستهٔ ساز. برای روشن شدن موضوع، یک مثال ساده میزنیم. فرض کنید دست شما مانند یک آسانسور است و انگشتهای شما، طبقات آن هستند. در این صورت، شیفتینگ یعنی حرکت آسانسور به طبقهای که لازم است. وقتی انگشت اول شما روی نت اول هر سیم قرار دارد، در پوزیسیون اول هستید. اگر انگشت اول را بلند کنید و روی نت دوم همان سیم بگذارید، به پوزیسیون دوم رفتهاید. این حرکت را میتوان تا پوزیسیونهای بالاتر، حتی تا پوزیسیون چهاردهم ادامه داد. نکته مهم این است که این حرکت همیشه به سمت بالا نیست و گاهی لازم است در جهت عکس، به پوزیسیونهای پایینتر برگردید. برای یادگیری بیشتر دربارهٔ مبانی موسیقی، میتوانید به وبلاگ یافتو مراجعه کنید.

چرا از تغییر پوزیسیون استفاده میکنیم؟
برای نواختن راحتتر بعضی از قسمتهای آهنگ، گاهی جابهجا کردن سیم کار دشواری است. در چنین مواقعی به جای عوض کردن سیم، کافی است دستتان را کمی بالاتر ببرید تا جای انگشتگذاری تغییر کند و به نتی که میخواهید برسید.
نواختن نتهای زیر
انگشت چهارم ما فقط تا حد مشخصی قابلیت کشش دارد. معمولاً زیرترین نتی که یک نوازنده ویولن در حالت اول میتواند بنوازد، نت «سی» یا «دو» است. به همین دلیل، برای اجرای نتهای بسیار زیر، لازم است از جابهجایی دست (شیفتینگ) روی ویولن استفاده کنیم.
ویبراتوی قوی
اگر بخواهیم ویبراتو روی نت چهارم سیم اجرا کنیم، کار کمی سخت میشود؛ چون انگشت چهارم به طور طبیعی نسبت به بقیه انگشتان قدرت کمتری دارد. در این حالت میتوانیم با تغییر جای دست روی ساز، از یک انگشت قویتر برای ویبراتوی آن نت استفاده کنیم.
مقاله ماهر پورعبیات مدرس گیتار پاپ،کلاسیک و الکتریک حاوی اطلاعات جامعی است.
برای مطالعه بیشتر، به دلیوری در موسیقی رپ به چه معناست؟ سری سر بزنید.
آموزش تغییر پوزیسیون در ویولن | قدم به قدم
۱. برای جابجایی دست روی دسته ویولن، باید دست چپتان کاملاً راحت باشد تا به نرمی حرکت کند. سعی کنید وزن ساز را با سر و شانههایتان نگه دارید تا دست چپ شما آزادی عمل بیشتری داشته باشد.
برای گسترش دانش خود، به مقاله آشنایی با ساز بادی دوزله سر بزنید.
۲. برای حرکت بین پوزیسیونها، نیروی اصلی باید از آرنج شما بیاید؛ به همین دلیل، بازوی شما باید در حالت ثابتی قرار گیرد.
۳. به خاطر داشته باشید وقتی میخواهید پوزیسیون را عوض کنید، باید تمام دستتان با هم حرکت کند؛ یعنی هیچ انگشتی نباید روی جای قبلی خود باقی بماند.
۴. هنگام تغییر پوزیسیون، لازم نیست انگشت خود را به طور کامل از روی سیم بردارید. برای اجرای درست، کافی است انگشت را به آرامی روی سیم بلغزانید و به سمت نت بعدی هدایت کنید؛ البته هدف این نیست که صدای گلیساندو ایجاد شود. باید طوری عمل کنید که صدای کشیده شدن انگشت روی سیم به گوش نرسد.
توصیه میکنیم حتماً مقاله ساز قارمون یا گارمون چیست؟ را مطالعه کنید.
در صورت علاقهمندی، مطلب الهام صلواتی مدرس تار و سهتار را از دست ندهید.
اگر سوالاتی دارید، مقاله تفاوت گارمون با آکاردئون به شما کمک خواهد کرد.
۵. برای جلوگیری از شنیده شدن صدای حرکت انگشت روی سیم، از آرشه کمک بگیرید. تغییر پوزیسیون را درست در زمانی انجام دهید که آرشه در ابتدا یا انتهای مسیر خود قرار دارد. با این روش، صدای جابجایی دست بسیار کم میشود.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله موسیقی حماسی چیست؟ مراجعه کنید.
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً مهم ترین تکنیک های نواختن تار و سه تار را بخوانید.
۶. وقتی به پوزیسیون جدید رسیدید، مطمئن شوید که دستتان همچنان ریلکس و شل است؛ چون ممکن است لازم باشد دوباره به پوزیسیون قبلی برگردید.
انواع شیفتینگ در ویولن
در ویولن، دو روش اصلی برای جابجایی بین پوزیسیونها (شیفتیگ) وجود دارد:
در روش اول، شما با همان انگشت قبلی به پوزیسیون جدید میروید. مثلاً انگشت اول در پوزیسیون اول را به انگشت اول در پوزیسیون سوم منتقل میکنید. این روش، سادهترین نوع جابجایی محسوب میشود.
برای مطالعه بیشتر، به زندگینامه و فعالیت هنری استاد داوود آزاد سری سر بزنید.
در روش دوم، هنگام تغییر پوزیسیون، انگشت شما هم عوض میشود. مثلاً از انگشت اول در پوزیسیون اول، به انگشت سوم در پوزیسیون سوم میروید. این نوع جابجایی به تمرین بیشتری نیاز دارد.