واریاسیونها (که به معنای تنوع دادن است) در واقع روشی برای آراستن و زیباسازی یک ملودی اصلی هستند. در سادهترین حالت، ابتدا یک تم یا نغمهٔ اصلی معرفی میشود و سپس در بخشهای بعدی، با افزودن تزئینات، تغییر در ریتم یا بافت، به شکلهای گوناگون ارائه میگردد. در این قسمت از وبلاگ یافتو، بیشتر با فرم واریاسیون در موسیقی آشنا خواهید شد.
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً سه تار الکتریک ،اولین ساز الکتریک ایرانی را بخوانید.
توصیه میکنیم این مطلب آشنایی با اصطلاح تحول مقام به دستگاه را حتماً بخوانید.
واریاسیون در موسیقی
واریاسیون یک روش اصلی در ساختن قطعات موسیقی است. در این روش، یک ایده یا تم اولیه به شکلهای گوناگون تغییر میکند و هر بار با حال و هوای جدیدی ارائه میشود. آهنگساز بر اساس یک ملودی یا زمینه موسیقایی مشخص، چندین قطعه میسازد که هر کدام بیان و احساس متفاوتی دارند.
هر رشتهای از نتها با ریتمی مشخص میتواند به عنوان ایده اصلی (موتیف) استفاده شود، به شرطی که خیلی پیچیده و نامتعارف نباشد. این ایده اصلی در طول قطعه تکرار میشود، اما این تکرار میتواند دقیقاً شبیه اول باشد، یا با تغییراتی همراه شود و یا گسترش پیدا کند.
در تکرارهای دقیق، همه ویژگیهای ایده اولیه و رابطه بین نتها کاملاً حفظ میشود. تغییراتی مانند معکوس کردن، عقبگرد کردن، کوچککردن یا بزرگکردنِ ایده، اگر مشخصات اصلی آن را دستنخورده نگه دارند، باز هم نوعی تکرار دقیق محسوب میشوند.
در طول واریاسیون، نوع دیگری از تکرار هم پدید میآید که تغییر یافته است. این تکرارهای تغییرکرده، تنوع ایجاد میکنند و حتی میتوانند ایدههای موسیقایی تازهای بسازند که بعدها در قطعه استفاده شوند. برخی از این تغییرات، فقط در بخشهای کوتاهی رخ میدهند و به آنها واریانت میگویند. این واریانتها معمولاً تأثیر زیادی بر روند کلی قطعه ندارند یا تأثیرشان بسیار کم است.
موتسارت استاد این فرم
موتسارت در استفاده از این قالب مهارت داشت و آن را در قطعاتی مانند کنسرتوها، دیورتیمنتوها، سرنادها و گاهی در کوارتتهای زهی و سوناتهای پیانوی خود به کار میبرد. بتهوون نیز از علاقهمندان به فرم واریاسیون بود و حتی مجموعههایی بر پایه ملودیهای موتسارت خلق کرد. آهنگسازان پس از آنان نیز روی موضوعات مختلف — از ملودیهای محلی تا آریاهای اپرایی — واریاسیون ساختند.
واریاسیون نمونه جالبی از موسیقی است که میتوان با آن فهمید شنونده چه نوع تکرارهایی را دوست دارد و از چه تکرارهایی خوشش نمیآید.
توصیه میشود به مطالعه مقاله آیا ساز دهل فقط از دور خوش است؟ ادامه دهید.
نباید فکر کنیم که هر شنونده معمولی در اولین باری که قطعهای به فرم واریاسیون میشنود، آن را کامل درک میکند یا میتواند همه تغییرات را از هم تشخیص دهد. با این حال، دانستن طرح کلی یک قطعه واریاسیون برای هر شنونده لازم است، چه بتواند تغییرات را از هم جدا کند و چه نتواند. با کمی آگاهی، تشخیص ساختار کلی یک قطعه واریاسیون — چه از آهنگسازان قدیمی و چه جدید — کار دشواری نیست.
در این مقاله چه کار هایی را باید برای گرم کردن صدا انجام دهیم؟ اطلاعات مفیدی آمده است.
توصیه میکنیم این مطلب مارک نافلر، گیتاریست تحسین شده بریتانیایی را حتماً بخوانید.
به طور معمول، واریاسیون در سبک کلاسیک با تغییر و تزئین ملودی اصلی، تغییر سرعت اجرا، تغییرات هارمونی و نیز بزرگ یا کوچک کردن تم اصلی انجام میشود؛ اما بخشهای همراهیکننده اغلب متفاوت هستند و رابطه چندانی با تم اصلی ندارند.
در صورت علاقهمندی، مطلب خانه اپرای گوانگژو ، محلی با شکوه برای اجراهای اپرا را از دست ندهید.
در این مقاله ویژگی های ساز کاخن اطلاعات مفیدی آمده است.
در اینجا میتوانید اطلاعات کاملتری درباره آشنایی با انواع صدای مردان بیابید.
مقاله روش ساده برای شناخت نت های کالیمبا + نت عددی ترانه حاوی اطلاعات جامعی است.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه قانون ۱۰ هزار ساعته نوازندگان چیست ؟.
برای مطالعه بیشتر، به آشنایی با انواع صدای زنان سری سر بزنید.
برای درک عمیقتر این موضوع، مطلب آشنایی با فواصل موسیقی ایرانی را بخوانید.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه بیوگرافی مهرداد بران.
اطلاعات جامعتری در مورد این موضوع را در تنظیم در آهنگسازی چیست؟ پیدا کنید.
توصیه میکنیم حتماً مقاله علیاکبر شیدا،پایه گذار اصلى تصنیف و ترانه به مفهوم امروزى را مطالعه کنید.
در این مقاله تصنیف چیست؟ اطلاعات مفیدی آمده است.
مقاله طناز اسداللهی مدرس ویولن و ویولا حاوی اطلاعات جامعی است.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله اثر نزدیکی در میکروفن چیست؟ مراجعه کنید.
واریاسیون معمولاً به تکنیکی در موسیقی گفته میشود که در آن یک قطعه با آرایشی تازه و در شکلهای مختلف ارائه میشود، به گونهای که با حالت اولیه آن تفاوت داشته باشد.