احتمالاً بارها شنیدهاید که به پیانو «ساز مادر» میگویند. بسیاری از موسیقیدانان معتقدند پیانو یک ساز پایه و اصلی است و لقبهایی مانند «سلطان سازها» یا «کاملترین ساز جهان» به آن نسبت داده میشود.
اما چرا چنین لقبهایی برای ساز پیانو در نظر گرفته شده است؟ در ادامه این نوشته از وبلاگ یافتو، به این پرسش پاسخ خواهیم داد. بنابراین، تا پایان این مطلب همراه ما بمانید.
توصیه میکنیم این مطلب مصاحبه آموزشگاه الهام با ماهر پورعبیات، مدرس گیتار را حتماً بخوانید.
اطلاعات جامعتری در مورد این موضوع را در بیوگرافی مهرداد بران پیدا کنید.
ویژگی های مهم ساز پیانو
پیانو وسیع ترین محدوده صوتی را در میان سازهای رایج (به جز ارگ کلیسا) داراست. این ساز در شکل کنونی خود معمولاً هشت اکتاو را پوشش میدهد و میتواند فرکانسهایی از حدود ۲۷ تا ۴۱۸۶ هرتز تولید کند. در مقایسه، ساز ویولون تنها حدود پنج اکتاو صدا تولید میکند و حتی بهترین خوانندگان نیز فقط قادر به اجرای حدود سه اکتاو هستند.
پیانو از تعداد بسیار زیادی قطعه — بیش از ۱۲ هزار قطعه — ساخته شده که حدود ۱۰ هزار عدد از آنها متحرک هستند. برای تولید صدای باکیفیت در پیانو، لازم است حدود ۷۵۰۰ قطعه از آن به شکلی هماهنگ با یکدیگر فعالیت کنند. این همکاری فوقالعاده و تعداد زیاد اجزای تشکیلدهنده، یکی از دلایل اصلی برتری پیانو و محبوبیت آن در میان دوستداران موسیقی است.
ساز مادر چیست؟
برای پاسخ به این پرسش، میتوانیم از دو دیدگاه مختلف به موضوع نگاه کنیم. اگر منظورمان سازی باشد که در سادهترین شکل خود ساخته شده و پایهگذار موسیقی بوده، در این صورت سازهای کوبهای را میتوان به عنوان ساز اصلی در نظر گرفت. اما اگر قواعد ملودی و هارمونی را هم در نظر بگیریم، آن وقت میتوان پیانو را ساز مادر نامید.
توصیه میشود به مطالعه مقاله ابداعگر سنفونی و چهارنوازی برای سازهای زهی کیست؟ ادامه دهید.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله خانه اپرای گوانگژو ، محلی با شکوه برای اجراهای اپرا مراجعه کنید.
چرا پیانو ساز مادر است؟
این ساز به این دلیل “پیانو” نامیده شده که میتواند تعداد بسیار زیادی نت و صداهای گوناگون ایجاد کند. در حالی که دیگر سازها چنین قابلیتی ندارند و فقط محدوده کوچکی از صداها را میتوانند تولید کنند.
دلایل انتخاب پیانو به عنوان ساز مادر
در بین سازهای گوناگونی که میتوان با آنها هم آهنگ ملودی و هم هارمونی را نواخت، پیانو سازی است که در سراسر جهان از بیشترین تعداد نوازنده برخوردار است و افراد بسیار زیادی توانایی نواختن آن را دارند.
نکتهٔ جالب دیگر دربارهٔ پیانو این است که نوازندگان در سبکهای مختلف موسیقی توانستهاند با استفاده از این ساز، به صدایی که در نظر دارند برسند و آثار گوناگونی را با آن خلق کنند. از میان این نوازندگان و آهنگسازان میتوان به افرادی مانند موتزارت، بتهوون و دیگر آهنگسازان سرشناس موسیقی کلاسیک اشاره کرد.
برای گسترش دانش خود، مقاله تنظیم در آهنگسازی چیست؟ را مطالعه کنید.
اگر سوالاتی دارید، مقاله آشنایی با تاریخچه گیتار به شما کمک خواهد کرد.
برای گسترش دانش خود، مقاله آشنایی با سبک موسیقی راک را مطالعه کنید.
اطلاعات جامعتری در مورد این موضوع را در تفاوت سنتور یک مهر و دو مهر چیست؟ کدام بهتر است؟ پیدا کنید.
دلیل دیگر محبوبیت پیانو، انعطاف و تطبیقپذیری آن است. برخلاف سازهای قدیمی مانند هارپسیکورد یا ارگ، پیانو میتواند محدودهٔ وسیعی از شدت صدا را تولید کند؛ از آهسته و ملایم تا بلند و پرقدرت. همین ویژگی باعث شده که پیانو برای سبکهای مختلف موسیقی، از کلاسیک و جاز راک اند رول، مناسب باشد.
گاهی نوازندهٔ پیانو جای دستهایش را روی کلیدها عوض میکند و گاهی نیز بدون آنکه کلیدی را با انگشت شست فشار دهد، فقط از بقیهٔ انگشتان برای نواختن استفاده میکند.
تاچینس مانس
صدای نتهای پیانو به نیرویی بستگی دارد که با انگشتان خود روی کلیدهای آن وارد میکنید. اگر آرام روی کلیدها فشار بیاورید، صدای نرم و ملایمی از پیانو شنیده میشود. هرچه نیروی انگشتان شما روی کلیدها بیشتر شود، صدای پیانو نیز بلندتر خواهد شد، انگار که صدای بلندگو را زیاد کردهاید. به این ویژگی، تاچینس مانس گفته میشود.
معمولاً در قطعات عاشقانه و احساسی، نوازنده با لطافت و آرامش روی کلیدها ضربه میزند. اما در قسمتهای پرشور و هیجانی موسیقی، مانند قطعات راک و بلوز، ضربهها محکمتر و قویتر میشوند.
اگر سوالاتی دارید، مقاله گلنوش خالقی، آغازگر رشتهٔ رهبری موسیقی بانوان در ایران به شما کمک خواهد کرد.
اطلاعات جامعتری در مورد این موضوع را در مشکل تعدد مهر های ساز چیست؟ پیدا کنید.
پیانو به دلیل طراحی هوشمندانهای که دارد، این امکان را فراهم میکند که چندین خط ملودی همزمان نواخته شود. این ویژگی، یکی از مشخصههای مهم پیانو است. علاوه بر این، بسیاری از موزیسینها و هنرجویان موسیقی معتقدند که پیانو از جمله سازهایی است که دلنوازترین صداها را تولید میکند. حتی افراد عادی که دانش موسیقی ندارند نیز اغلب با این نظر موافق هستند.
اگر سوالاتی دارید، مقاله نحوه نگهداری صحیح از پیانو به شما کمک خواهد کرد.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه آشنایی با سبک موسیقی پاپ.
با این حال، از پیانو فقط برای ساخت قطعات کلاسیک استفاده نمیشود. امروزه بسیاری از موزیسینها در سبکهای مختلف از این ساز در آهنگهای خود بهره میبرند. از جمله این نوازندگان و خوانندگان میتوان به التون جان، آرتا فرانکلین و آلیشا کیز اشاره کرد.