ساز کرب که با عنوانهای دیگری مانند کارب، سَنج، جغجغه و سنگ نیز معروف است، یکی از سازهای ضربهای و پرکاربرد در آیینهای سوگواری میباشد. در این نوشته از وبلاگ یافتو، میخواهیم به طور کامل به معرفی این ساز بپردازیم.
ساختار ساز کرب
ساز کرب در دسته سازهایی جای میگیرد که صدا از طریق لرزش بدنهٔ خودشان تولید میشود. این ساز از دو تکه چوب سخت درست شده که معمولاً از چوب درختان گردو و زردآلو ساخته میشوند. این چوبها به شکل کاسهای توپر یا گلدان طراحی شدهاند و یک طرفشان صاف و طرف دیگرشان برآمده است. روی قسمت برآمده معمولاً یک نوار چرمی یا پارچهای قرار دارد تا نوازنده بتواند ساز را راحتتر در دست نگه دارد. نوازنده پس از گرفتن این دو تکه چوب در دستهایش، آنها را هماهنگ با ضرب آهنگ به هم میکوبد و صدا ایجاد میکند.
برای درک عمیقتر این موضوع، مطلب ۱۰ حقیقت جالب در مورد فلوت را بخوانید.
توصیه میکنیم حتماً مقاله زندگینامه حسین گلگلاب،شاعر ترانه ای ایران را مطالعه کنید.
مقاله تاثیر موسیقی بر درک ریاضی منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
توصیه میکنیم این مطلب آشنایی با انواع برندهای سازنده پیانو را حتماً بخوانید.
برای گسترش دانش خود، به مقاله روش های بهبود صدای تو دماغی سر بزنید.
اگر به این موضوع علاقه دارید، آکورد چیست؟ را از دست ندهید.
تاریخچه
ساز کرب در مناطق مختلفی از ایران از جمله لاهیجان، آران، ابیانه، شهرضا، سبزوار و استهبان مورد استفاده قرار میگیرد. در قدیم برای ساختن این ساز به جای چوب از سنگ استفاده میشد؛ اما ساز سنگی هنگام نواختن میشکست و به نوازنده و اطرافیانش آسیب میرساند. به همین دلیل کمکم چوب جای سنگ را گرفت. کرب در اصل نام درختی در مازندران است که در گذشته چوب آن برای ساخت این ساز به کار میرفت. با گذشت سالها، این درخت کمیاب شد و امروزه ساز کرب را بیشتر از چوب درختان گردو و زردآلو میسازند؛ اما نام کرب همچنان بر روی این ساز باقی مانده است.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه اُرف چیست؟.
در صورت علاقهمندی، مطلب بیوگرافی استاد بهزاد رنجبران را از دست ندهید.
برای درک عمیقتر این موضوع، مطلب بهترین کلاس دف در شرق تهران را بخوانید.
توصیه میکنیم حتماً مقاله آهنگساز جنگ ستارگان کیست ؟ را مطالعه کنید.
کاربرد
ساز کرب معمولاً به شکل گروهی اجرا میشود و ساز دیگری با آن همراه نیست. در این اجراها، یک نفر آواز میخواند و نوازندگان کرب نیز بیتها را پس از او تکرار میکنند. این ساز بیشتر در روزهای سوگواری و بهویژه در ماه محرم استفاده میشود. مراسمی ویژه به نام کربزنی نیز وجود دارد که معمولاً در ده روز اول محرم در استانهای شمالی ایران برپا میشود. این آیین در شهرستان بابل، منطقه بندپی و روستاهایی مانند کوهپایه سرا، قلعه، ابوالحسن کلا و اطاقسرا رایج است.
مقاله آشنایی با آکوردهای چهارگانه منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً ویبراتو چیست و تولید آن در انواع سازها چگونه است؟ را بخوانید.