حتماً برای شما هم پیش آمده که صدای ضبطشده خودتان را بشنوید و با تعجب بگویید: “این صدا مال منه؟!” به نظر میرسد صدایی که در فایلهای صوتی میشنویم، با صدایی که خودمان هنگام حرف زدن میشنویم، کاملاً فرق دارد. اما چرا این اتفاق میافتد؟ و چرا دیگران وقتی با ما صحبت میکنند، چنین تفاوتی را احساس نمیکنند؟
اگر شما هم این سؤال در ذهنتان هست، در ادامهٔ این نوشته از وبلاگ یافتو، پاسخ این پرسش را پیدا خواهید کرد. پیشنهاد میکنیم تا پایان این مطلب با ما همراه بمانید.
در اینجا میتوانید اطلاعات کاملتری درباره ملودی چیست و چه ویژگی هایی دارد؟ بیابید.
توصیه میکنیم این مطلب تفاوت ملودی ساز و آهنگساز چیست؟ را حتماً بخوانید.
چرا صدای ضبط شده با صدای ما فرق دارد؟
صدایی که خودمان میشنویم با صدایی که دیگران از ما میشنوند فرق دارد. این را دکتر ییل کوهن، مدیر مرکز علوم شنوایی در دانشکده پزشکی دانشگاه پنسیلوانیا توضیح داده است. او میگوید: “صدایی که ما از فایل یا نوار ضبطشده میشنویم صدای واقعیای ماست.”
درون سر ما استخوانهای ریزی وجود دارد به نام استخوانچه که در بخش میانی گوش قرار گرفتهاند. کار این استخوانها این است که تفاوت بین صدای خودمان و صدایی که دیگران میشنوند را ایجاد کنند. به این ترتیب، ما میتوانیم صدای خود را تشخیص دهیم. این استخوانها نقش کلیدی در پردازش صداهای محیط و فیلتر کردن آنها دارند.
در اینجا میتوانید اطلاعات کاملتری درباره گلنوش خالقی، آغازگر رشتهٔ رهبری موسیقی بانوان در ایران بیابید.
لرزشهای اضافی پرده گوش توسط این استخوانها خنثی میشوند و سپس لرزشها برای پردازش بیشتر به قسمت حلزونی گوش فرستاده میشوند. در حلزون گوش، انرژی حرکتی ناشی از صداهای اطراف به انرژی الکتریکی تبدیل میشود تا مغز بتواند صداها را برای ما درک کند.

حتماً برای شما هم پیش آمده که وقتی صدای ضبط شده خودتان را میشنوید، با تعجب میپرسید: “این صدای من است؟!” اما نگران نباشید؛ این یک پدیده کاملاً طبیعی است.
دلیل این تفاوت به نحوه شنیدن صدای خودمان برمیگردد. وقتی شما صحبت میکنید، صدا از دو مسیر مختلف به گوش شما میرسد:
در اینجا میتوانید اطلاعات کاملتری درباره ۱۰ ساز سخت موسیقی از لحاظ یادگیری کدامند؟ بیابید.
در این مقاله تفاوت سنتور یک مهر و دو مهر چیست؟ کدام بهتر است؟ اطلاعات مفیدی آمده است.
۱. از طریق هوا: درست مثل زمانی که دیگران صدای شما را میشنوند. این صدا در هوا پخش میشود و سپس به گوش شما میرسد.
۲. از طریق استخوانها: وقتی تارهای صوتی شما مرتعش میشوند، این ارتعاشات مستقیماً از طریق استخوانهای جمجمه به گوش داخلی شما منتقل میشوند.
صدایی که شما از خودتان میشنوید، در واقع ترکیبی از این دو مسیر است. مسیر استخوانی باعث میشود فرکانسهای پایینتر را بهتر بشنوید، به همین دلیل است که صدای خودتان را عمیقتر و غنیتر از آنچه هست تصور میکنید.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه مشکل تعدد مهر های ساز چیست؟.
اما وقتی صدایتان را ضبط میکنید، فقط مسیر هوایی وجود دارد و آن بخش از صدا که از طریق استخوانها منتقل میشد، حذف میشود. بنابراین طبیعی است که صدای ضبط شده برایتان عجیب و متفاوت به نظر برسد.
نکته جالب اینجاست که دیگران همیشه شما را با همین صدای “ضبط شده” میشنوند، بنابراین آنچه شما در ضبط میشنوید، در واقع همان صدای واقعیتان است که دیگران همیشه میشنوند!
مفهوم هدایت در ساختار شنیداری
درک صداهای محیط به گونهای که سلولهای مغز بتوانند آنها را پردازش و دربارهشان ارتباط برقرار کنند، هدایت شنیداری نام دارد و این دقیقاً چیزی است که ما به آن صدا — و نه نوفه یا نویز — میگوییم. پردازش اصوات از راه استخوانهای کوچک گوش میانی، رسانش استخوانی خوانده میشود. این فرآیند هنگامی رخ میدهد که هوای اطراف گوشهای شما بر اثر امواج صوتی به لرزش درمیآید. به همین دلیل وقتی صحبت میکنید، مغز با کمک همین انتقال استخوانی صدا، امکان پردازش الکتریکی اطلاعات را پیدا میکند و احساس شنیدن را برای ما پدید میآورد.
لرزش استخوانهای گوش میتواند با هر نوع ارتعاش صوتی اتفاق بیفتد. اما صدای خود ما همیشه بلندتر از چیزی است که دیگران میشنوند یا ما از بیرون میشنویم. علت این موضوع، نزدیکی دهان به گوشهاست که باعث لرزش بیشتر استخوانهای گوش میشود. این پدیده موجب درهمآمیختگی اصوات میگردد و در نتیجه، صدای خود را به شکلی متفاوت از واقعیت میشنویم. بنابراین وقتی صدای خود را میشنویم، برداشتی متفاوت از آنچه معمولاً از محیط دریافت میکنیم خواهیم داشت.
اما چرا هنگام حرف زدن، صدای خود را به شکل دیگری میشنویم؟ کوهن بر این باور است که افراد گمان میکنند صدای خود را میشناسند و توقع دارند همان صدایی را بشنوند که در خاطره و حافظهشان ثبت شده است.
عامل ایجاد تغییر نوع صدا و صحبت کردن به هنگام ضبط صدا
مطالعات مختلف نشان میدهد که مردم اغلب سعی میکنند صدای خود را طوری تغییر دهند که بین صدای واقعیشان و صدایی که ضبط میشود، از نظر خودشان هماهنگی ایجاد کنند. کوهن باور دارد این موضوع باعث میشود افراد وقتی جلوی میکروفون صحبت میکنند، ناخودآگاه طور دیگری حرف بزنند. او توضیح میدهد که درک ما از صدای خودمان باعث میشود هنگام ضبط صدا، نحوه حرف زدن و کیفیت صدایمان تغییر کند.
در واقع، مغز نقش بسیار مهمی در پالایش، پردازش و هماهنگسازی صداها ایفا میکند.
به این مثال توجه کنید: فرض کنید در حال گوش دادن به یک اجرای زندهٔ موسیقی هستید. معمولاً یک گیتاریست، یک درامر و یک خواننده روی صحنه حضور دارند و هر کدام صدای ساز یا آواز خود را به شما میرسانند. با این حال، بیشتر افراد به راحتی میتوانند این صداها را از هم تشخیص دهند و با اعضای گروه هماهنگ کنند.
این توانایی به این دلیل است که صداها در مغز ما به شکل جداگانه شناسایی و پردازش میشوند و این نشاندهنده قدرت شگفتانگیز مغز در برخورد با چنین موقعیتهایی است.